Kalf in oude ansichten deel 1

Kalf in oude ansichten deel 1

Auteur
:   C. van Dalsem
Gemeente
:   Zaanstad
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0329-9
Pagina's
:   96
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kalf in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Het zal velen misschien vreemd voorkomen dat er een afzonderlijk boekje met oude foto's en groepfoto's is verschenen over het Kalf, dat toch niet meer is dan een "straat" van Zaandam, nu Zaanstad.

Het Kalf is echter altijd een aparte gemeenschap geweest, met een eigen verenigingsleven, eigen scholen enzovoort. Voor een Kalver was Zaandam inderdaad een "andere" plaats waar hij wel eens kwam, maar waar hij niet woonde. Hij woonde "op" het Kalf (en nooit "aan" of "in"!).

Dat er op het Kalf wel behoefte bleek te zijn aan een "eigen" boekje is tijdens het verzamelen van foto's en andere gegevens voor deze uitgave duidelijk gebleken. De Kalvers vonden in de boekjes over Zaandam toch niet wat zij zochten, iets over hun eigen gemeenschap.

Een eigen gemeenschap, zij het een kleine. Maar ook een boeiende gemeenschap met een sterk verenigingsleven, zowel "neutraal" als rooms-katholiek. Dat het Kalf zich ook niet direct Zaandam voelde heeft ook zijn historische achtergrond. Kerkelijk en administratief behoorde de buurtschap eertijds bij Oostzaan. Hieraan herinnert ook de naam van de zijtak Haaldersbroek (nu beschermd dorpsgezicht); Haaldersbroek behoorde eertijds tot het gebied van de banne Oostzaan. Het noordelijk deel van Oostzaan heette "die Hadel", later de Haal, en het buiten de omdijking van de Schinkeldijk (de oude naam voor de dijkkering die het Kalf is) gelegen drassige "broekland" was het Haaldersbroek.

De oorsprong van de naam het Kalf is niet precies bekend. De vroegere Zaandamse heemkunde-ambtenaar Frans Mars meent dat de naam is afgeleid van het "afkalven" van het land ter plaatse waar nu nog altijd de Kuil een brede uitloper van de Zaan vormt (zie "Zaandams straatnamen verklaard"). De naam het Kalf is al heel oud. Pastoor Bonfrer heeft in het boekje over de historie van drie eeuwen parochie H. Maria Magdalena gewag gemaakt van een brief uit 1440, waaruit blijkt dat men op het Kalf een eigen priester zou mogen kiezen. Men ging toen langs de "kerkweg", een primitief pad tussen de weilanden door, van het Kalf naar Oostzaan ter kerke. Pas omstreeks 1650 zou men echter pas van een echte parochie op het Kalf kunnen spreken. In het verleden is Kalf ook een zelfstandige gemeente geweest, maar na de Franse tijd ging het tot Zaandam behoren. In de twintigste eeuw zouden enkele belangrijke mensen uit het verenigingsleven weer de titel "burgemeester van het Kalf" krijgen, maar dat was dan wel onofficieel. Achtereenvolgens werden Jan Hoveling en Willem Prins als zodanig aangeduid.

In het spraakgebruik begint het Kalf bij de Noorderbrug. hoewel pas enkele honderden meters verder het Kalf officieel deze naam draagt. Met de foto's is ook bij de Noorderbrug begonnen om zo naar het noorden te gaan en bij het Herenhuis te eindigen. Het was niet te vermijden dat vele foto's van molens werden opgenomen: op het Kalf waren deze talrijk. Wat de groepfoto's betreft gaat onze dank uit naar degenen die hun albums openden om soms bijzondere plaatjes te laten uitzoeken. Het was niet altijd gemakkelijk om alle namen te achterhalen, maar met behulp van velen is dit toch redelijk geslaagd.

Al met al hopen wij dat velen met genoegen dit boekje zullen bekijken en met ons tot de conclusie zullen komen dat men op het Kalf in een fraai gedeelte van het Zaanse land heeft kunnen wonen.

1. Een luchtfoto van de Noorderbrug met rechts het begin van het Kalf. Het plaatje dateert van de jaren twintig. Met de aanleg van de Slachthuisbuurt is net een begin gemaakt. Het noordelijke deel van de Boerejonkerstraat staat er al, maar de rest nog niet. Naast de Noorderbrug, rechts, zien we de vatenopslagplaats van Evenblij, die na de oorlog plaats maakte voor de fabriek van Molenberg & Dekker. Eertijds stond op die plaats de molen "Het Rad van Avontuur". Het voetbalveld is dat van "Racing Club Zaandam". In de Zaan vaart vermoedelijk een van de salonboten van de Alkmaar Packet.

2. Er bestaat een grote kans dat de Noorderbrug het vijfenzeventigjarig bestaan niet zal halen. Bij de Paltrokstraat is een nieuwe brug in aanbouw. De opening van de brug, op 30 april 1902, was een groot feest. Vanaf de stelling van "Het Rad van Avontuur" werd een fraaie plaat gemaakt van de feestelijk versierde brug. Van beide zijden marcheren muziekkorpsen op om de "officieele opening" te begeleiden.

3. In het pand naast de Noorderbrug is al jarenlang een bakkerij gevestigd. Rond 1925 was er een postkantoor in ondergebracht. Dit is nu al weer vele jaren geleden opgeheven. In de deuropening, het is nauwelijks te zien, staat postambtenaar Blikslager. De man met de fiets is besteller Gerrit Kabel.

4. Iets ten noorden van de Noorderbrug, waar nu de fabriek van Molenberg & Dekker staat, stond eertijds "Het Rad van Avontuur". Het was een opmerkelijke molen vanwege de zelden voorkomende vierkante onderbouw. Een bekend produkt van "Het Rad van Avontuur" was "koudgeslagen raapolie", waarvoor duchtig reclame werd gemaakt. De windbrief voor "Het Rad van Avontuur" werd uitgereikt in 1685. In 1914 werd de molen gesloopt.

5. Naast "Ons Aller Belang" was vele jaren de melkfabriek "Holland" gevestigd. Zij kon de strijd tegen de schaalvergroting ook niet volhouden. De foto toont de situatie omstreeks 1930. Links bij de auto staat Dirk Goezinne. Op de zijklep van de wagen is de reclame "Eet Hille's beschuit" te lezen. Voor het woonhuis staan Jaap Out, eigenaar van de melkfabriek, zijn vrouw, B. Out-Waal en Griet Waal.

6. Een kostelijke foto van het eerste R.C.Z.-veld, tegenover het pakhuis "De Groene Boer". In de avonduren vulden de Racers, in 1921, toen de club net was opgericht, de greppels op met sintels. Rechts een hoekje van de dubbele woning, waarin de gezinnen Van Leeuwen en Van der Wardt woonden. Van alles dat op de foto staat is alleen het huis dat achter de toeschouwers links van het doel is te zien, nog overgebleven. De man rechts, met de lange voetbalbroek, is Jaap Out (van de melkfabriek "Holland").

7. Op de grens van het Kalf stond dit winkeltje, Oostzijde 423. In de deuropening staat mevrouw M. Prins-Visser. De foto is van omstreeks 1925. Haar dochter Geertje trouwde met Piet Schaap, die er ook een melkzaak dreef. Hun zoon Gerrit zette de melkventerij vanaf 1949 voort op Kalf 36. Het winkeltje op de foto is gesloopt voor uitbreiding van de scheepswerf.

8. Dit is de scheepswerf "Tsaar Peter", omstreeks 1905. Er is niet veel van over. Het bedrijf, later de "Zaanlandse Scheepsbouw Maatschappij" geheten, verhuisde na de tweede wereldoorlog naar de Achtersluispolder, maar deze expansie was het begin van het einde. Enige jaren geleden ging de onderneming failliet met miljoenenschuld. De molenwieken die u op de achtergrond ziet zijn van "Het Windei".

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek