Groot IJsselmuiden in oude ansichten deel 1

Groot IJsselmuiden in oude ansichten deel 1

Auteur
:   A.K. Versteeg
Gemeente
:   IJsselmuiden
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3268-8
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Groot IJsselmuiden in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

VOORWOORD

Ret initiatief van de Europese Bibliotheek te Zaltbommel om in de reeks " ... in oude ansichten" ook een uitgave over de gemeente IJsselmuiden op te nemen, heb ik van harte toegejuicht. Dat zi] voor de praktische uitvoering van dit voornemen onze oud-directeur van gemeentewerken, de heer A.K. Versteeg, heeft aangezocht is mijns inziens een goede keus geweest.

Door de oude ansichtkaarten, waarvan een groot aantal eigendom is van inwoners van onze gemeente, te bundelen in een fotoboek wordt enerzijds voorkomen dat op den duur niemand meer van hun bestaan afweet en wordt anderzijds de mogelijkheid geschapen dat meer mensen van deze beelden kennis kunnen nemen.

De verschijning van dit boekwerkje is nog op een andere wijze van betekenis. Ret is namelijk ook een belangrijke aanvulling op het documentatiemateriaal, dat tot dusver over onze gemeente beschikbaar was. Ret bijzondere aan deze uitgave is, dat zij niet aileen

betrekking heeft op de grootste kern van de gemeente IJsselmuiden, maar dat ook de buitenkernen er een plaats in hebben gekregen,

De samensteiler he eft veel speurwerk moeten verrichten voordat het fotoboek, zoals dat thans voor u ligt, gereed was. Deze moeite is echter ruimschoots beloond.

VOO! vele ouderen zal bij het bekijken van de ansichten de tijd van vroeger weer gaan herleven en zij zullen heel wat bekende gezichten tegenkomen. Uit ervaring weet ik, dat met name de ouderen onder ons veel plezier beleven aan dergelijke oude prenten. Toch zijn ook voor de jongere generatie deze beelden van hun ouders, groot- en overgrootouders en de tijd, waarin deze leefden, zeker interessant. Ik hoop en verwacht dan ook dat er in brede lagen van de bevolking belangstelling zal bestaan voor deze, voor onze gemeente, unieke uitgave.

De burgemeester van IJsselmuiden, E. van Voorden

INLEIDING

Het is zover dat het eerste deel "Groot IJsselmuiden in oude ansichten" verschenen is. In verband met het grate aantal ingezonden ansichten en foto's (ongeveer 500), is er nag een tweede deel in voorbereiding, U treft in dit boekje dus voor elk dorp en buurtschap van onze gemeente IJsselmuiden ongeveer de helft van de geselecteerde afbeeldingen aan.

Lectori Salutem! Geachte lezer en belangstellende. Wij hopen en verwachten dat velen in en buiten de gemeente IJsselmuiden deze uitgave meermalen zullen inzien, am kennis te nemen van de wijze waarop de inwoners van Groot IJsselmuiden tijdens een vorige generatie leefden en werkten. Wanneer u het allemaal niet zo goed kunt zien, schaf u dan een vergrootglas aan met een middellijn van circa 10 em. U kunt dan de afbeelding tweemaal vergroten.

Dat deze uitgave tot stand kon komen is in de eerste plaats te danken aan de enorme medewerking van vele burgers uit onze gemeente en daarbuiten. De vele kaarten en foto's zijn op allerlei manieren bijeengebracht en in bruikleen afgestaan, U zult begrijpen dat het niet eenvoudig was am alles te ordenen en een selectie te maken. Getracht is om in de volgorde van de geplaatste afbeeldingen daarbij zoveel mogelijk een bepaalde routing aan te brengen.

Bijzonder is ook de enthousiaste medewerking van de burgeri] tijdens het veldwerk, bij het verstrekken van de gevraagde inlichtingen. Om een zoveel mogelijk

verantwoorde verklarende tekst te kunnen schrijven waren voor elke kaart meer inlichtingen nodig. Opvallend is dat oudere personen zich nog zo veel van vroeger herinneren, onafhankelijk vullen ze elkaar aan, soms ook corrigerend. Dat geldt vooral voor de vele personen die met naam en toenaam zijn vermeld. Toch zullen in de tekst ongetwijfeld nog onvolkomenheden voorkomen. Wanneer u onjuistheden ontdekt of een nadere toelichting kunt geven, dan houden wij ons graag aanbevolen om een en ander van u te horen. U kunt uw opbouwende kritiek schriftelijk richten aan het hieronder aangegeven adres.

Naast dank aan de vele genoemde burgers voor hun medewerking willen wij daar ook graag bij betrekken: het gemeentebestuur van IJsselmuiden met zijn ambtelijke diensten; de ondernemers en dorpsbelangenverenigingen; directie en medewerkers van het Frans Walkate archief en het gemeente-archief te Kampen; de IJsselacademie; de heer A.F.A. Piederiet voor het bijwerken van de tekst; de pers.

Wij hopen dat "Groot IJsselmuiden in oude ansichten" u veel genoegen verschaft.

Correspondentie aan:

A.K. Versteeg, "Het Hooge Huys" Dorpsweg 106

8271 BP IJsselmuiden

1. IJsselmuiden

Al in 1133 komt de naam Iselmuuden in de geschiedenis voor. De huidige gemeente IJ sselmuiden is ontstaan op 1 januari 1937 door samenvoeging van de gemeenten IJ sselmuiden, Grafhorst, Wilsum, Kamperveen en Zalk en Veecaten. Bij de opheffing van Zwollerkerspel in 1967 werd 's-Heerenbroek alsmede een deel van de polder Mastenbroek nog aan de gemeente toegevoegd. Ret gemeentelijk territoir omvat 8282 ha. en heeft ruirn 12.000 inwoners (1985).

Het wapen van IJsselmuiden is voIgens Koninklijk Besluit van 1899 verleend en is als volgt samengesteld: een schild in zilver met een golvende dwarsbalk van azuur (1), vergezeld van drie maarlen (2) van keel (3) geplaatst, twee boven en een onder; het schild omgeven door het randschrift: Gemeentebestuur IJsselmuiden.

(1) blauw doet aan de IJssel denken.

(2) lijken op eendjes met afgesneden snavel en poten (maar zijn het niet) en moeten herinneren aan overzeese tochten van de bewoners van deze landen.

(3) in de kleur rood.

KPtMPEN

Graihorsterd'ik.

2. U ziet op deze kaart van omstreeks 1900 de toenmalige Grafuorsterdijk, nu de Frieseweg. In die tijd werden de grasbermen verhuurd voor het weiden van koeien. De koejongens hadden de zorg over de koeien. Dat kostte de boer 5 cent per koe per dag. Behalve dat men als voetgangers gebruik kon maken van het voetpad links aan de teen van de dijk, was het ook mogelijk om rustig van de grintweg gebruik te maken. Links ziet u de voormalige wasserij annex blekerij en boerderij van de familie v.d. Kamp. Geheel rechts "De Pieterhoeve" die in 1910 afbrandde en weer is herbouwd. Het karakteristieke pand met de twee dakkapellen, waar de dijk rechtsaf slaat, was het cafe van Jaap Louwen, thans Spoorkade 22-24. Daar werden toen de lonen uitbetaald aan werknemers van de kalkovens en steenovens aan het Ganzediep. Op de achtergrond ziet u de Bovenkerk te Kampen.

3. Wij gaan even terug naar het pontveer vanaf het Kampereiland, gezien in de. riehting Grafhorsterdijk. Het was op een wanne zomeravond tegen het ondergaan van de zon omstreeks het jaar 1930. Ziet u de zwemmer even reehts van de pont? Links zijn de kalkovens op de IJssehnuidense kant van het Ganzediep. Reehts van de kalkovens ziet u nog een restant van een vroegere steenfabriek, Even verder naar links (buiten dit beeld) was nog een steenoven gevestigd. Links van de veerstoep aan de overzijde staat de woning van werkbaas Van Dijk van de kalkovens en daaraehter de boerderij van Arend Rook. Tot de opheffing van het pontveer in 1941 was Gerrit Oostendorp veerman. Toen was de Frieseweg als doorgaande weg naar de Noordoostpolder en Friesland via het Kampereiland gereed.

4. Vlak bij de op- en afrit van de veerweg naar en van de Grafuorsterdijk zag u in de binnenbocht van de Grafhorsterdijk (thans spJitsing Frieseweg-Grafuorsterdijk) dit tafereeltje. De woning van Evert Huisman aan de rand van het gebied "De Zodde" omstreeks 1890. In het tuindersleven was het toen hard werken om het dagelijks brood te verdienen. Maar toch had men een eigen huis met grond voor het verbouwen van groente en aardappelen en gebruik van grasland. Men kocht in die tijd bij Evert boerenperen. Voor een cent hadje een pet vol. De groente en aardappelen werden per kruiwagen in Kampen aan de man gebracht. Als u goed kijkt ziet u de kruiwagen rechts van de waterput staan. De loopplank naar De Zodde bevindt zich links van de waterput, die met riet tegen de verst is beschermd. Rechts op de achtergrond, over de IJssel, zijn de varkenswaag en het Rijksentrepot aan de IJsselkade te Kampen. Links ziet u de reeds eerder genoemde Pieterhoeve.

5. Deze afbeelding is van omstreeks 1905. Dit is de GraflJorsterweg ter hoogte van de afrit Dorpsweg. Rechts ziet u een dubbele woning van de families Hendrik Wagteveld en Klaas Esselink. De eerstgenoemde was sigarenmaker. Voor een cent kocht je een puike sigaar bij hem. Links staat de dubbele woning van de families Feijth en Jaap Bosman. Op een oude kadastrale kaart heeft deze woning als naam "De Bedelaar". Op de achtergrond boerderijen in "het Bos", Rechts op de foto ziet u een grote populier aan het boswegje, thans Van Diggelenweg. Deze boom is nog aanwezig nabij de Kerspelstraat. Ouders en kinderen ziet u op de onderweg keurig poseren voor de fotograaf. Geheel rechts op de foto staat vader Wagteveld en links zit moeder Wagteveld. Omstreeks 1910 is "De Bedelaar" afgebroken en bouwde een andere familie Bosman ter plaatse een grotere woning. Rechts van de woning Wagteveld-Esselink staat nu het _"Hooge Huys",

6. Bij afbeelding 2 hebben wij u onder andere de voormalige wasserij annex blekerij en boerderij van de familie Vande Kamp laten zien. Hier ziet u dit complex vanaf de Grafhorsterdijk (thans Frieseweg). Rechts het woongedeelte waarachter de koeiestal met deel; links de drogerij met aangebouwd kolenhok. Daarachter bevindt zich het wasserijgebouw, vanaf 1908 compleet met stoommachine en hoge schoorsteen. Tussen de gebouwen ziet u een klein gedeelte van de tot 1908 voor de was in gebruik zijnde bleek, waaromheen en tussendoor brede sloten met helder water. Het gehele wasserijcomplex is in 1980 als industrieel monument verplaatst naar het buitenmuseum in Enkhuizen en is daar weer bedrijfsklaar gemaakt.

7. U ziet hier de Blekerijweg omstreeks 1900. De naam Blekerijweg is niet verwonderlijk, als men bedenkt dat er in deze buurt drie wasserijen annex blekerijen waren gevestigd. Links op de voorgrond ziet u een deel van de bleek. Daarachter het woonhuis en links daarvan de wasserij van Jan van der Kamp. In 1906 is de oude wasserij afgebroken en werd een nieuw fabriekscomplex in gebruik genom en. Men ging in die jaren massaal over van de natuurbleekmethode op de chloorbleekmethode. Net over het bruggetje ziet u de toen nog algemeen in gebruik zijnde hondekar met vader Kok of Kalter en de zoon met de kruiwagen. Dat waren bewoners van een van de verderop aan de Blekerijweg gelegen tuinderswoningen. Ook nu is het daar nog een landelijk woon- en werkgebied.

8. Op de vorige afbeelding zag u rechts een aftakking van de Blekerijweg. Aan deze aftakking is het wasserijcomplex van Frank van der Vegt gelegen. Deze afbeelding is van omstreeks 1910. De met twee paarden bespannen grote waswagen rijdt net uit. Twee mannen zijn nodig voor het vervoer en het bij de klanten thuisbezorgen van de grote wasmanden met schoon wasgoed. Voerman is Jan Avink van der Vegt. In de drukke tijd waren op deze wasserij zo'n 45 werknemers. Dat waren 10 mannen voor de expeditie, wasknechten en sorteerders en 25 wasmeisjes en vrouwen. Wasserij Van der Vegt is in 1970 als een van de laatste met het werk gestopt. Achter de waswagen ziet u een brik (vierpersoons rijtuigje) waarmee doorgaans de familie op visite ging. Voor die tijd was "met de brik er op uit" een erg geliefde bezigheid.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek