Hendrik-Ido-Ambacht in oude ansichten deel 2

Hendrik-Ido-Ambacht in oude ansichten deel 2

Auteur
:   F. Jorissen
Gemeente
:   Hendrik-Ido-Ambacht
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2151-4
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Hendrik-Ido-Ambacht in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

59. Nog even blijven we nabij het huis van de dokter in de winter van 1894. Dr. Fauel is zojuistmet zijn vrouw, Anna W.E. Lens, teruggekeerd van een rit met de arreslee door het dorp. De knecht Hendrik Goudswaard houdt het naar de eis van het werk opgetuigde rijpaard bij de teugel. In de tuin een prieel in aanbouw; later is dat een soort tuinhuisje geworden. Het ijzeren hek op de gemetselde brug is helaas verdwenen. De schutting, met daarachter een sloot, scheidt de tuin van het erf van aannemer Van Daalen, wiens woning hier nog in volle (oude) glorie is te zien.

.7(. J. flmoacht. 'J)orpstraat met 3{erv. Kerk,

60. Voorbij de dokterswoning naderen we het "centrum". Zoals gebruikelijk in die ver achter ons liggende jaren, verzamelde zich een deel van de bevolking wanneer een fotograaf zijn omvangrijke apparatuur opstelde. Hier, rond 1920, een samenscholing voor de woning van Seton, de loodgieter, op het pad van aannemer Van Daalen. Naast Seton woonde Krijna Schouten en achter het hekje was de kruidenierswinkel van PietBos (later Berkhout). Onder de hoge boom, voorbij het Kerkplein, de pastorie en daarna de woning van Jacob Drinkwaard. Ertegenover, aan de zuidzijde van de Dorpsstraat, de smederij van Wilschut (later Van OtterIoo) en geheel vooraan het tuinhek van de woningen van Henk Nugteren en zijn moeder "vrouw Koosje", de vrouw van Gerrit Nugteren.

61. Enorm was ooit de betekenis van het vlas; tallozen zijn erbij betrokken geweest. Veelal was elders ingezaaid en geplokt, maar de verwerking geschiedde hier. Dat hield in: rep en, roten, in bootjes zetten, braken, zwingelen en opmaken.Veel daarvan was handwerk. Hier, omstreeks 1915 achter de stee van Piet Nugteren, schuin tegenover de pastorie, zijn twee man aan het repen, omringd door het vrouwelijk personeel. Van links naar rechts: Trijn Smouter-Lodder, Aai Plaisier (den Pier), Marie DijksmanHaksteeg, Jenneke van der Ven-Haksteeg, Jannetje de Vormer-Lodder, twee onbekenden, Jannetje Hartmeyer-den Hartog, Jannigje Kroos-de Ruyter, Jan Scheurwater, Iljntje Rijsdijk-Lodder, Marie Bravenboer-van Wingerden, Pietje van Wingerden-Biesbroek en Maart Vleghert, De "bezetting" was op de vele andere vlasserijen soortgelijk.

---~

62. Door de ingrijpende restauratie heeft onze eeuwenoude dorpskerk de laatste jaren meer dan ooit in de belangstelling gestaan. Bij deze werkzaamheden kon ook de bouwgeschiedenis worden nagegaan, waarbij is gebleken dat de aanvang van de bouw, evenals bij de vroegere kerk van Rijsoord, samen moet zijn gevallen met het begin van het dorp, welk laatste feit na zeshonderd vijftig jaar met zoveel enthousiasme is gevierd. Rond twee eeuwen later werd het oorspronkelijk bouwsel vervangen door een veel groter en hoger nieuw bouwwerk met koor. De toren bleef, maar werd weI verhoogd, Pas veel later zijn de zijbeuken aangebouwd, terwijl in 1872 de consistorieruimten er tegenaan werden geplakt. Onder leiding van het architectenbureau Van Hoogevest uit Amersfoort en onder toezicht van C. van Yperen werd door de aannemer Gebr. Den Hoed uit Bergambacht het uiterlijk, maar bovenal het innerlijk, herschapen tot een evenwichtige totaliteit. Kenmerkend zijn vooral de rust en harmonie, die ons met een eenvoudige waardigheid hebben hergeven, wat in de loop der eeuwen door ouderdom, maar helaas ook vaak door onbegrip enonvermijdelijke verwaarlozing, teloor was gegaan,

63. In de Schoolsteeg, "het Steechie" in de volksmond, achter de pastorie en tegenover de kerk, was vanouds het "schoolhuys", zoals dat al in de zestiende eeuw werd genoemd. Ret had een lokaal met een onderwijzer voor de geheleAmbachtse jeugd, In het midden van de vorige eeuw waren dat soms weI honderd vijftig kinderen. Pas in 1857 zijn er een lokaal en twee onderwijskrachten bijgekomen. Tien jaar later kwam er een tweede school (zie 17). De werkelijke grote ingreep kwam in 1900 met de verbouwing van openbare lagere school 1 (en 2) door de aannemer Goossen uit Maassluis, onder architectuur van J.P. Vogel uit Dordt. We zien hier dat nieuwe gebouw vanaf het erfvan de boerderij van C. van den Berg. Ret huis van de hoofdonderwijzer G. de Vries, rechts, is pas later voor meester J.S. van der Vlugt verbouwd.

64. Nog even de pastorie in de oude gedaante, met de luiken en de gevel nog niet gestuct. In die jaren resideerde daar dominee F.C. Willekes. Rechts het huis van de smid Wilschut en in het midden de winkel van Bos. Tegen het hek van de pastorie leunt Janus Bol, die zijn been gebroken had, en het meisje dat naar ons kijkt is Jana van der Plaat van de timmerman. De pastorie is enige jaren geleden afgebroken en vervangen door een woning die wat meer aan de huidige behoeften is aangepast.

65. Deze foto van voor 1900 mag hier werkelijk niet ontbreken. De winkel is immers de bazar van Siem de Waard, de man die in ons dorp begon met de uitgave van prentbriefkaarten. Het is dankzij hem dat wij over zovele kostelijke dorpsgezichten rond de eeuwwisseling kunnen beschikken. Het onderste deel van de gevel heeft hij kort na het maken van deze opname tot een heuse winkelpui laten verbouwen. Tegenwoordig is daar het creatief centrum Bouquet gevestigd. Ernaast is de bakkerij van Marinus van der Schee, die daar in 1903 is begonnen. Schilder Huuksloot, met zijn schilderswinkel en woning, was zijn buurman. Aan weerszijden van het vierde huis, het boerderijtje van Jan Kool, waren links de "kleine Hour' en rechts de "grote Hour'. Voor de huizen aan de overzijde gaan we naar de volgende foto. (Zie ook deell, bIz. 11.)

66. Dat eigenlijke centrum van ons dorp was alles bij elkaar nog geen honderd vijftig meter lang. De huizen links staan achter tegen de reeds lang gedempte gracht van de ambachtsheerlijke hofstad. De eerste woning was van Ans Bachman met daarnaast de sigarenwinkel van Hannes Hooimeyer en het cafe van "Jaantje van Drieke" (Visser). In het slop, de oorspronkelijke toegang van het huis Bouquet, de winkel en 't huis van Bas van der Linden, met onder hetzelfde dak Teun van Halem en Kees van Roon met zijn boekhandeltje. In het laatste huis, voor de pastorie, de baas van Frank Rijsdijk, Jacob Drinkwaard. Rechts, op de oude Kennipwerf en Monnenbogerd, allereerst bakker Maaskant en het dubbel huis van Kees den Boef en Kees Verhoeven. Bij het boerderijtje van Jan Kool is de toegang van de Grote Hoef, "grote houft" in de volksmond.

67. Een eeuwenoude traditie, die ons Nederlanders tot ver over de landsgrenzen bekend heeft gemaakt: het straatje boenen op vrijdagmiddag tot de gele steentjes er van blonken en liefst iets schoner als bij de buren. Binnenshuis werd het koper gepoetst en's avonds stond de tobbe klaar voor de persoonlijke hygiene, terwijl zaterdags de klompen en zelfs de stelen van de bezems werden geschuurd. Maandag was het wasdag. We zijn hier in de Grote Hoef bij de dames Jaan van den Berg, Bet den Boef en Adriana Bol, met de meisjes Barrie Bol en Jaantje Penning. De Grote Hoef was de oorspronkelijke damsteeg naar het 48 morgen grote perceel de "Hoeve van Kijfhoek", dat strekte van de Langeweg tot de Waal. Het "Kerkeblok" daarnaast was maar 24 morgen en heette dus de Kleine Hoef.

Hendrik Jdo Ambacht

68. Teun Bakker was graanmolenaar, winkelier, varkenshouder en herbergier. In 1893 vroeg hij vergunning voor het slijten van sterke drank en in 1895 plaatste hij een stoomlocomobiel voor aandrijving van zijn molen. Het ging hem goed, in 1902 waagde hij zijn grote sprong. Hij kocht de vier kleine huisjes met de bermsloot naast zijn huis, sloopte de huizen, dempte de sloot en liet aannemer Veldhuizen uit Ridderkerk het bovenstaande pand bouwen. Daarin waren zijn cafe, het woonhuis en de winkel. Op de plaats van de sloot kwarn een pleintje. Het cafe noemde hij "De Landbouw", naar de kurk waarop de welvaart van dit deel van het dorp dreef. P. Kluit kocht zijn oude huis en graanmolen. In 1908 verving hij de locomobiel door een "zuiggas motor". Midden op de foto bakkerij Maaskant en links, achter het ijzeren hek, de stee van Willem (van Teeuwisse) Stehouwer.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2021 Uitgeverij Europese Bibliotheek