Het Huis van Oranje in oude ansichten deel 1

Het Huis van Oranje in oude ansichten deel 1

Auteur
:   Fred J. Lammers
Gemeente
:  
Provincie
:  
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6390-3
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Het Huis van Oranje in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Sinds de komst van de prentbriefkaart zijn vorstelijke personen een dankbaar onderwerp geweest voor uitgevers van deze kaarten. Dit geldt ook voor de leden van het Oranjehuis. In de tijd dat prentbriefkaarten, handelend over bijzondere gebeurtenissen als treinongelukken, seheepsrampen en oorlogen, grif van hand gingen, omdat ze voorzagen in de behoeften van het publiek, kon het niet uitblijven dat de eerste familie van Nederland eveneens werd afgebeeld op ansiehten. In die jaren was televisie onbekend en de film stond nog in de kindersehoenen.

De mens heeft altijd gehouden van plaatjes kijken. Door mid del van de fotokaarten voelde men zieh nauwer betrokken bij de gebeurtenissen, ver van en dieht bij huis. Te meer daar de kranten aan het eind van de vorige en het begin van deze eeuw niet veel aandaeht sehonken aan illustraties. De weekbladen deden dat weI, maar zij waren niet aetueeL Fotokaarten van onderwerpen, die in de belangsteling stonden, waren er snel. Dikwijls kwamen een week na bepaalde gebeurtenissen al kaarten hiervan besehikbaar. Daar kwam bij dat het publiek het praehtig vond dergelijke kaarten te verzamelen. Prentbriefkaartenalbums waren in het begin van de eeuw algemeen ingeburgerd. Ansiehten weggooien, zoals tegenwoordig gebeurt,

was er toen niet bij. Nu waren de kaarten er in die jaren ook naar. Ze werden praehtig uitgevoerd en met grote zorg omgeven. Dat gold zowel voor de statiefoto's, die vrij regelmatig werden gemaakt en vaak ingekleurd werden, als voor de fantasiekaarten in de vorm van montagefoto's of -tekeningen. Sierlijk vergulde randen, bloemmotieven en andere tierlantijnen maakten van de prentbriefkaarten stukjes vakwerk.

Toen Wilhelmina nog een klein meisie was, ten tijde de laatste levensjaren van koning Willem III, waren het hoofdzakelijk statiefoto's die op prentbriefkaarten werden uitgegeven. De inhuldiging van koningin Wilhelmina in 1898 braeht daarin verandering. Er werden voor het eerst speelse herinneringskaarten in omloop gebraeht en een paar jaar later, bij de verloving van Wilhelmina met hertog Hendrik, volgde weer een reeks kaarten. Langzamerhand kwam de kaartenindustrie op dreef. Van alle mogelijke bezoeken van leden van de koninklijke familie werden prentbriefkaarten gemaakt.

Vaak gaven plaatselijke boekhandelaren hele series uit. De oplagen waren meestal niet groot. De kwaliteit liet meestal te wensen over. De fotografen hadden het in die tijd niet gemakkelijk. Zij moesten hun onderwerpen meestal van grote afstand fotograferen, Te-

lelenzen bestonden nog niet, zodat er in dit opzicht geen mogelijkheden waren betere opnamen te maken. Binnenshuis foto's maken was een heel gedoe en werd daarom bijna nooit gedaan. Dat gebeurde slechts bij de officiele portretten, waarvoor de leden van de koninklijke familie uitgebreid poseerden.

De grote rage in kaarten ontstond in 1909 ter gelegenheid van de geboorte van prinses Juliana. De ontwerpers leefden zich volle dig uit, zich spiegelend aan het buitenland waar men er ook weg mee wist. Men kon het niet zo mal bedenken of het werd op kaarten vastgelegd. De eerste luier van het prinsesje, koningin Wilhelmina in het kraambed, prins Hendrik en de koningin-moeder rondom de wieg, prenten met ooievaars die het paleis als het ware belegerden, kaarten waarop werd herinnerd aan de voorouders van de nieuwe Oranjetelg en uiteraard foto's van de behandelende doctoren en van de geschenken die in het vroege voorjaar van 1909 naar het paleis stroomden.

Soms waren de kaarten voorzien van ondeugden rijmpjes, Dat yond men prachtig. Drie jaar eerder had men op een gelegenheidskaart reeds via een rijmpje de wens geuit graag een Oranjetelg te begroeten. "Breng ons, 0 beste ooievaar, een prinsje nog dit jaar", stond op die kaart te lezen. Het werd in 1909 een prinsesje,

Het Nederlandse volk was opgetogen. Het leek toen onmogelijk wat een krant in 1880 had geschreven bij de geboorte van Wilhelmina: "Het is maar een meisje". Deze krant - het Leidsch Dagblad - voegde er haastig aan toe dat "het onschuldige schepseltje" het niet kon helpen "dat het niet werd geboren als man". Ben vrouw op de troon von den velen to en niet passend. Bij de geboorte van prinses Juliana had het Nederlandse volk al negentien jaar ervaring op dit gebied. De voorzitter van de Berste Kamer, J.RN. baron Schimmelpenninck van der Oye, kon daarom op 4 mei 1909 zeggen: "Het is alsof er een last is afgenomen van de schouders van het Nederlandse volk". Dr. Abraham Kuyper schreef in zijn blad De Standaard:

"Het vorstelijk kind, dat geboren werd, heeft onze liefde, al heeft ons oog 't nog niet aanschouwd. Nu reeds is deze telg uit het geliefde stamhuis, mocht 't eens de kroon dragen, van onze trouw en onze gehechtheid verzekerd." Het is nu vierenzestig jaar geleden dat deze woorden werden geschreven. De vorstelijke baby van toen is nu reeds een kwart eeuw onze koningin, een vorstin die zich het respect en de waardering voor de wijze waarop zij aan het koningschap gestalte geeft, he eft verworven.

1. Ben nieuwe fase in de verhouding tussen Nederland en het huis van Oranje begint op 30 november 1813. De Franse tijd is ten einde. Op het strand van Scheveningen wordt de zoon van de in 1806 over1eden stadhouder Willem V geestdriftig ingehaald. De volgende dag wordt hij in Amsterdam tot koning uitgeroepen. "Het is geen Willem de Zesde, welke het Nederlandsche volk heeft teruggevraagd, zonder te weten, wat het eigenlijk van hem te hopen of te verwachten had. Het is Willem de Berste, die, als souverein vorst, naar den wensch der Nederlanderen, onder het yolk optreedt", aldus een officiele afkondiging in Amsterdam op die eerste december 1813.

2. "Nooit, Nederlanders, za1 mijne ontvangst in Holland, nooit mijne intrede in Amsterdam, uit mijn geheugen gaan, en, bij uwe liefde belove ik het u, bedrogen zult gij u niet vinden. Gij wilt het, Neder1anders, dat ik u meer zijn zal dan ik u zonder mijne afwezenheid zoude geweest zijn. Uw vertrouwen, uwe liefde legt de souvereiniteit in mijne handen. Welaan dan. Ik zal mijne bedenkingen aan uwe wenschen opofferen; ik aanvaarde wat Nederland mij aanbiedt", is op 2 december 1813 de officiele reactie van "Willem Frederik Prince van Oranje". Het koninkrijk der Nederlanden is geboren. De inhu1diging van Nederlands vorst heeft plaats op 30 maart 1814.

3. Willem III is evena1s zijn vader en grootvader een nogal omstreden figuur. Onder zijn regering, die in 1849 begint, zijn vee1 Nederlanders niet meer zo enthousiast voor het vorstenhuis als onze voorouders in 1813 waren, toen een nieuwe Oranjegeneratie met gejuich werd begroet en met grote macht bek1eed. Ook in zijn particuliere 1even is Willem III niet ge1ukkig. Zijn huwelijk met de hoog ontwikke1de en kunstzinnige Sophie van Wiirttemberg is voor beiden een kwelling. Met zijn twee zoons kan de koning het evenmin vinden.

4. In juni 1877 sterft koningin Sophie, betreurd door haar twee zoons en het Nederlandse Yolk, maar niet door haar man. Hij waagt zich zelfs kort na het heengaan van zijn vrouw aan een romance met een Franse operazangeres Eleonore d'Ambre. De koning maakt vanuit Den Haag bijna dagelijks rijtoertjes naar Rijswijk, waar de zangeres woont. Een groep vooraanstaande landgenoten weet de koning van zijn voornemen met deze dame te trouwen af te brengen. Maar hertrouwen wil de koning per se. De nieuwe kandidate wordt de twintigjarige prinses Emma van Waldeck Pyrmont, met wie hij zich op 29 september 1878 verlooft.

s. Ret huwelijk met prinses Emma wordt 7 januari 1879 in het ouderlijk huis van de prinses voltrokken. In de slotkapel te Arolsen wordt het huwelijk diezelfde avond kerkelijk ingezegend. Een luisterrijke receptie, waarbij Willem III en Nederlands nieuwe koningin geheel in stijl op tronen zitten, besluit het feest. Eenmaal in Nederland wordt al gauw duidelijk dat ons land het met de tweede vrouw van de koning heeft getroffen. Haar populariteit stijgt nog aanmerkelijk als zij op 31 augustus 1880 het leven schenkt aan een prinses: de latere koningin Wilhelmina, met wie zij hier staat afgebeeld.

6. Kort voor de geboorte van prinses Wilhelmina was kroonprins Willem in Parijs overleden. De tweede zoon van koning Willem III leefde echter nog. Prinses Wilhelmina heeft hem nooit ontmoet. Prins Alexander wilde niets van de tweede vrouw van zijn vader weten. Op de dag van het huwelijk liet hij zelfs demonstratief de luiken van zijn paleis aan de Haagse Kneuterdijk sluiten ten teken van zijn afkeuring over het besluit dat zijn vader had genomen te hertrouwen. Op 21 juni 1884 overleed de kroonprins en werd de bijna vierjarige Wilhelmina Nederlands toekomstige koningin.

-

II M.def(o"inyi,., ?? /.:s k;rt<1 me} H.ff.!'!. hllnn ?? l'1i1jestf! W,/lemlllen Emma.

7. De bejaarde Willem III genoot van het gezinsleven met zijn jonge vrouw en de kleine Wilhelmina, toen nog bij haar derde naam Paulina genoemd. De koning, die wat leeftijd betreft de grootvader van het prinsesje had kunnen zijn, deed aile moeite het Paulina naar het zin te maken. Dagelijks deed hij speiletjes met haar tijdens het vaste speeluurtje, wanneer zijn dochtertje in een sierlijk jurkje bij hem werd gebracht. Deze fantasiekaart uit die tijd brengt een huiselijk tafereeltje uit het paleis in beeld.

WIlhelmina K.onmgm der J{ederlan e ....?

8. Op 23 november 1890 overleed koning Willem III. Zijn gezondheid liet de laatste jaren van zijn leven alles te wensen over. Voor zijn veertigjarig regeringsjubileum werd de oude koning nog enigszins opgepept. Hij kwam bij die gelegenheid voor het laatst naar de hoofdstad. Nadien ging zijn gezondheid snel verder achteruit, Op het laatst van zijn leven werd Emma regentes. Zij zou die functie nog acht jaar blijven vervullen, na het overlijden van haar man voor de op tienjarige leeftijd koningin geworden Wilhelmina, "het koninginetje met het hangende haar", zoals zij met name in het buitenland werd aangeduid.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek