Grijpskerke in oude ansichten deel 1

Grijpskerke in oude ansichten deel 1

Auteur
:   C. van Winkelen
Gemeente
:   Veere
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0290-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Grijpskerke in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

5. Op onze rondwandeling door het oude Grijpskerke gaan we eens een kijkje nemen in de hervormde kerk, waarvan we een opname zien van het interieur. Dit prachtige plaatje op 3 maart 1936 genomen, tijdens de ambtsperiode van dominee H.A. Jellema, die de Hervormde Gemeente van Grijpskerke diende van 5 november 1933 tot en met 30 mei 1937. In verband met zijn vertrek naar Leersum (classis Doorn-ring Rhenen) nam deze predikant op zondag 30 mei 1937 's middags om twee uur afscheid van zijn eerste gemeente.

Aan de binnenmuren van de kerk prijken drie teksten uit de Heilige Schrift, waarvan we er hier twee zien. Ze zijn aangebracht aan weerszijden van de kansel, die dateert van de eerste helft van de zeventiende eeuw. Juist achter de koperen lichtkroon ontwaren we de tekst: "Zoo is dan het geloof uit het gehoor en het gehoor door het Woord Gods." (Romeinen 10: 17.) Rechts van de ene pilaar is de tekst uit 1 Koningen 8:29a gedeeltelijk te zien: "Dat Uw oogen open zijn, nacht en dag, over dit huis." Beide teksten zijn nog uit de oude Statenvertaling, terwijl ook de oude spelling hier nog gebruikt werd. Toen deze foto genomen werd, waren in de op de zondag daarvoor gehouden namiddagdienst psalm 86: 3 en 6 en gezang 61 : 11 gezongen. Beide liederen toen nog uit de oude bundel. Dominee H.A. Jellema had het woord bediend met als tekst Zondag 42 uit de Heidelbergse Catechismus, hetgeen duidelijk op de beide bordjes te lezen staat. Op deze bordjes konden de kerkgangers één psalm en één gezang aflezen van de in de eredienst te zingen liederen. Deze bordjes en ook de teksten zijn thans nog in dit kerkje aanwezig.

Er bestaan plannen om dit kerkje te restaureren. De samensteller hoopt dat de teksten op de binnenmuren dan gehandhaafd zullen blijven. Links van de deur, die toegang verschaft tot de consistoriekamer, ontwaren we nog de ouderwetse kolenkachel, die in de winter voor de nodige verwarming moest zorgen. Tijdens het stookseizoen kon het aan het begin van de kerkdienst soms erg rokerig zijn. Later is men er toe overgegaan om de kerk centraal te verwarmen, zodat deze kolenkachel overbodig werd. Tussen de kansel en de in het middenschip staande banken bevindt zich thans het liturgisch centrum.

6. We gaan eens een kijkje nemen in een van de boerenwoningen van het Walcherse Grijpskerke. Op dit prachtige plaatje zien we van links naar rechts: zittend Suzan Reinierse, staand Levinus Reinierse en dan weer zittend Elizabeth Louwerse.

Links op de achtergrond staat de ouderwetse secretaire met daarop een tweetal stenen vazen. Op de schoorsteenmantel staan de statenbijbel met koperen sloten en een ouderwets klokje, gemarkeerd door twee standaardjes met drie kroontjes. Rechts boven is nog juist een gedeelte te zien van een oude regulateurklok. Deze gaf de tijd precies, op de minuut, aan. Achter de tafel is nog juist het deksel van de kolenkachel te zien. Achter deze kachel, die op dit plaatje niet met de schoorsteen was verbonden, hangt een gordijntje, omdat in de zomermaanden de kachelbuis tijdelijk verwijderd was. Op de tafel ligt een zeildoeken tafelkleed en daarop zien we het traditionele "schienkblad" met kopjes, schoteltjes en het theelichtje met theepot.

De drie poserende personen dragen hier nog de Walcherse klederdracht. Beide vrouwen dragen rouwkleren, hetgeen te zien is aan de zwarte beuk. Ook Levinus Reinierse is in de rouw, hetgeen te zien is aan zijn zwarte halsdoek, die hij draagt onder de gouden knopen onder zijn kin. Welke pilo hij draagt, is op de foto niet te zien. Het kan Engelse of eventueel ook inlandse stof zijn.

7. We laten nog twee opnamen volgen van de hervormde kerk en wel een van het exterieur en een van het interieur.

Op het linker plaatje zien we een oude ansichtkaart, die destijds uitgegeven werd door de gebroeders Van Straaten uit Middelburg. Deze kaart was een zogenaamde "electrische lichtdruk". Links op het plaatje zien we het portaal, waardoor we dit kerkje kunnen binnengaan en dat nog steeds als ingang fungeert. Rechts zien we op de voorgrond, juist voor de oude consistoriekamer, het inmiddels verdwenen brandspuithuisje. Evenals dat ook op andere plaatsen het geval was, zoals bijvoorbeeld in de naburige dorpen Biggekerke en Serooskerke (W), stond ook in Grijpskerke het brandspuithuisje in het centrum van het dorp, naast de kerk. In de loop der jaren werd dit brandspuithuisje afgebroken, omdat de brandweer de beschikking kreeg over een andere ruimte. Rechts: wanneer we dit kerkje binnentreden, dan valt het ons op dat het gebouw er keurig uitziet, dank zij de goede zorgen van koster J. Kaljouw, die de kerk keurig onderhoudt. Aan het einde van dit jaar (1979) zal de heer J. Kaljouw zijn functie als koster neerleggen. Twaalf jaar lang heeft hij nauwgezet het kosterswerk gedaan, tegen een vergoeding waarvan hij heus niet rijk geworden is. Tegenover de kansel staat het orgel, dat destijds bespeeld werd door de organisten, de gebroeders Jasper en Aarnoud Willem Cevaal, die dit geheel gratis deden. Thans wordt het orgel beurtelings bespeeld door de heer Anth. Boogaard en door mevrouw M.C. Soeterik-Dekker, die dit eveneens pro deo doen. Maar hierin komt wellicht binnenkort verandering. De arbeider is nu eenmaal zijn (haar) loon waardig. Dit orgel heeft slechts één klavier met aangehangen pedaal.

8. Wanneer we van Grijpskerke naar Oostkapelle gaan, ligt op enige afstand van de dorpskom, aan de rechterzijde van de Oostkapelseweg, de kapitale boerderij "Molenbaix". Langs een kronkelend baantje kan men dit gebouwencomplex bereiken.

Links zien we de grote schuur met maar liefst drie paar zogenaamde mendeuren. In twee ervan zien we een klein deurtje, "klienket" genaamd. Door dit deurtje kon men, zonder de grote mendeur te openen, op de dorsvloer komen. Rechts staat de grote boerenwoning. Vroeger was daar in het midden een koetshuis. Later werd dit verbouwd en als woonruimte ingericht. Op de voorgrond zien we een aantal "stuken" (ook wel stuiken genoemd). Dat was een aantal gebonden schoven dat daar na het maaien tijdelijk was opgesteld om door de zon gedroogd te worden. Vroeger werd het graan met de zekel (sikkel) gemaaid (gesneden), in bossen gebonden en op deze manier op het land gezet. Later werden deze schoven met een door twee paarden bespannen wagen van het land gehaald en in de schuur in de "tassen", aan weerszijden van de dorsvloer, opgestapeld. In de wintermaanden werd dan op de dorsvloer het graan met de vlui gedorst. Er was toen 's winters volop werk voor de arbeiders, want als het regende kon men op de dorsvloer toch het graan dorsen. Er kwam veel mankracht aan te pas. Thans zien we dit niet meer. Het graan wordt met de combine gemaaid en tegelijkertijd gedorst.

Deze prachtige boerderij werd tijdens het klaarmaken van de kopy voor dit platenboekje (1979) bewoond door de familie K. Minderhoud Pzn. Een prachtig plaatje, dat de voormalige manier van de oogst van het graan levend houdt.

9. Niet iedere plaats op Walcheren heeft in haar onmiddellijke omgeving een kasteel. Maar Grijpskerke mag zich gelukkig prijzen wel zo'n oud kasteel te bezitten. Op dit unieke plaatje zien we het kasteel op de boerderij ,,'t Munnikenhof". Het kasteel verkeert op dit plaatje nog in zijn oude toestand. Het was de tijdelijke woonplaats van Jacob Cats, die in Brouwershaven geboren werd en leefde van 1577 tot 1660. In de volksmond noemde men hem "vader Cats". Hij heeft vele gedichten op zijn naam staan, die vele wijze raadgevingen bevatten. Van 1629 tot 1652 was hij raadpensionaris. Hij heeft ook nog gewoond in een woning in de Noordstraat te Middelburg, waarin later de heer D.R. Loodewijk woonachtig was. Dit huis stond naast de rijkskweekschool in Middelburg.

Zoals dat bij veel oude kastelen het geval was, liep er om het terrein een slotgracht met houten brug. Vooraan, bij de brugleuning, staat naar alle waarschijnlijkheid mevrouw de weduwe Leiritje Looise-Hugense, de echtgenote van wijlen P. Looise, en verderop zien we Willem Jacobse, beiden gekleed in de Walcherse klederdracht.

Bij de inundatie van het voormalige eiland Walcheren tijdens de Tweede Wereldoorlog, gingen alle op dit plaatje staande bomen en struiken dood. Enige jaren geleden werd dit juweeltje van een kasteel prachtig gerestaureerd en het ziet er thans keurig uit.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek