Herkingen in oude ansichten

Herkingen in oude ansichten

Auteur
:   Th. de Waal
Gemeente
:   Dirksland
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4175-8
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Herkingen in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

"De liefde tot syn lant is ieder aangebooren ... "

Vondel

De weinige ruimte die ons voor een inleiding tot dit fotoalbum ten dienste staat, willen wij benutten om een korte schets te geven van het ontstaan van de gemeente Herkingen. Het dorp grenst ten noorden aan Melissant, ten oosten aan Nieuwe-Tonge en ten zuiden aan de rivier de Grevelingen. De onder deze gemeente behorende polders zijn Oud-Herkingen (geheel) en St.-Elizabeth met Klinkerland (gedeeltelijk). Omtrent de naamsoorsprong is geen volledige zekerheid, alleen dit: de uitgang ingen kornt in Zeeland in meerdere plaatsen voor, zoals in Vlissingen, Wemeldinge, Kruiningen enzovoort, Het is opmerkelijk dat deze plaatsen alle in de nabijheid van voormalige strom en of rivieren worden aangetroffen. Nu betekent het woord ingen in oud-Nederlands zoveel als engen, nauwer maken; oudheidkundigen menen dat de plaatsen met deze uitgang de stroom of de rivier waaruit zij opkwamen, verengden. Uit het bijgeplaatste tekeningetje, naar de situatie in 1483, valt te zien dat dit met Herkingen oak het geval was.

In het Rijksarchief bevindt zich een verklaring van Hertog Jan van Beijeren, Heer van Voorne enzovoort, handelende over de bedijking van hillen, slikken en aanwassen, begrensd aan de Greveninge en aan de oost- en noordkant door ,,'t Breed", waaruit blijkt dat in november 1415 reeds van "Harkinge" gewag wordt gemaakt, De polder Oud-Herkingen moet voor het eerst bedijkt zijn in 1420, waarvan weinig bekend is

omdat de polder weer spoedig invloeide. Volgens het Leenheer!ijke recht behoorden de gorzen toen aan de "Carthuizers van Zeelhem en de Regulieren van Rugge", die deze gronden verhuurden aan schaapherders. Genoemde eigenaren gaven het gors in 1482 ter bedijking uit aan Heyn en Jan Willemszoon, waarbij onder meer werd bepaald "dat ter eeren Gods een hey!ighe kercke moest gesticht", waarvoor tien gemeten lands moest worden afgestaan. De bedijker, Jan Willemszoon, voegde er zes gemeten van zijn eigen land bij. In 1483 kwam de bedijking gereed en op 9 mei 1484 werd de gestichte kapel door David van Bourgcndie tot parochiekerk verheven en aan de H. Cornelius toegewijd. De bedijkers hadden niet lang plezier van hun aanwinst, want in 1511 sloeg de dijk, die zeer ongunstig vooruitgeschoven in de rivier lag, bij een noordwesterstorm gedeelte!ijk weg. Van armoede waren zij niet in staat de gaten te dichten; het ingevloeide land werd toen volgens de bepalingen opnieuw eigendom van de klooster!ingen. Dit bleef zo tot 1574; de polder is toen andermaal bedijkt, maar vloeide weer in en bleef "drijven", dat wi! zeggen onbedijkt, tot 1604. Toch bleven er mensen wonen. In het boek "Uit Dreischors' verleden", van J.L. Braber, lezen we dat er omstreeks 1556 te Herkingen kermis werd gehouden! Voor de vierde maal volgde to en een bedijking, op last van de Staten van Holland. Er volgden nog meer calamiteiten, maar de polder, verreweg de kleinste van de vijf bedijkingskernen van Overflakkee, bleef ondanks de geweldige strijd tegen het water in stand. Wei moest telkens financiele hulp worden gevraagd aan de Staten die, ter tegemoetkoming voor vele jar en, "vrijdom van ordinaire verponding van de bezaaide gemeten en van de tienden" gaven, waarbij ook de achterstallige schuld werd kwijtgescholden. Uit deze

summiere uiteenzetting moge blijken, dat de indijking van de polder Oud-Herkingen met veel moeite en zorg is tot stand gekomen.

De bedijking van de polder Klinkerland had plaats in 1505. De afsluiting bestond uit twee dijkvakken, een van Battenoord westwaarts en een van Oud-Herkingen noordwaarts. De gehele polder K!inkerland werd spoedig na zijn bedijking een hoge heerlijkheid. De hoge en middelbare jurisdicties werden uitgeoefend door een baljuw en zeven mannen crimineel; de zetel was Nieuwe-Tonge. Tot de hoge jurisdictie behoorde ook de doodstraf; de galg of ,,'t Gerecht" stond onder Herkingen, aan de Galgeweg.

We gaan nu een wandeling maken door het dorp Herkingen, dat bij de herindeling op 1 januari 1966 zijn zelfstandigheid verloor. Herkingen werd met Dirksland en Melissant een gemeente, onder de naam Dirksland. Sinds jaren werden deze drie gemeenten door een burgemeester bestuurd.

De samenstelling van dit boekje is ons moge!ijk gemaakt door de spontane medewerking van de heer C. Ras, Molendijk 67 te Herkingen, die aile ansichten van zijn dorp bezit en deze welwillend ter reproduktie afstond. Wij zeggen hem daarvoor hartelijk dank. Ook een woord van dank aan hen die oude foto's in bruikleen gaven en de juistheid van de namen controleerden die bij de illustraties voorkomen. Met namen kan men zich vergissen, waarvoor bij voorbaat onze verontschuldiging.

Wij twijfelen er niet aan, of dit werkje zal bij aile inwoners die hun dorp liefhebben, ook bij hen die er zijn geboren of er vroeger hebben gewoond en naar elders zijn vertrokken, gretig aftrek vinden.

1. Deze tekening is van Anna C. Brouwer uit het laatst van de achttiende eeuw. Zij maakte deze tekeningen voor "Stadt en Dorpsbeschrijver". Het origineel van deze tekening is in privebezit van kunsthandelaar J. Bestman te Dirksland. Anna Brouwer heeft onderaan op het wapen twee kazen getekend, dit moeten echter twee oesters zijn.

l:r:E:RX)[NGF.:N"" ikit ~ 1:ier :/Idet Aman. JI.s lien ~br~ ,..-e:i:ni~ -"-o1H»rdeel aan:He'.!:" h<e~ 3l<!jl1llr 't -wa't'<er "V~d ~ekae:n,

Ku :lI'Uchl<e -v-aa:k <illll»~r ~eg'e:nJn.eJen.-

:Dn n 1lJ)~ 'wi erd z; e1£. .h~r~ ll- rijn @<Ill.rJ. TIre:;':l~ JlIt!leekep l)'".Jl!L 4NIlk ~raan.~n.. "V"<Ill <I:ilrr

PROYINCIE ZUlD-HO~D.

G-EM1<:ENTE HERKING-EN.

1865

D I.R K S .LAN J)

~. i1If'~

3. Het oude wapen van Herkingen bestaat uit een blauw wapenschild, waarop drie rode krabben met in het midden een oester zijn afgebeeld. Bij de herindeling van de gemeenten op Goeree-Overflakkee werden de dertien gemeenten op 1 januari 1966 tot vier gemeenten teruggebracht. Een van deze vier werd de gemeente Dirksland (met de woonkernen Dirksland, Herkingen en Melissant). Het nieuwe wapen, bij Koninklijk Besluit van 10 augustus 1966 vastgesteld, ziet u hierboven. Het is van goud, beladen met drie versmalde golvende dwarsbalken van sabel, hoven vergezeld van drie balksgewijs geplaatste ganzepoten, ook van sabel, en onder van een krab van keel Het schild is gedekt met een gouden kroon van drie bladeren en twee paarlen. De krab is een herinnering aan het oude wapen.

jrfolendijlc

mIg. A. MunW8

4. Zo zag de Molendijk er in de jar en negentig uit. Tussen de boom en het paaltje is de oude afrit naar het zogenaamde "Fort", nu de fraai bebouwde Fortstraat. De situatie is hier in een kleine tachtig jaar wel veranderd! De bestrating bestond toen nog uit "kinderkopjes" met aan de zijkant gele steentjes. Van de personen op de kiek herkennen we links L. Gebuis en het tweede meisje naast hem is Lijntje Noordijk. De man met zijn hand op de borst is timmerman J. Snijder en het jongetje, uiterst rechts, is Leen Kaashoek. Men vertelde ons dat Hans de Vos (die de bijnaam had van "Peedik") er ook op staat. Hans moest bij smid L. Klem, onderaan de dijk, een riek halen. Zonder riek geen werk. De srnid gaf hem niet: "Je kunt hem toch niet betalen! " Toen werd Hans, die ijzersterk was, kwaad. "lk geen werk, dan jij ook niet! " Hij pakte het zware aambeeld op, alsof het een lege schoenendoos was, nam het mee en zette het boven op de dijk. Of hij toen de riek heeft gekregen weten wij niet.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek