Epe in oude ansichten

Epe in oude ansichten

Auteur
:   drs.G.P. ter Braak
Gemeente
:   Epe
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3656-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Epe in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Zoals u op de ansicht op de omslag kunt zien, was Epe vroeger een heel rustig dorp waar het goed toeven was, ook voor het hondje dat u midden op de Dorpsstraat, nu Hoofdstraat geheten, ziet zitten, waar het razende verkeer door stoplichten in toom moet worden gehouden. Hebt u al gezien waar we zijn? Ja, de twee dames, mogelijk de zusters van dominee Prins, liepen hier in 1905 op de plaats waar nu een voetgangersoversteekplaats is ter hoogte van "Het Wapen van Epe" en "De Toko".

Toen zaten de heren van de herensoos nog rustig tegen half zes hun borreltje te drinken onder de veranda van hotel Essenburg, dat in die tijd ook al "Het Wapen van Epe" heette. Verder ziet u nog het logement "De Posthoorn", beginpunt van onze rondwandeling, dat toen a! meer dan een eeuw bestond. De jongeren onder u zullen dit gebouw misschien niet als zodanig herkennen, omdat het weI enigszins is verbouwd. Mogelijk wel het winkeltje van Meulenkamp, dat u achter de schuur van "De Posthoorn" kunt zien en waar nu het Speelgoedhuis van Beumer is gevestigd.

Op onze rondwandeling zult u mogeliik nog tal van bekenden tegenkomen. Misschien u zelf wel! , zoals op de foto van de eiermarkt, die van de "Eper Harmonie", van de vrijwillige brand weer of van de dorpsschool. Menigeen onder u zal weer zijn herinneringen kunnen ophalen aan het Epe dat in 1905 zijn eerste "Gids voor Epe op de Veluwe" kreeg, later door

andere gevolgd, toen Epe als toeristenplaats zijn aantrekkelijkheid minder hoefde uit te bazuinen. U zuIt zich nog voor kunnen stellen hoe het was om in Epe met de trein aan te komen of om errnee te vertrekken, iets wat nu al lang niet meer kan. Trouwens, de oudsten onder u konden dit vroeger ook niet doen, tenminste niet in Epe zelf. Toen moesten ze, als ze met de trein wilden gaan, naar het station Epe-Elburg (nu 't Harde geheten) lopen. Vroeger had men daar ook weI de tijd VOOL De afstanden werden niet in kilometers uitgedrukt maar in uren gaans!

Getracht zal worden u een beeld te geven hoe het in Epe toeging in vroeger dagen, een bee!d dat ansichten heel goed kunnen geven. Van Epe werden die al in 1899 verkocht bij Japie Scholten, die zelf de foto ervan had genomen. Deze eerste (beroeps)fotograaf maakte hier al foto's omstreeks 1890. Later fotografeerden hier ook de heren Hooiberg en D. van Lohuizen. Van die eerste ansichten was een kant bestemd voor het adres en de andere kant voor de foto (op de bovenste helft). Ret was overigens erg moeilijk om een keuze te doen uit het voorhanden zijnde fotomateriaal: van Epe bestaan namelijk we! meer dan twaalfhonderd foto's en ansichten van veer 1940! De meeste ansichten daarvan heb ik zelf in mijn verzameling, merendeels verkregen door ruiling op ruilbeurzen, waarvan er tegenwoordig tientallen per [aar in Nederland worden gehouden, zelfs speciale prentbriefkaartenbeurzen. Foto's zijn veelal afkomstig van schenking.

Ook waren vele Epenaren bereid hun dierbare oude foto's te laten kopieren, waarvoor ik hen on deze plaats nog hartelijk wil danken, met name mijn collega-verzamelaars de heer G.S. van Lohuizen en de heer J. Gerard, ook voor hun mondelinge en/of schriftelijke toelichting. Gegevens zijn onder meer ontleend aan de "Gids voor Epe op de Veluwe" uit 1905, de na de oorlog in het "Veluws Nieuws" verschenen artikelenreeks van Joh. Overbosch "Epe zoals het is geweest" en de "Historische rondwandelingen" uit het "Noord-Veluws Dagblad". Natuurlijk zijn er ook mondeling vele wederwaardigheden verteld door Epenaren die zelf nog weten hoe Epe er zo'n vijftig tot zeventig jaar geleden uitzag. Overigens houdt schrijver dezes zich wel aanbevolen voor nadere, mogelijk betere gegevens! Veel is natuurlijk ook uit een foto zelf af te leiden, maar ook kan men door vergelijking van bijvoorbeeld ansichten van een gelijke druk (zoals de bekende bruine ansichten uit de jaren twintig) nagaan uit welke tijd ze stammen. Ook nummers (zoals die van Nauta, Velsen) kunnen een aanknopingspunt bieden. WeI zijn er van eenzelfde foto vaak meer drukken verschenen. Zo bestaan er van de eiermarkt wel veertien drukken, waarvan de eerste omstreeks 1913 en de laatste in 1940 uitkwam!

De route van onze rondwandeling is gelijk aan die welke ik heb uitgestippeld in mijn verzameling. Van "De Posthoorn" gaan we naar het station en vandaar

naar Oene (waarvan twee foto's zijn opgenomen). Van de zuidoostzijde van Epe gaan we naar Ernst, waarvan u ook twee foto's ziet, en terug naar Epe door de Dorpsstraat, achter de kerk om naar Wissel. Aan de westzijde komen we het dorp weer binnen om ten slotte via Dorpsstraat en Heerderweg te eindigen bij de Heerder tol.

Nu het al weer meer dan tien jaar is geleden dat de eerste druk van "Epe in oude ansichten" verscheen, was het noodzakelijk om de "huidige" gegevens omtrent personen, gebouwen, straten en dergelijke bij te stellen, omdat deze in de loop der jaren ook al weer' historie zijn geworden. Het is immers mede de opzet van dit boekje om ook de Epenaar van nu een inzicht te geven van het Epe van vroeger. Ook heb ik getracht de toen gemaakte fouten te corrigeren.

Veel dank ben ik hierbij verschuldigd aan de heer G.S. van Lohuizen in zijn bespreking van "Epe in oude ansichten" in het Mededelingenblad van de Historische Vereniging "Ampt Epe", nummer 24 van okto ber 1971. Voorts dank ik de mensen van de afdeling Bouw- en Woningtoezicht van de gemeente Epe om trent de data van pan den die in de loop der jaren zijn afgebroken of bijgebouwd.

G .P. ter Braak

I. Onze rondwandeling begint bij Iogernent "De Posthoorn", dat er aI in 1795 stond. Het werd geexploiteerd door Gerrit Scholten met vrouw en dochters. Vroeger werden er de paarden van de postkoets verwisseld. In de Iinde ervoor was een prieel aangebracht, waarover u later nog meer hoort. Links op de foto (van v66r 1899) ziet u het huisje van boterhandelaar G. Scholten. Ook woonde er v66r 1901 nog horlogemaker Van Houttum. Korte tijd later werd het gesloopt en kwam er de markt. Rechts ziet u cafe Boeve, bakkerij Van Dalfsen en cafe Visch.

Uitga v e J. L. cholten .?

Gemeentehuis, - EPE.

2. U ziet hier het gemeentehuis omstreeks 1903, dat tien jaar later een hogere eerste verdieping kreeg. In 1851 besloot de gemeenteraad tot de bouw ervan, die inc1usief de grond vierduizend gulden kostte, wat men erg veel vond. (Voor het nieuwe uit 1971 zou men zeven miljoen op tafel moe ten leggen! ) Rechts ziet u de Brinklaan met links de bakkerij van Steven Doornink, waar ook de gemeentebode Gerrit Jan Jonker woonde en Das er zijn zadelmakerij had. Rechts stond de slagerij van Mozes Stern, waarin later antiekhandel Diekman zetelde.

3. Hier ziet u de Brinklaan verderop in de richting Zuuk, met rechts de kleermakerij van de heer De Boer. Rechts staat zijn vrouw met een kind op de arm en een kind aan de hand. Links staat het huis van de familie Riphagen, die u ook op de foto ziet staan. Op de plaats van het witte huis stond later ook een huis met een gebroken kap, net als dat van kleermaker De Boer. Eind van de jaren zestig werd het pand grondig verbouwd. Thans is hier het Danscentrum Van Munster gevestigd ,

Eierrnarkt /9/:';

~pe .:

4. De Eper eiermarkt rond 1913. In 1854 was er a1 (boter)markt bij de kerk (noordzijde). De eiermarkt, omstreeks 1911 (her )opgericht op initiatief van de heer Van Blarcum, ziet u hier aan de Stationsstraat met links het brandspuithuisje, waar later het gebouw gemeentewerken was. Van rechts naar links ziet u onder anderen: Heintje van Zuuk, vrouw Speldekamp, Berend van Voort en Liese Bosch. Op de tweede rij: Van Da1fsen, de bakker; Joh. Overbosch, de grutter en tevens goed kenner van oud-Epe , en verderop links de heer Van Blarcum (met strohoed).

5. Dit plaatje werd gemaakt ter gelegenheid van de e1fde Nederlandse Klompen Jaarbeurs in Epe in 1928. Links ziet u J .L.J. baron Sweerts de Landas, die hier van 1889 tot 1926 burgemeester was, en gehee1 rechts burgemeester D.F.J. van Walsum (1926-1938). De beurs werd in de Eierhal gehouden, een vroegere tentoonstellingshal uit Rotterdam. De eerste klornpenbeurs vond in 1918 p1aats in "Het Wapen van Epe". Na afloop van de klornpenbeurs werd er 's avonds op de markt een k1ompenba1 gehouden. De 1aatste beurs was in 1940.

6. De Stationsstraat in 1903. Links ziet u de woning van de heer B1ankhart met daarnaast de villa van Andre Hooiberg, later het pension "De Cloete" van de dames Gildemeester. In het bijna onherkenbaar verbouwde pand is nu zaadhande1 Slijkhuis gevestigd. Rechts staat het eerste kappershuis van Epe uit 1901 van H. Schurink, waarin rechts klokkenmaker Van Houttum woonde, die op abonnement bij particulieren zaterdagsmiddags de huisklokken op de tijd contro1eerde, welke luxe zich maar weinigen konden veroorloven. Op de p1aats van het kappershuis, dat in 1980 werd afgebroken, en de open p1ek ernaast werd in 1981 het pand gebouwd waarin nu onder meer het kantoor van notaris Veningen is gevestigd.

7. Rechts ziet u de verfwinkel van Zimmerman aan de Stationsstraat en links op de hoek van de Parkweg de woning van metselaar Logen, die gedeeltelijk nog muren van gevlochten rijshout en leem had. Aan de Parkwegzijde begon Schurink zijn kapperszaak, nadat hij eerst nog twee it drie weken aan de Brinklaan had gezeten (waar nu fietsenmaker Ooms is). Van reehts naar links ziet u: in witte kiel de heer Zimmerman (vader van Joh. Zimmerman) met zijn vrouw, Bernardus Jonker uit de Paasvuurweg, enkele kneehten en de vrouw van de heer Logen.

8. Op hetzelfde punt (links ziet u pand Zimmerman) liep eens (in 1908? ) sehietvereniging "Willem Tell" (opgerieht in 1903), met op de voorste rij: Paul Wagenaar, vaande1drager Blom (de bakker), Van Blareum en Sehurink (de kapper). De sehietbanen lagen aehter het Hoge Land, waar het nu nog de Sehietbaan heet. Links liep de in 1864 opgeriehte "Eper Harmonie", met van links naar reehts onder anderen: dirigent Zimmerman (uit Heerde), Klaas van Twisk, Peter Overboseh, Reinder Freriks en Drikus Waaijenberg (bashoom). Gehee1 reehts staat gemeentebode Jonker.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek