Hoornaar in oude ansichten deel 2

Hoornaar in oude ansichten deel 2

Auteur
:   A. Horden
Gemeente
:   Giessenlanden
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1923-8
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Hoornaar in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Het is ons een genoegen om wederom een vervolg te kunnen geven op eerder verschenen boekjes met oude prenten van Hoornaar. Bij een speurtocht naar oude kaarten kwam er zoveel fraai materiaal te voorschijn dat we dit graag aan u willen voorleggen. Als u met ons terug kijkt op hetgeen oud-Hoornaar ons laat zien, dan moeten wij toch constateren dat er veel moois verloren is gegaan. Ja natuurlijk, ook Hoornaar is met de tijd meegegaan en heeft zich moeten aanpassen aan de vooruitgang en dat vergt immers veranderingen. Maar laten wij vooral zuinig zijn op hetgeen wij nu nog hebben.

Naar de leeftijd van Hoornaar als dorpsgerneenschap is moeilijk te gissen. In de tijd dat er in de Alblasserwaard bewoning kwam, werd er in deze streken nagenoeg niet aan geschiedschrijving gedaan. Hoornaar moet echter weI een van de vroegst bewoonde plaatsen van deze streek zijn, gezien de ligging en de bodemgesteldheid van het dorp. Wat dat laatste betreft, moeten we ons voorstellen dat de relatief hoge donken destijds een betrekkelijk veilige (droge) woonplaats boden, als we bedenken dat overstromingen een regelmatig terugkerend probleem waren. Dat Hoornaar bekend stond om zijn bescherming tegen het water, blijkt wel uit het feit dat er tot ongeveer twintig jaar geleden twee vluchtschuren in Hoornaar hebben gestaan (tegenover "De Gouden Leeuw"), waar boeren uit de omgeving met hun vee intrek konden nemen als de polder weer eens getroffen werd door een overstroming. Wat de ligging van het dorp betreft, moet Hoornaar ook een aantrekkelijke woon-

plaats geweest zijn. Zo'n slordige 1500 jaar geleden mondde de Linge nog in de Giessen uit. Het is bekend dat op plaatsen waar rivieren in andere stromen uitmondden, zich veel kooplieden ophielden, met het oog op de aanvoer en overslag van goederen.

De Hoornaarse kerk speelt in de geschiedenis van het dorp een centrale rol. Als we de kerk binnengaan, zien we allereerst in het torenportaal rechts een groot wandbord. Daarop staat in prachtige letters geschreven dat in 642 Jan van Arkel een kerk te Hoornaar gesticht heeft. Deze werd door de Noormannen verwoest, maar in 694 herbouwd. Deze kerk werd door de Engelse bisschop Wig bert gewijd aan de heilige Dionysius. Deze heilige is afgebeeld met onthoofd hoofd in beide handen. Toen bisschop Dionysius werd onthoofd, stond hij op, nam zijn hoofd in beide handen en liep zo twee mijlen verder. Daarbij werd hij door een engel geleid en met hemels licht omstraald. Op de plaats waar hij zich uiteindelijk te ruste legde, werd een kapel te zijner ere gebouwd. Het was koning Dagobert der Franken die later zijn beenderen zou bijzetten in het benedictijnenklooster van Saint Denis. Dezelfde koning zou Jan van Arkel Ridzertzoon begiftigd hebben met het land van Arkel. Het is mogelijk dat deze zelfde J an van Arkel de Hoornaarse kerk naar de heilige genoemd heeft, maar met zekerheid weten we dat niet. Er bestaat ook een verwijzing naar Handelingen 17: 34. Hier preekt Paulus op de Areopagus in Griekenland. Onder degenen die bekeerd worden, is ook ene Dionysius. Verder staat er op het wandbord geschreven dat in deze kerk de

heilige Willibrordus nog gepredikt heeft. Ten slotte staan de namen van aile predikanten die ooit in dit dorp gestaan hebben, op het bord vermeld.

Wie vroeger dronken was, werd in de nor onder de toren opgesloten. De nor is nu verbouwd tot een ruimte waarin de dominee zich zondags verk1eedt. Iedere zondag zit de dominee dus in de nor, in de goede zin des woords weI te verstaan. Voor in de kerk hangt een kroonluchter, waarop staat: "Antonie Rokusz de Vries, vertoont syn liefdewerk, vererend dese kroon, 0 cieraad van Hoomaars kerk, anna 1711". In de kerk liggen nog veel oude zerken. Veel indruk maakt de zerk van een twee weken oud kind. De familie Van Muijlwijck is goed vertegenwoordigd; daarvan liggen er verschillende. De oudste is de zerk van Dionijs van Muijlwiick, overleden 8 april 1604. In de kerk waren destijds twee altaren. Het eerste heette het "Onse Lieven Vrouwen Altaar" en het andere het "Sint Pontianus Altaar".

Tot de negentien martelaren van Gorkum, die door de geuzen naar Den Briel gevoerd werden en vervolgens opgehangen, behoorde ook pastoor Johannes, die naar Hoomaar gezonden was om het pastoorsambt waar te nemen. De laatste pastoor van Hoomaar ligt in het koor begraven. Hij heette J.P. Johannes en is overleden in 1604 aan een pestziekte. Hij was afkomstig uit Keulen en behoorde tot de orde van de dominicanen.

Op de oude (uit een nag oudere torenklok gegotene) torenklok stond geschreven: "Patroni Vocor Dionysius Nomine Templi," hetgeen betekent: "Ik ben ge-

noemd naar de naam van de beschermheer van deze kerk Dionysius."

Tot 1842 was de Hoornaarse kerk een grote kruiskerk; door toenemend verval is de kerk to en flink ingekort door het wegnemen van het kruisgedeelte. Wij hopen dat u door het Ie zen van deze historische wetenswaardigheden in de stemming geraakt bent om met ons een tocht door oud-Hoomaar te maken. Wij wensen u alvast veel plezier. Het is mogelijk dat de aantekeningen bij de verschillende foto's niet geheel juist zijn. U moet ons daarvoor verontschuldigen. Wij hebben de meeste feiten en namen opgetekend uit hetgeen men ons vertelde en u weet dat overleveringen nu eenmaal nooit geheel objectief zijn. Wij hebben echter wel getracht dit boekje met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samen te stellen.

Tot slot willen we iedereen die op enigerlei wijze een steentje heeft bijgedragen aan de totstandkoming van dit boekje, hartelijk bedanken voor zijn of haar hulp. Speciale woorden van dank willen we rich ten tot mevrouw N. Cuvelje-van Maurik, mevrouw J. Advokaat, mevrouw L. de Bruyn-Uittenboogaard, de heer A. Slornp, de heer W. Groen en de heer P. van den Dool. Zij waren het die ons de onmisbare hulp boden bij het beantwoorden van de vele vragen, waarmee wij bij het samenstellen van dit boekje geconfronteerd werden.

Arie Bongers Azn, Arie Horden

1. Deze schitterende foto geeft een indruk van het dorp zoals dat er rond 1910 in vogelvlucht uitzag; er is dus nogal het een en ander veranderd. Zo te zien is de foto niet vanaf de toren gemaakt, maar waarschijnlijk vanaf het kerkdak (gezien de positie ten opzichte van de Dorpsweg). Rechts zien we een van de twee wielen langs de Oudendijk: een stille getuige van een dijkdoorbraak, vele eeuwen geleden. De weg die dwars over de foto loopt, is de Dorpsweg. Er is nog niet veel van de huidige bebouwing te zien. Het eerste huisje aan de rechterkant van de Dorpsweg na de kerk is dat van Willem Beuzekom. De hoge bomen (midden op de foto) staan voor "De Gouden Leeuw".

2. Rond de eeuwwisseling werd in Hoornaar de zangvereniging "Ons Genoegen" opgericht, waaruit later de zang- en toneelvereniging "Vol Moed" ontstaan is. Bovenstaande foto is van 1910. Op de achterste rij zien we: Jan Beusekorn, Teunis de Bruijn, Wout Slob, meester Dolk en Jacob de Ridder. Middelste rij: Jannigje en Marie de Klerk, Jan de Vries, Leen Zonneveld Piek, Gijs de Vries, Jan Willem de Klerk, Hermanus Rietveld, Piet Vink, Freek Slob, Jan van den Koppel, Goof de Bruijn, Jan Kwakernaak, een loge van meester Dolk en juffrouw Zuidhof. Op de voorste rij ten slotte: Jaantje de Klerk, Eel Zorn, Toon Groen, Moch de Bruijn, Jana Zaanen, Marie Osterman, Eichie Kwakernaak, Jans van den Koppel en Marie Baron.

3. Deze malen stand aan het begin van de Vort, een watertje dat langs een groat deel van het oude dorp stroomt en uitmondt in de Giessen, naast de graanmaalderij van Van der Ham. In deze molen woonden Arie de Vries en Zwaantje Rietveld. Zij was baakster en heeft heel wat Haamaarse kinderen op de wereld geholpen. Vervalgens waonden Gijs de Vries en Mijntje Hartkaorn er. De molen werd tijdens de mabilisatie in 1939 afgebroken. De firma Henk de Bruijn uit Noordeloas heeft de ijzeren wieken per schuit afgevoerd; de zware, eiken balk en werden aan elkaar bevestigd en als vlat de Vart uit gevaren.

4. Deze foto geeft een indruk van de kindermode van rond 1925. Ret zijn de kinderen van de familie Bongers. Van links naar rechts: Anna, Teuntje, Arie, Marinus en Izak. Waarschijnlijk zijn ze ter ere van de foto in hun zondagse kleren gestoken; op door-de-weekse dagen werden immers geen schoenen gedragen. Buiten de zondagen werden er klompen gedragen en kleren die niet meer goed genoeg waren VOOI de rustdag.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek