Hindeloopen in oude ansichten

Hindeloopen in oude ansichten

Auteur
:   A. Klaaren-Smit
Gemeente
:   Nijefurd
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1340-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Hindeloopen in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

VOORWOORD

In de inmiddels veel steden en dorpen omvattende en befaamde reeks "in oude ansichten" ontbrak tot heden een deeltje over Hindeloopen. Dat kan verbazing wekken, omdat dit stadje alle ingrediënten in huis heeft om er een pakkend boekje aan te wijden: klein, overzichtelijk, met nog veel boeiends ook uit grootvaders tijd en met een heel eigen geschiedenis en cultuur. Een geschiedenis, die grote bloei heeft gekend, waarvan de uitingen tot in onze tijd merkbaar zijn. Veel is helaas verloren gegaan, maar wat over is gebleven, is alleszins de moeite waard: het patroon van straten en waterwegen, de specifieke bruggen, oude huizen en gebouwen. Het minder zichtbare deel van het verleden bestaat uit de Hindelooper dracht, sinds een eeuw niet meer dagelijks gedragen, maar in grootvaders èn in onze tijd bij bijzondere gelegenheden te bewonderen; dit dan afgezien van de permanente opstelling in het museum.

Welke plaats met een omvang als dit stadje kan zich verder beroemen op een eigen taal die zó afwijkend is van wat elders in Friesland wordt gesproken dat men daar veel moeite heeft met het verstaan ervan?

De produkten, waarmee Hindeloopen wereldwijde vermaardheid heeft gekregen, die van de schilderkunst, mogen hier natuurlijk ook niet onvermeld blijven. Het is dan ook geen wonder dat over Hindeloopen en zijn kenmerken en voortbrengselen bijzon-

der veel is gepubliceerd in de vorm van dissertaties, andere studies, artikelen in kranten en tijdschriften en dergelijke. Wat ontbrak was het boekje "Hindeloopen in oude ansichten", globaal de tijd bestrijkend van de eerste decennia van de twintigste eeuw. Hierin is nu voorzien.

De samenstellers hebben geput uit hun grote kennis van Hindeloopen, en dat in meerdere facetten, daarbij gesteund door een omvangrijke documentatie. Ze nemen u mee, beginnend bij het station even buiten het stadje, via een goed gekozen route met een kleine veertig stopplaatsen, om te eindigen bij een portret van een bekende ingezetene, dat in het vermaarde museum de Hidde-Nijland-Stichting hangt. Uit deze reeks prenten met tekst zal ook degene die onbekend is met en in deze plaats, een goede en levendige indruk krijgen.

Voor de meer bekenden is er het feest van herkenning, dat stellig op sommige plaatsen met een ondertoon van weemoed gepaard zal gaan; dat is haast onvermijdelijk als men terugblikt. De samenstellers past een woord van dank voor hun met veel liefde verrichte arbeid.

Ik hoop dat zeer veel handen dit boekje zullen vasthouden en koesteren.

De burgemeester van Hindeloopen, mr. J.O.E. Oldenziel

INLEIDING

In de Friese zuid westhoek ligt het stadje Hindeloopen, aan drie kanten omringd door de vroegere Zuiderzee, nu het IJsselmeer.

In 1368 werd Hindeloopen in het Hanzeverbond opgenomen. Rond 1720 bedroeg het inwonertal ruim 2200, van wie ongeveer 1000 tot de Doopsgezinde Kerk behoorden - toen de grootste Doopsgezinde Gemeente van Friesland - onder wie veel kapiteins, die na de bloeitijd tegen 1800 naar de Zaanstreek zijn vertrokken. In 1980 had het stadje ruim 850 inwoners.

Hindeloopen was destijds de voorhaven van Amsterdam. In de winter werden de schepen naar Amsterdam gebracht, daar er geen haven was voor de grote "fluiten". Er werden in het voorjaar ongeveer tachtig fluitschepen op de rede voor Hindeloopen bevracht, hetgeen voor de middenstand een grote bron van inkomsten was. Wel was er een geschikte haven voor de kleine vissersschepen, waarvoor in de binnenstad drie hellingen waren voor reparatie en nieuwbouw. In de bloeitijd, in 1638, werden de Nieuwstad en de Nieuwe Weide aangelegd. De opbrengst van de voor

het aanleggen van deze straten verkochte grond werd gebruikt om de Westertoren te herstellen.

De eigen "Hylper tael" is zelfs voor de Friezen moeilijk te volgen. Ook de klederdracht en de schilderkunst zijn uniek. Het stadje wordt door vele sloten doorkruist met vele bruggen en bruggetjes. De bouw en de ligging van de huizen zijn evenzeer karakteristiek, al zijn er in de loop van de tijden ook veel topgevels van kapiteinshuizen verloren gegaan. Aan de gevel hing de kapitein vroeger, als zijn schip nog niet volledig bevracht was, een anker.

Overheersend in het stadsbeeld is de Westertoren, in renaissancestijl gebouwd. Wij hebben getracht aan de hand van foto's, vooral uit de tijd van 1900 tot 1930, een tocht door Hindelocpen met u te maken, met de bedoeling iets vast te leggen en begrip en liefde te kweken voor hetgeen er vroeger was en deels nog is. Dat ook jongeren zich de vraag stellen" was het toen zo? " en dat de ouderen daarop aansluiten met een ,ja, zo was het".

Hindeloopen, 1980 A. Klaaren-Smit

C.S. K1aaren

1. Het station, twintig minuten lopen van Hindeloopen gelegen, werd in 1885 gebouwd. Hier zien we het nog met wachtkamers voor Ie, 2e en 3e klas. Bij een restauratie is de versiering van de gevels verdwenen. Vanaf oktober 1972 werden er geen plaatskaarten meer verkocht; deze moest men in de trein of in het postkantoor kopen. In juli 1973 is men begonnen met het slopen van het station. Het statige gebouw heeft plaats moeten maken voor een glazen hokje. De trein was en is van levensbelang voor Hindeloopen.

Oostervaart te HINDELOOPEN.

'-/YI 7

2. Gezicht op Hindeloopen vanaf de Oosterdijk, komende van het station. Langs de Oostervaart gaat ook de Elfstedentocht per schaats, richting Workum. We zien in het midden een van de stadsboerderijen, die tot 1975 als boerderij werd gebruikt en daarna door de gemeente werd aangekocht en gerestaureerd. In april 1977 werd zij in gebruik genomen als gemeenschapscentrum met als naam "De Foeke", dat is "de fuik", een vissersnet. Vroeger moet er bij de haven een café hebben gestaan dat ook de naam "De Foeke" droeg.

1{indeloGpeQ uan den :a~ds. ar.t ger:iel'J .

3. Twee zomerwoningen, .Jikhûzen" genaamd; het Hindelooper "lik" betekent "klein". Deze huizen staan aan het water achter de commandeurswoningen. De zeemansvrouw woonde hier met haar kinderen gedurende de zomermaanden, als de heer des huizes op zee was, om het wat gemakkelijker te hebben. Het huis met de vier schoorstenen was de woning van kaashandelaar Tjebbes, nu de hervormde pastorie, als zodanig geworden na aankoop in 1887. Geheel rechts het huis waar Arend Roosje woonde en waarin hij is begonnen met het vervaardigen van Hindelooper schilder, en snijwerk. De grond vooraan op de foto is de "meensehar" (gemeenschappelijke weide), die vroeger door een aantal Hindelooper veehouders gezamenlijk werd gebruikt. Nu is op deze plaats het voetbalveld.

'-LNDELOOPEN

Haven

53. lït<.:. van J J. 't·a.;;,sen:Ó1.r, Hindeloopen ,

4. Haven met vissersschepen, waarvan het merendeel zo geheten Staverse jollen zijn. De korte en de lange brug zijn hier nog hoog in verband met eb en vloed (tot 1932). In de tijd van deze foto, ongeveer 1915, waren er bijna dertig vissersschepen; nu, in 1981, is er nog slechts één IJsselmeervisser. Aan de rechterkant van deze foto is later de jachthaven aangelegd.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek