Hellendoorn-Nijverdal in oude ansichten deel 1

Hellendoorn-Nijverdal in oude ansichten deel 1

Auteur
:   Stichting 'Oald Heldern'
Gemeente
:   Hellendoorn
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4174-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Hellendoorn-Nijverdal in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

land werden arbeiders aangeworven. Ondanks de lange werktijden (van's morgens 5 tot's avonds 8) kwamen ze graag, want hier was werk en brood en een woning. Langs de straatweg (van de "Kama" tot horlogerie Harbers) werden vier blokken van 17 woningen gebouwd: de "Verdeling"; aan de Salomonsonstraat de "Dertig woningen" en aan het Hoge Dijkje de .Achtwoningen". Ze hebben het tot ongeveer 1895 uitgehouden.

In 1863 stond de fabriek negen maanden stil. De directie breidde juist to en de fabriek uit tot tweemaal de oorspronkelijke grootte.

In 1862 had zij samen met M. G. van Heel de Ned. Stoornblekerij (N.S.B.) gesticht, in 1889 gevolgd door een geheel eigen blekerij: de Koninklijke Stoom Blekerij (K.S.B.), waarvoor de pakhuizen aan de Regge aangekocht werden van de factorij die in 1881 was opgeheven.

De naam Salomonson is van 1853 tot 1918 aan de bedrijven verbonden gebleven. Van de heer G. Salomonson Hz., (,,'n oaln Heer"), die de leiding had van 1859 tot 1911 schrijft "De Schakel" van 17 november 1961: .Ats men Thomas Ainsworth de eer geeft de stichter van Nijverdal te zijn, dan geloven wij dat men aan G. Salomon son Hz. de eer niet kan onthouden de maker en vormgever van het dorp te zijn" .

Het klein bestek mij toegemeten laat niet toe de verdere ontwikkeling van de industrie (waarmee gepaard de ontwikkeling van onze plaats) op de voet te volgen. Belangrijk was de aan-

leg van de spoorweg Zwolle-Almelo in 1881, daar de verbinding te water langzamerhand onoverkomelijke moeilijkheden opleverde.

Met nevenindustrieen waren we nooit erg gelukkig. Zo ging de door de heer A. C. Starn in 1903 groot opgezette "Stijfselfabriek Atlas" reeds in 1905 weer voor ons door brand verloren.

De textielfabrieken maken sedert 1958 deel uit van het grote concern Nijverdal-ten Cate.

Door de bloei van onze industrieen in 't algemeen, mede doordat na de oorlog enige nevenindustrieen tot ontwikkeling kwamen, zoals de Machine Fabriek Nijverdal en Smits kledingindustrie, ook door de vestiging van vele vertegenwoordigers en forensen maakte onze plaats na de oorlog een bijna stormachtige ontwikkeling door en veranderde daardoor geheel van aanzien.

En daar waar eenmaal de koeien graasden in het oude Koeveen is nu een groots opgezet fraai raadhuis verrezen en rondom is het geplande dorpscentrum nu echt tot werkelijkheid geworden. Maar aangezien dit boek bedoelt te laten zien hoe het vroeger was, behoeven we op het heden niet verder in te gaan. Uit de verzameling foto's spreekt duidelijk de tegenstellingtussen "toen" en "nu".

44

Het kasteel Eversberg omstreeks 1750. Eversberg wordt reeds in 1457 genoemd. Van 1612 tot 1867 bleef het in het bezit van het geslacht Van Heerdt tot Eversberg. De laatste bezitter liet de voorpoort met muren van een meter dik afbreken. Hij was de zoon van generaal Willem Hendrik, graaf van Heerdt tot Eversberg, die de slag bij Waterloo (1815) en de Tiendaagse Veldtocht (1831) had meegemaakt. In 1867 werd de hele bezitting verkocht en tot 1934 was Eversberg in bezit van de familie Veening. In die tijd (1889) werd het kasteel bijna geheel afgebroken en op de resten een boerderij gebouwd (met .Jierenkamer" voor de V eenings).

Huize Eversberg van 1889 tot 1933. De boerderij die sedert 1889 de plaats innam van het kasteel. De ruimte voor het huis is bet oorspronkelijke voorplein. Aan de westkant stond bet boerenbedrijf (bouwhuis) en aan de oostzijde het koetshuis. Die gebouwen zijn in 1836 nog enige maanden in gebruik geweest als magazijn van de Ned. Handel Mij., toen men nog bezig was met de bouw van het "Magazijn" aan de overzijde van de Regge. Het is thans allemaal verdwenen. De oprijlaan aan de Wierdensestraat, gemarkeerd door twee zware pilasters, dateert van na 1831, toen de weg Zwolle-Almelo werd aangelegd. Daarvoor liep van de huizinge de oprijlaan naar de Eversbergweg, toen de weg van Hellendoorn naar Rijssen.

45

46

De oostkant van Eversberg omstreeks 1925. De .Jierenkarner" is gemoderniseerd en een serre is aangebouwd. Toen in 1934 het 1andgoed weer in bezit van het oude geslacht kwam, liet baron E. van Heerdt tot Eversberg het huis door architect Boxman verbouwen tot een landhuis in oude stijl. Dat huis brandde af in 1941. AIleen het oude keldergewelf met de kleine raampjes (op deze foto zichtbaar) bleefvan het oude kasteel bewaard. De eigenaar heeft er een betonnen vloer over laten leggen om de kelder voor verder verval te behoeden.

Huize Duivecate omstreeks 1910. Duivecate was sedert de 17de eeuw het buitenverblijf van het Deventer burgemeestersgeslacht Van Duren. De laatste telg was Sophie van Duren, berucht om haar gierigheid en haar troep gevaarlijke honden. Nadat deze een kleine jongen, Jacob Limbeek bijna dood hadden gebeten, werd ze vermoord. Dokter Te Wechel kocht het landgoed, brak het oude huis af en bouwde het Duivecate op deze foto afgebeeld. Het werd voor de oorlog door brand verwoest en de heer F. J. P. Moquette bouwde er een modern landhuis voor in de plaats. De stammen van de beukenbomen hebben een omtrek van meer dan vijf meter. Een er van is helaas doodgegaan.

47

, I

Uit~. Nijv. Drultlterij.

-- ... ..? .

1)e c'Regge- bij ~u.ivekate, iNijfJerdal.

48

Een foto van omstreeks 1900. Zo stroomde vroeger de Regge langs de hoge oever van Duiveeate. Deze foto is genomen bij hoge waterstand, waarbij de rivier buiten haar oevers is getreden. De boeht, waar een kraehtige stroom de oever steeds meer afknaagde (zie de overhellende bomen) is nu afgesneden. Het afgesneden gedeelte heeft nog helder water en het eerste stuk heeft in de dertiger jaren dienst gedaan als zwembad. De Regge zelf is nu een stinkend open riool geworden, waarin elk spoor van leven ontbreekt.

De Reggebrug omstreeks 1890. De brug in haar oudste vorrn, nog met de houten bascule. Rechts de oudste herberg van Nijverdal, die van Teunis deJong, gebouwd in 1832, dus voordat Nijverdal bestond. (Later Dorus de Jong). In het hoge gebouw naast de fabrieksschoorsteen draaide het grate vliegwiel ("grate rad") van de stoommachine. Het kanaal, parallel met de Grote Straat naar het Hoge Dijkje is nog even zichtbaar.

49

.50

De Reggebrug omstreeks 1920. De straatverlichting van elektrische lampen midden boven de straat is reeds aanwezig (aangelegd omstreeks 1918). Het houten geval rechts was van de rijwie1hersteller Noteboom. De oude herberg van De long (1832) is niet te zien. De brug heeft hier reeds een ijzeren bascule. Het hoge gebouw met torentje van de K.S.W. met luidbe1 is verdwenen want de stoommachine met 't grote vliegwiel is vervangen door turbines .

NIJVERDRL. De Regge met Spoorbrug

De Regge omstreeks J 920. V 001' de Tweede Wereldoorlog was er nog enige scheepvaart op de Regge, Schipper Van Egmond (zie zijn schip bij de spoorbrug) onderhield een beurtvaart op Zwolle: woensdag heen, zaterdag terug. Sedert de regulering van de Regge is door de vaste bruggen geen scheepvaart meer mogelijk. Voor de komst van de spoorweg (1881) was de Regge een belangrijke verbinding voor onze industrieen met Zwolle. Een verbinding die echter bij laag water vaak grote moeilijkheden opleverde. De aanleg van de spoorweg was daarom voor de verdere ontwikkeling van Nijverdal van groot belang.

51

'; ?.. / '. J'

/ / .

...?. ~

De Koninklijke Stoomblekerij in 1895. De "Nieuwe Bleek" werd gesticht in 1889. Deze tekening is daarom van grote historische waarde, omdat daar op voorkomen de drie pakhuizen van de factorij die van de Ned. Handel Mij. werden overgenomen. No.1 is het pakhuis dat in 1836 werd gebouwd aan de sterk verbrede Regge. No. 2 en 3 werden in 1850 bijgebouwd. Door de brand van 1901 werd het eerste pakhuis geheel verwoest. Het dwars staande pand zal worden afgebroken. De steen thans te zien aan de

52 voet van het bankgebouw van de Alg. Bank Nederland komt uit de muur van no. 2.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek