Ilpendam in oude ansichten deel 1

Ilpendam in oude ansichten deel 1

Auteur
:   H.P. Moelker
Gemeente
:   Waterland
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2886-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Ilpendam in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Dude ansichten vertellen ons hoe een dorp er vroeger uitzag. Velen zullen aan deze ansichtkaarten gezellige herinneringen beleven, anderen minder prettige. Doch het bekijken van oude ansichtkaarten is altijd weer een aangename bezigheid, zowel voor jonge als oudere mensen.

De jonge genera tie kan uit deze kaarten zien, hoe hun dorp in de loop der jaren is veranderd,

Ret boekje "lipendam in oude ansichten" geeft een terugblik op het dorpsbeeld rond de eeuwwisseling en de autochtone inwoner zal stellig bepaalde afbeeldingen op de foto's weer herkennen en even weer in gedachten in die tijd en op die plaats vertoeven.

Een zeer korte beschrijving van de geschiedenis van de gemeente Ilpendam mag in dit boekje zeker niet ontbreken, vandaar dat in vogelvlucht deze geschiedenis u wordt verteld,

Tot de gemeente lipendam behoren de dorpen lipendam, Purmerland en Den lip. Drie kernen, ieder met zijn eigen geaardheid, behoorden reeds in het grijze verleden bij elkander en in die tijd was de merenvisserij het middel van bestaan.

Ret dorp Purmerland was het hoofddorp en bleef dat, totdat bij Keizerlijk Decreet van 21 oktober 1811 de drie dorpen tot een gemeente werden gecombineerd, dragende de naam Ilpendam.

De droogmaking van de Purmer in hetjaar 1622 bracht in het levenspatroon van de Ilpendammers enige verandering.

De rijke Purmer, met zijn grote en mooie boerderijen en gekavelde landen, verschafte aan velen land- en veehouderijarbeid, Een niet te schatten aantal lipendammers, die zich met de visserij of aanverwante ambachten bezig hielden, zag in deze arbeid een goede bestaansbron. Ret dorp Purmerland, liggende aan de Purmerlander trekvaart van Purmerend naar Amsterdam, bleef het water trouw en in de loop der tijden namen vele Purmerlanders aan de zeevaart deel, hetzij als commandeur, hetzij als gewoon varensgezel, De zeevarende-beurs van dat dorp getuigde daarvan.

De droogmaking van de Beemster-, Purmer- en Wormermeren lokte vele gegoede ingezetenen van dit dorp daarheen, waarna langzamerhand de voormalige bloei meer en meer afnam.

De inwoners van Den lip lieten de ontwikkeling van de dorpen IIpendam en Purmerland deels aan hen voorbijgaan. Ret overgrote deel bleef de visserij trouw.

De gehele geschiedenis door wordt Den lip genoemd als een dorp waar de armoede niet vreemd was. Velen waren doopsgezind en hadden een eigen (kleine) kerk. Zo was ongeveer de toestand van deze dorpen in het jaar 1618, toen de magistraten van Edam en Monnickendam de heerlijkheid van Purmerland en Ilpendam verkochten aan Volkert Overlander, schepen van de stad Amsterdam.

Deze liet in het jaar 1622 een kasteel bouwen en wel op dat gedeelte van de Purmer, dat de naam de Nes droeg, een hoog gelegen stuk grond, waarop de Spanjaarden in

1574 een schans hadden gebouwd.

Dit kasteel stond slechts enige minuten gaans buiten het dorp Ilpendam en maakte in de ogen van de dorpelingen en geschiedschrijvers, alsmede in het wijde polderland een imponerende indruk. Het kasteel werd in 1872 gesloopt.

Generatie na generatie hebben de inwoners van de heerlijkheid van Purmerland en Ilpendam hun drie dorpen opgebouwd, structureel gewijzigd en aangepast aan hun leef- en bestaanspatroon,

Rond 1820 werd de gemeente doorsneden met het gegraven Noordhollands kanaal, dat in de loop der tijd grote financiele offers van de plaatselijke overheid vergde.

Nadat eerst een vlotbrug over dit kanaal was gelegd moest op kosten van de gemeente een pontveerdienst worden ingesteld,

Daartegenover stond dat de inwoners van Ilpendam gebruik konden gaan maken van de rond het jaar 1863 ingestelde stoombootdienst van Amsterdam naar Purmerend (eigenaren de gebroeders Goedkoop te Amsterdam). Deze dienst kreeg zware concurrentie van de stoomtram (later genoemd "Het Boemeltje van Purmerend"). Voor de aanleg en exploitatie van de tramweg (lopende van 't Schouw naar Purmerend) werd bij besluit van 20 december 1889 door het gemeentebestuur van Ilpendam vergunning verleend.

Waren er rond het jaar 1900, voor die tijd ingrijpende vervoersverbeteringen ingevoerd, aan de andere kant

ging wat nog aan historische waarde aanwezig was, verloren.

Bestond in het dorp Ilpendam de houtzaagmolen al lang niet meer, de waag en de aan de Noord staande katholieke kerk waren onder slopershanden gevallen,

Te Purmerland was het oude rechthuis (later gemeentehuis) met de gevangenis gesloopt en de rijweg, eertijds met planken belegd en des winters van "zeijlen" voorzien, werd tot een grindweg - met een paardenpad van steen in het midden - gemaakt,

In Den IIp was de mennonisrenkerk in vlammen opgegaan en de korenmolen was tot de grond toe afgebroken, Wat deze dorpen aan schoonheid van oude gebouwen (behalve de kerken) missen, wordt vergoed door de natuurmonumenten, zoals het Ilperveld en Twiske, polders waar in die tijd de botanici en vogelliefhebbers hun hart hebben kunnen ophalen.

Industrie was niet aanwezig en de bevolking zocht en vond haar werk binnen de gemeentegrenzen.

Van de ongeveer zeshonderd mannelijke inwoners was twintig procent in de landbouw en veehouderij werkzaam.

Hoe het rond het jaar 1900 was geworden getuigen de foto's in dit boekje,

Met een woord van dank aan allen die mij hebben geholpen bij de samenstelling van dit boekje, besluit ik deze inleiding,

1. Het kasteel Ilpenstein heeft zo'n tweehonderdvijftig jaren het wijde polderlandrond het dorp Ilpendam gesierd. De Amsterdamse burgemeester en raad van de admirali teit jhr. Volkert Overlander liet dit kasteel in het jaar 1622 bouwen. Het heeft veJe beroemde Nederlanders binnen zijn poorten gehuisvest. In hetjaar 1872 is het kasteel, nadat het tot een rulne was vervallen, gesloopt.

2. Op deze foto uit 1922 zien we van links naar rechts: burgemeester Stolp, wethouder H. Wals, gemeentesecretaris G. Kalf, G. Worp, wethouder A. de Boer.

3. De voltallige gemeenteraad bijeen in het oude raadhuis. Deze foto dateert uit het jaar 1928 en dit college werd gevormd door de heren (van links naar rechts) P. Visser, Bosschieter, A. van Nek, Bakker, burgemeester Peereboom, G. Roeleveld, gemeentesecretaris G. Kalf, Offenberg en H. Verbree.

4. Dit woonhuis werd in het jaar 1889 gebouwd. Het werd door de gemeente aangekocht van D. Swart bij raadsbesluit van 9 december 1916 toen het in gebruik zijnde raadhuis, staande naast de hervormde kerk, niet langer als zodanig kon fungeren. Het werd op 25 mei 1917 in gebruik genomen. In 1963 werd het geheel gerestaureerd.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek