Heythuysen in oude ansichten

Heythuysen in oude ansichten

Auteur
:   H.M.J. Reijnen
Gemeente
:   Heythuysen
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4036-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Heythuysen in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Hoe zag Heythuysen er uit in "grootvaders tijd"? Op deze vraag willen wij door middel van foto's en ansichten een - uiteraard nooit voile dig - antwoord geven. De gebruikte afbeeldingen omvatten de periode van 1890 tot 1931. Dat u er geen oudere afbeeldingen bij aantreft, is enerzijds te wijten aan de laatste wereldoorlog, waarin veel oude glasnegatieven verloren zijn gegaan; anderzijds is heel wat nuttig materiaal ais waardeloze ramme1 opgeruimd. Zo is het ons bijvoorbee1d niet ge1ukt een oude foto te bernachtigen van "Elshof". Deze eeuwenoude boerderij is naar aile waarschijnlijkheid de .Jaathof A1denhoven" geweest.

Deze laathof - een hof met eigen rechten en tienden - was een groot le en van Horn. In de vijftiende eeuw was dit leen in bezit van de familie Steck, waaraan de naam "Stekshof" ons nog herinnert. Conrad Steck had in 1461, na de dood van zijn vader, a1s erfdeel het woonhuis, de poort, de moestuin (de Gaart? ) en het derde deel van de te innen belastingen en tienden in bezit. De boerderij behoorde aan Jan Steck. Een van hun zussen had de boerderij en de mo1en aan de Leu geerfd. Voor en na werden de rechten en de hof verkocht aan het klooster S10 Elisabethsdal, onder Nun-

hem. Deze overdracht werd op 20 februari 1490 door de leenheer, Jacob graaf van Horn, goedgekeurd. Tot 1794 hoorde A1denhoven aan voornoemd klooster. Op 3 november 1797 werd de hof met vierendertig bunder grond door de Franse regering verkocht.

Wie in vraeger eeuwen bijvoorbeeld een hof of recht in 1een ontving, nam de verplichting op zich om zijn heer in oorlogstijd bij te staan en hem allerlei persoonlijke diensten te verlenen. (De krijgsdienst werd later vervangen door betalingen.) E1ke overgang van het bezit door verkoop of erving moest door de leenheer goedgekeurd worden. De nieuwe leenman moest verk1aren dat hij geen eigenaar, maar slechts de vruchtgebruiker van het goed was. In feite waren de heren ze1f evenmin eigenaars, al beschouwden zij zich meesta1 wel zoo Ze waren ook (maar) 1eenman, doch van een vee1 groter gebied. De opperste heer was en bleef (vaak aileen maar in naam) de koning of keizer van het Duitse Rijk.

Heythuysen hoorde met Roggel, Hae1en, Buggenum, Nunhem, Neer en Beegden tot het gebied dat de ,jachtopzieners" van Horn rand het jaar 1000 als het hunne begonnen te beschouwen. Omstreeks 1050 kwam onze streek door huwelijk bij het graafschap

Loon, maar werd weer in leen afgestaan. Hij, die het gebied in leen ontving, mocht zich "Heer van Hom" noemen. Het territoir was zijn .Jteerliikheid". In 1450 werd de heerlijkheid Hom door koning Frederik IV verheven tot graafschap. Daar er omstreeks 1570 geen opvolger was als graaf van Hom, kwam onze omgeving onder bestuur van het prins-bisdom Luik, (Reeds in 1366 had de toenmalige prins-bisschop alle rechten op het graafschap Loon, met het leen Hom, gekocht.)

In de tweede he1ft van de zeventiende eeuw kwam het bisdom Luik blijkbaar in geldzorgen, want vanaf 1676 werden de afzonderlijke plaatsen van het oorspronkelijke graafschap Hom als heerlijkheden uitgegeven. Er waren altijd mensen te vinden, die er een flinke som geld voor over hadden, om als .Jreer" van zo'n dorp betiteld te worden. Bovendien waren er tal van rechten aan verbonden. Het laatste dorp dat tot heerlijkheid verheven werd, was Heythuysen. Dat gebeurde op 5 maart 1680. Voor de som van twaalfduizend Brabantse guldens werd Hubert van der Meer de eerste "Heer van Heythuysen", In 1698 werd hij opgevolgd door Gerard Assuere, baron de Horion, die al heer was van onder meer Heel, Poll en Panheel.

Ook de twee volgende "Heren van Heythuysen" behoorden tot deze familie, te weten: Gerard Assuere Louis (1731-1759) en Charles Francois Joseph (1759-1783). De vijfde en laatste, die deze titel heeft gedragen, was Jean Theodore Rome. Hij was advocaat en lid van de "Gewone Raad" van de prins-bisschop. De Franse revolutie maakte een einde aan alle heerlijkheden, graafschappen en bisdommen. Nadat ons gewest in 1794 door de Fransen was ingenomen, werden alle bezittingen van kloosters en adellijke huizen geconfisqueerd en verkocht aan burgers. Het bezette gebied werd ingedeeld in kantons met elk een hoofdstad. Het vroegere graafschap, met enkele andere gemeenten, werd het "kanton Nedermaas". Heythuysen werd er - zoals Parijs van Frankrijk - enige tijd de hoofdstad van. Sindsdien noemt men ons dorp wei "Klein Parijs".

Tenslotte willen wij allen die foto's of ansichten hebben afgestaan van harte danken. Een apart woord van dank aan hen, die hebben geholpen bij de identificatie van personen en gebouwen, alsook bij het opsporen van bepaalde feiten.

1. Onze kerk, zoals ze op deze foto uit 1908 te zien is, dateert van 1846. Het iets hogere priesterkoor stamt uit 1504. In 1927 werden de zijbeuken vergroot. Dit werk werd, onder leiding van de Roermondse architect C. Franssen, uitgevoerd door de Meyelse aannemers Gooden voor de som van f 6278,03. De zogenaamde missiekapel werd onder meer gebruikt voor de katechismusles na de mis, als kleuterschool en als clubhuis van jeugdverenigingen. De vier zuilen in de voorgevel stonden vroeger vrij. De man op de foto is Harie Niessen.

.;I( eijihutjsen 'JJc Xerk

2. Deze prachtige foto van omstreeks 1904 toont ons het buitenverblijf van de in Belgie geadelde familie Scheyven. De bijhorende boerderij (later van H. v.d. Winkel) is niet zichtbaar. Meer dan vierhonderd jaar zijn de Scheyvens eigenaars geweest van diverse landerijen in onze gemeente. De aangebrachte versiering gold hun neomist Lucien. De grote boerderij met woonhuis (nu van Versteegen) is die van Keulen. Voor het cafe van schilder-fotograaf Koolen staan, van links naar rechts: P. Janssen (schildersknecht), D. Ketelaers, J. Verlinden en A. en J. Hoefnagels. Hetjongetje is Frans Koo1en.

3. Reeds in 1890 liet de meisjesschool zich "aftrekken". Op de onderste rij herkent men, naast juffrouw Steyvers de zusjes Lucie, Trui, Leentje en Cato Hamaekers. Naast het jongetje met de lei (Leo Mertens, later burgemeester van Heythuysen) zit ten Hubert en Marie Beeren. Tweede rij: nummer een is Antoinnet Steegmans (mevrouw Smeets); vier en vijf zijn Tru Houtakkers en Tru Gubbels en zeven is Drien Verkoulen. De nummers twee en zeven op de bovenste rij zijn dochters van het hoofd J.W. Sieben, vijf is Door Trienekens en zeven Lies Vermeulen (mevrouw v.d. Eertwegh).

4. Vogel- of koningschieten door schutterij "St. Nicolaas en St. Antonius" in 1891 bij Vogels "oppe Busjop". Schutterij "St. Nicolaas" is onze oudste vereniging en wellicht ontstaan in de zeventiende eeuw ter bescherming van het dorp. Het oude koningszilver is omstreeks 1850 verkocht en helaas niet meer achterhaald. In 1881 werd de schutterij heropgericht. "St. Antonius" was een dochtervereniging, nodig om met twee zestallen te kunnen deelnemen aan het O.L.S. Links, naast de stoel, staat P. Hendrikx (Pieerke vanne Kouk). De man met de bolhoed is M. Gubbels (Spekker-Ties),

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek