Warning: mysql_connect(): Headers and client library minor version mismatch. Headers:50156 Library:50527 in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php on line 15

Warning: session_start(): Cannot send session cookie - headers already sent by (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2

Warning: session_start(): Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2
Uitgeverij Europese Bibliotheek | Gendt in oude ansichten | boeken | alfabetisch-overzicht
Gendt in oude ansichten

Gendt in oude ansichten

Auteur
:   F.C. Leferink en W. Oteman
Gemeente
:   Gendt
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0941-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Gendt in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

VOORWOORD

Er is een bekend spreekwoord, dat luidt: "In het heden ligt het verleden en in het verleden ligt de toekomst". Dit boekje bevat, in illustratieve vorm, een stuk verleden, een stuk kleurrijk verleden. Het heden is noch voor een Gendtenaar noch voor iemand van buiten Gendt voldoende te begrijpen, als geen kennis wordt genomen van het Gendtse verleden. Gendt heeft een zeer rijk verleden, dat heel ver teruggaat. Dit boekje bevat een stuk verleden van meer recente datum. Voor velen is echter dat verleden duidelijk in het heden herkenbaar. De traditie en het moderne vindt men in het heden in een soort synthese terug. Ze zijn beide thans nog aanwezig. Dat is iets typisch Gendts. De traditie is in vele aspecten thans nog zinvol: ze doet in een periode, soms van kilte en hardheid, weldadig, uitnodigend en warm menselijk aan. Een ieder, die hiervan kennis neemt, moge dat bemerken en opnieuw beleven. Ze zullen - daarvan ben ik overtuigd - rijker terugkeren.

drs. C.A. Smal, burgemeester van Gendt

INLEIDING

Het achterhalen van de namen van de afgebeelde personen was niet eenvoudig. Wij zijn ons ervan bewust, dat ondanks onze zorgvuldigheid, toch nog foutieve namen kunnen zijn opgenomen. Wij willen aan al degenen die kaarten en foto's beschikbaar stelden, alsmede aan hen die in een andere vorm hun medewerking verleenden, op deze plaats onze erkentelijkheid betuigen. Ook hebben wij gebruik gemaakt van aantekeningen van M.H. Dinnissen, "De Gelderlander" en "Toegang tot het verleden" van A. Bredie.

Enkele aantekeningen over Gendt

Gendt is een kleine gemeente in de provincie Gelderland, in de Overbetuwe, enkele kilometers van het splitsingspunt van Waal en Rijn, ten oosten van Nijmegen (station ongeveer twaalf kilometer) en ten zuiden van Arnhem (station ongeveer vijftien kilometer). Gendt is maar 12,71 vierkante kilometer groot en telt 6.340 inwoners. Er is een grote rooms-katholieke parochie en een kleine hervormde gemeente, waartussen een zeer goede verstandhouding bestaat.

Gendt kent: fruitteelt, kwekerijen, landbouw, tuinbouw, een steenfabriek, een scheepswerf, constructiewerkplaatsen, een timmerfabriek en allerlei bedrijven op het industrieterrein waar veel inwoners werk vinden. Anderen vinden hun werkzaamheden elders, vooral in Arnhem en Nijmegen. Blijkens bodemvondsten woonden de Germanen en Romeinen al in Gendt. Reeds in de tijd van Karel de Grote had het een kerk en niet lang daarna de oudst bekende bibliotheek van Nederland. In 1233 ontving het officieel stadsrechten van de hertog van Gelre. Gendt sloot zich aan bij het Hanzeverbond. Verscheidene Heren van Gendt hebben naam gemaakt in de vaderlandse historie. We noemen bijvoorbeeld Arend van Gendt, een West-Europese figuur onder Philips van Bourgondië. Johan van Gendt was gouverneur van de stadhouder-koning Willem 111. Willem van Gendt verwierf roem als luitenant-admiraal onder De

Ruiter onder andere bij de tocht naar Chatham.

Gendt werd zwaar getroffen in de laatste wereldoorlog. In september 1944 bleef hier de opmars van de Engelsen steken en werd de gemeente frontgebied. De Duitsers hadden bunkers, loopgraven, prikkeldraadversperringen en landmijnen aangebracht. De plaats werd enkele malen vanuit de lucht gebombardeerd en lag maandenlang onder granaatvuur. Dit alles eiste veel slachtoffers, met die tijdens de evacuatie vielen meegerekend tachtig. Op 10 oktober 1944 begon de gedwongen evacuatie, vooral naar de Achterhoek en later ook naar Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland. Daarna was de gemeente in de winter van 1944/45 een echt "niemandsland". Bij de geleidelijke terugkeer in de zomer van 1945 bleek ongeveer een derde der huizen verwoest, een derde zwaar beschadigd en een derde minder zwaar tot licht beschadigd. Geen enkel gebouw bleef gespaard. Boomgaarden en kwekerijen hadden zeer veel geleden: de kassen waren vernield, rundvee, varkens, paarden en kippen waren verdwenen, machines geroofd of veelal bedorven, de wegen beschadigd en op alle velden groeide het onkruid hoog op.

Zoals overal in ons vaderland is ook in onze kleine gemeente hard gewerkt aan het herstel en de vernieuwing. De opbouw geschiedde niet alleen op materieel gebied. Dat getuigen onder meer de vele over het algemeen goed werkende verenigingen.

1. Dit boekje beoogt u een indruk te geven van Gendt zoals het was van 1900 tot 1939. Toch willen wij beginnen met een foto van de Dorpsstraat zoals deze er na de oorlog uitzag. Bijna geheel Gendt was veranderd in een puinhoop. De bewoners hebben met elan de loopgraven gedicht en het puin opgeruimd en een schitterend dorp herbouwd, waarin het goed leven is. De volgende foto's zullen u echter duidelijk maken dat Gendt ook vóór de oorlog het aanzien ten volle waard was.

2. Deze foto van rond 1900 geeft een goed overzicht van het centrum van Gendt. Op de voorgrond links het voormalige gemeentehuis, waarvan de stenen trap nog niet voorzien is van een leuning. Op de voorgrond rechts boerderij "De Kroon". Op de achtergrond rechts staat de uit 1844 stammende rooms-katholieke kerk (nog met toren), het latere Providentia. Na het in gebruik nemen van de nieuwe rooms-katholieke kerk in 1908 werd de oude kerk verenigingsgebouw. Degenen die zo keurig in de rij poseren zijn waarschijnlijk leden van het gilde.

3. De "Plechtige Heilige Communie", zoals in de volksmond de plechtige hernieuwing van de doopbeloften nog steeds genoemd wordt,is een mijlpaal tussen de lagere school en het verdere leven. Naast de godsdienstige aspecten was het ook steeds aanleiding om de kinderen "in het nieuw" te steken. Deze groep meisjes ziet er dan ook prachtig uit in hun lange jurken en hun kleurrijke hoeden. Aan deze grote dag ging in die jaren minstens een jaar "lering" vooraf. Het ontbijt in de pastorie hoorde erbij en niet weg te denken was het ritje met de koets naar de kerk. Op de voorste rij zesde van links herkennen we Kaatje Lensen.

4. De St.-Vincentiusvereniging heeft in Gendt heel wat goeds verricht. In een verslag van 8 december 1850 wordt melding gemaakt van de oprichting van een bewaarschool, waarvan de leiding berust bij twee liefdezusters. In het verslag van het jaar 1852 werd besloten toestemming te vragen aan de bevoegde instanties "tot het oprichten van een byzondere school der Ie klasse, hoofdzakelijk dienende tot onderwijs aan kinderen van arme ouders", waartoe door gedeputeerde staten op 8 februari 1853 vergunning werd verleend.

Op deze foto, die omstreeks 1900 werd genomen, poseren zittend van links naar rechts: Frits Matthijsen, Jan Vermeulen, Hendrik Gerrits, Gerrits, de president van de vereniging F.C. van Driel, Dorus Bosman, Steven Rasing en Roelofs, Staand: onbekend, Hendrik Opgenoort, meester Mackaay, Gerritsen, Hannes Cornelissen, Willem van Hoorn, Hent Evers, Roelofs, Hent Leenders, Jan Burgers, Willem Timmermans en Hubert Nijs.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek