Joure in oude ansichten deel 2

Joure in oude ansichten deel 2

Auteur
:   P.R. van der Zee
Gemeente
:   Skarsterlân
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3818-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Joure in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

37. Joure kon in het verleden bogen op een rijk molenbezit. Slechts twee molens zijn bewaard gebleven:

Penninga's molen aan de Schipsloot en de "groene rnolen" aan de Zijlroede, Verdwenen zijn onder meer een houtzaagmolen, een roggemolen op het einde van de Roggemolenstraat en de korenmolens "Wielengastarn" en "De Vlijt " aan de Scheensweg. Polder- of watermolens waren, evenals in veel andere plaatsen in de omgeving van Joure, in rijke verscheidenheid te vinden. Sommige molens werden door een kleur aangeduid: de rode molen (nog altijd kent Joure de Rode Molenstraat), de greene molen, de gele molen en de zwarte molen, Op de foto de "gele rnolen", die aan de Schipsloot stond en eigendom was van veehouder Joost de long. De molen is omstreeks 1936 afgebroken.

38. De scheepsbouw is eeuwenlang voor Joure van grote betekenis geweest. De gunstige ligging aan belangrijke waterwegen bood kansen die uitstekend werden benut. De bekendste Jouster helling is ongetwijfeld die aan de Zijlroede, in 1824 gebouwd op dezelfde plaats waar tot dan toe ook al een scheepswerf was gevestigd geweest. De eerste hellingbazen waren Symen Geerts en diens zoon Hette. Na het overlijden van Hette Geerts werd in 1857 Eeltje Holtrop van der Zee (Eeltsjebaes) de nieuwe hellingbaas. De door hem gebouwde tjotters, boeiers en jachten waren evenzovele sieraden op de Friese wateren. Het meest bekend is weI de boeier "Friso", in 1893-1894 als Commissarisjacht gebouwd voor baron Van Harinxma thoe Slooten en, na een grondige opknapbeurt, sinds 22 mei 1954 weer in de vaart als Statenjacht. Eeltsjebaes overleed in 1901 en werd als hellingbaas opgevolgd door zijn zoon Auke (Aukebaes). In de slechte jaren dertig moest de werf worden stilgelegd. In 1940 werd de werf aangekocht door de directie van Douwe Egberts. Na een in 1965-1966 uitgevoerde restauratie, waarbij overigens het karakter onaangetast bleef, is de werf weer volop in bedrijf. Op de foto: de werf omstreeks de eeuwwisseling.

39. De groene molen, weerspiegeld in het water van de Zijlroede. De juiste leeftijd van de molen is niet met zekerheid bekend. Bij een in 1953 uitgevoerde restauratie kwam de Leeuwarder molenmaker De Roos echter tot de conclusie dat de molen toen al ongeveer honderd vijftig jaar oud moest zijn. Het is een wipwatermolen met zwichtstelling en met de markante hoge onderbouw, een van de weinige molens van dit type in ons land. Rond dit eerbiedwaardige oudje is zo het een en ander veranderd. Rechts van de molen is een zwaaikolk aangelegd en varensgasten vinden daar ook de vaarweg naar de jachthaven De Griene Moune. Langs de oever van de ZijIroede, aan de kant van de molen, is voorts een aanlegsteiger aangelegd en daarmee is de Groene Dijk voor watersporters van heinde en ver een zeer gewilde pleisterplaats geworden.

40. Na ons bezoek aan enkele bezienswaardigheden keren we terug naar Herema State om vandaaruit een oud gedeelte van de vIe eke te verkennen. Naar aile waarsehijnlijkheid niet het alleroudste gedeelte maar weI belangrijk, omdat het eeuwenlang het toneel is geweest van veel en gevarieerde bedrijvigheid. Het "dameskransje" op deze foto uit 1905 poseert voor het pand waarin toen een boekhandeI, boekbinderij en drukkerij waren gevestigd. Van 1807 tot 1859 zetelde hier het gemeentebestuur van Haskcrland. Vandaar de naam Het Oude Raedthuys, waaronder het pand bekend is gcbleven. Veellater heeft het ook nog een tijd lang dienst gedaan als polderhuis. In een gedeelte van de aangrenzende boerderij is geruime tijd een melksalon gevestigd geweest. Hct pand is nu (1978) opnieuw eigendom van de gemeente gewordcn en zal, na verbouwing, weer onderdak gaan bieden aan een of meer administra tieve diensten.

Uilg. de Vries & Muurliog. Joure.

Photo los. Nuss. Amsterdam.

Bet Tolbuis. -JOURE.

41. Het Tolhuis en de Tolhuisbrug samen op een plaatje uit omstreeks 1905. Naar aIle waarschijnlijkheid is het tolhuis gebouwd spoedig nadat in 1614 de Kolk was gegraven. De schippers van de Hamburger vloot hielden er althans regelmatig vergaderingen van het schipperscompact. Dat was een onderlinge overeenkomst om elkaar op zee in geval van nood bij te staan. De Tolhuisbrug was het punt waar de Kolk overging in de Zijlroede. Talloze schepen hebben in de loop der jaren deze doorgang gepasseerd. Ten slotte werd de ophaalbrug echter beschouwd als een te groot obstakel voor het drukker wordende wegverkeer. In 1966 verdween de brug dan oak uit het dorpsbeeld, om plaats te maken voor een vaste overkluizing. Er gingen in die tijd zelfs stemm en op om meteen ook maar de Kolk te dempen. Gelukkig is daaraan geen gehoor gegeven!

Uitgave G. ~. Zwart ~ e. 6572

't Zllnd. JOl:RE.

42. De Kolk en een gedeelte van het Zand in 1905. De oude lousier haven is gegraven in 1614, ter vervanging van een nog oudere haven aan het Achterom (zie ook foto 22). Aan veel Hamburgvaarders en ook aan schepen die in Joure thuishoorden, bood de Kolk gedurende de winterrnaanden een uitstekende ligplaats. Het is dan ook niet gewaagd te veronderstellen, dat er die jaren aan de kade en in de omgeving van de Kolk een grote bedrijvigheid moet hebben geheerst! Links op de achtergrond liggen enkele turfschepen gemeerd aan de kade en in het verlengde daarvan is nog net de bovenbouw van de Boterstraatbrug te zien. De fraaie bomen langs de kade zijn jaren geleden al opgeofferd aan een verbreding van het Zand. Sinds de sluis ter hoogte van de Sluisdijk is gedempt en de Tolhuisbrug is vervangen door een vaste overkluizing, kunnen nog slechts roei- en visbootjes een ligplaats in de Kolk vinden.

43. Een foto uit het begin van de jaren dertig, die zowel het einde van de ene periode als het begin van een nieuwe periode illustreert. Jarenlang had kapitein Hendrik ("Kappie") Kramer met zijn mensen en de stoom boten Libra I en Libra II en de dekschuit Libra III een groot deel van het transport van mensen en goederen tussen Joure en Sneek verzorgd. Ten slotte moest echter het vervoer over water wijken voor het vervoer over de weg. Aan de kade ligt de Libra I met op de voorplecht Hendrik Kramer (links) en Sjoerd Kramer, zoons van "Kappie" Kramer. Op de wal de eerste vee trailer, met ervoor een oude T-Ford, die door de firma Kramer was aangeschaft. Behalve vee (en passagiers) vervoerden de Libra-boten ook de produkten van de Jouster tuinders en weI naar de veiling in Sneek. Eenmaal per jaar vond de afrekening plaats. Dat gebeurde tijdens de zogenaamde "Kramer-vergaderingen", die, als we de oude versiagen mogen geloven, ware feestavonden zijn geweest!

44. Een bijzonder mooi plaatje van de brug tussen de Boterstraat (links) en het Zand, gemaakt in oktober 1938. De brug is omstreeks de eeuwwisseling gebouwd, ter vervanging van een toen verouderde ophaalbrug. Het stukje kade links op de foto is een gedeelte van de Krim, een pad tussen de Torenstraat en de Boterstraat. Op de achtergrond zijn de bomen in het park Herema State en de Tolhuisbrug tussen het Zand en de Appelwijk net nog te zien. De prachtige boompartij rechts op de foto ontneemt vanuit deze hoek weliswaar het uitzicht op het Zand, maar het is een kniesoor die daar op let! De vaart is gebleven, het bruggetje ook, maar bomen en struiken zal men er nu vergeefs zoeken. Het is een van de vele schilderachtige hoekjes die J oure in de loop der jaren heeft geofferd op het altaar van het verkeer.

Joure't Zand Z. O.

45. De zuidoostzijde van het Zand (links op de foto) omstreeks 1910. Op de achtergrond de brug tussen het Zand en de Torenstraat. Dit gedeelte van het Zand was in die jaren niet meer dan een smal straatje voor langs de huizen en winkeltjes. De ruimte tussen het straatje en de vaart werd in beslag genom en door bleekveldjes. Geheellinks op de foto de voormalige schoolwoning met daarvoor tot aan de vaart - zonder afrastering! - het schoolplein. Achter de schoolwoning stond de zogenaamde Armenschool, een van de twee openbare lagere scholen die Joure in die tijd rijk was. De tweede, de Burgerschool, stond op het plein tegenover de ingang van Hererna State. Ret pad rechts op de-toto is opnieuw een gedeelte van de Krim.

JOURE

46. We keren nu op onze schreden terug naar de Tolhuisbrug (zie foto 41), waar we zojuist rechtsaf zijn geslagen voor ons bezoek aan de Kolk en het Zand. Nu gaan we, kornende uit de Appelwijk, voor de brug even linksaf. Wat was het schilderachtig en hoe druk kon het op het water zijn; deze gedachte zal ongetwijfeld veel oud-Jousters bekruipen bij het aandachtig bekijken van dit plaatje uit ornstreeks 1905. Ret brengt een klein stukje van de Zijlroede in beeld, met op de achtergrond de Tolhuisbrug. Het weggetje reehts op de foto geeft toegang tot de Groene Dijk. Dat er in die jaren nauwelijks verkeer was op de Groene Dijk, bewijst het meerpaaltje bijna midden op het weggetje. Sinds aan het einde van de Groene Dijk de jachthaven De Griene Moune van de Jouster Water Sport in gebruik is genomen, heeft de auto ook dit stukje weg veroverd. Links op de foto ziet men nog net een klein stukje van het graanpakhuis van de firma Cath, een firma die op dit punt jarenlang voor grote bedrijvigheid heeft gezorgd.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek