Kampen toen en nu

Kampen toen en nu

Auteur
:   H.W. van den Hoven
Gemeente
:   Kampen
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2798-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kampen toen en nu'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

December 1983. Sinds de opening van de nieuwe brug op 4 oktober 1983 is dit trace niet meer zo druk bereden als gedurende vele jaren daarvoor het geval was. In de jaren 1948-1951 legde men de asfaltweg aan tot bij de chemische fabriek aan de Buitenkade. Het wegenbouwbedrijf Hogenbirk had er letterlijk en figuurlijk de handen vol aan, want de brokken slak werden nog met de hand gezet. Een groot deel van het plantsoen werd aan het verkeer opgeofferd, het ging hier immers om een doorgaande route naar het noorden. In het plantsoen vindt men het door Hildo Krop vervaardigde verzetsmonument. Het werd op 4 mei 1949 onthuld en nog jaarlijks herdenkt Kampen daar de gevallenen uit de jaren veertig. Prins Bernhard legde op 28 oktober 1949 een krans bij dit monument. Of dit plantsoen nog te maken krijgt met de op handen zijnde verzwaring van de IJsseldijken, zal de toekomst moeten leren.

Kempen,

IJselbde

5. De IJsselkade rand 1900. Links de Koldenhovenspoort en reehts de Melkpoort. Weliswaar bestaan de poorten niet meer, maar de doorgangen noemt men nog zoo Omstreeks 1840 werd tussen de twee poorten op initiatiefvan het stadsbestuur een complex pakhuizen gebouwd, bestaande uit zeven ruimten. De oorspronkelijke vorm is aan de linkerzijde nog aanwezig, zijnde het kolenpakhuis van P.J. Meij voorheen Berghuis & Van Gelder. Ret ontwerp was van N. Plomp, stadsarchitect, Van de zijde van het stadsbestuur lag er een clausule op het complex; het moest wit zijn en het moeht geen woonfunctie vervulIen. Hiervan is in de loop der tijd afgeweken, dat is hier ook te zien. Geheel rechts is de vismarkt te zien, bestaande uit een kap op twintig palen, in het jaar 1837 op evenzoveel kruiwagens daarheen gereden vanaf de toenmalige Vischpoort. Ten aanzien van zoveel boerententwagens moet ik in het midden laten of het zondag is of maandag (marktdag). Op tal van plaatsen in de stad yond men wagens, terwijl de paarden her en der in stallen werden ondergebracht.

Hetzelfde gedeelte, maar nu ruim tachtig jaar later. Werken en wonen gaat nog samen; voor wat betreft de huizen hier en daar een totale vernieuwing. Nog steeds, of zelfs meer dan vroeger, stalt men "wagens" aan de kade. Het is echter niet meer de maandagmarktdag aileen die dat veroorzaakt en zeker niet de agrarische bevolkingsgroep. In de scheepvaart is het onderdeel beurtvaart verdwenen, eveneens de handelsvaart, althans aan deze kade. Schepen bieden veel meer comfort dan het roefje van vroeger bevatten kon, ook zijn de afmetingen toegenomen. Op de plaats van de oude vismarkt werd op 2 juli 1959 het cafe-restaurant "d'Olde Vismark" geopend. Als monument zou de oude kap niet hebben misstaan, de plantage met een soortgelijke constructie is ook al verdwenen. Evengoed is het stadsfront er niet op achteruit gegaan, qua aanzien zal het, vooral nu met de vele lichte gevels, beantwoorden aan het beeld dat het toenmalige stadsbestuur (rond 1850) voor ogen stond,

Ijselkade - Kampen.

6. V66r 1845 tuinen met prieeltjes en koepels, gelegen aan de voet van de stadsmuur; de kade slechts hier en daar geschikt voor de aanleg van schepen en stoomboten. Maar Kampen moest uitbreiden en tegelijk een mooi aanzien krijgen. Een onafwendbaar en triest gegeven, zelfs voor oud-burgemeester Lemker, want hij moest zijn tuin "inleveren" omdat G.R. ten Dam in 1851 op deze plaats nabij de Marktgang een nieuwe mastenmakerij diende te bouwen. Ten tijde van deze kaart (1910) is de houthandel P. Cramer voorheen l.H. Nijhuis & Zn. er gevestigd. De bovenverdieping werd ingericht als koffiehuis, later cafe-restaurant "De Harmonie", waarvan H.H. Kok de eigenaar was. Vanaf 1845 tot 1850 yond hier de bouw van huizen plaats. Het .Jiouthek" van W.l. Swart, die het hoekhuis Karperpoort bewoonde, vormde een uitzondering; de ruimte achter het houten spijlenhek bleef voorlopig vrij. Die ruimte zou pas in 1928 bebouwd worden met de huizen genummerd 57a en b en 58. Het huis van notaris Siebelink werd in 1852 gebouwd door H. Dalhuisen, ijzerwarenhandelaar en fabrikant.

Het gebouw van houthandel Cramer is aan het eind van de jaren zeventig ontruimd. De bovenverdiepingen (het gebouw is tussentijds met een verdieping verhoogd) hebben dienst gedaan als sigarenfabriek, confectiefabriek en grossierderij. Na een brand, die de grossierderij geheel verwoestte, is het gebouw hersteld, maar het kreeg een heel andere bestemming. Sinds 1980 is het in gebruik als studentenflat. Deze foto moest voor het uitzicht over de lJsselkade vanaf een afwijkende plaats worden gemaakt; er waren steeds auto's die het "uitzicht" benamen. De kade is niet of weinig breder geworden, allijkt het wei zo in de vergelijking tussen oud en nieuw. De kade, die tal van jaren een functie had in het scheepvaarthandelsverkeer, is tot parkeerruimte geworden, Zelden of nooit wordt er meer een schip gelost. Vroeger werden hier ladingen hout ontscheept voor Cramer of Krans, of stukgoederen bij de verderop gevestigde agenten De Groot, Zeger de Haan, De Rode en StoeL Een enkelc keer meert de "Henry Dunant" van het Rode Kruis aan de kade af, tijdens bezoeken aan Kampen.

~B:ADE. KAMPEN.

I. Het Van ueutszptem ais toonoeeid van verscrnuen en verandenngen. In tebruan 11$4U werd de l:lotervatspoort met aangrenzend muurwerk afgebraken. De Louwenpoort v66r de Schapensteeg was al weg. De aldus verkregen ruimte werd ingericht voor handel en scheepvaart. Het terrein werd omheind en bebouwd met loodsen en wachtkamers voor de Rijn- en IJsse1 Stoomboot Maatschappij, die met raderstoomboten een lijndienst onderhield tussen Amsterdam en Keulen. Ook de stoombootdiensten onder leiding van de gebroeders Van Hasselt hadden hier hun aanleg-, laad- en losplaats. Omstreeks 1870-1880 is bijna alles verdwenen. Restte nog enkel een loods, die velen gekend hebben als de "varkenswaag", maar die staat hier niet op. Het plein is rand 1900 (de tijd van dit beeld) soms exercitieplaats voor soldaten van het Instructie Bataljon. Drie of vier cafes aan het plein aan de Oudestraat vulden met enkele woningen de ruimte tot de Schapensteeg. Het plein was bestraat met de zogenaamde kinderkopjes, veldkeien uit Drenthe. De kade fungeert op gezette tijden als laadplaats voor strontschepen: mest, afkomstig van de stadsboerderijen, wordt dan verscheept naar de bollenvelden.

Na 1945 hervond het plein de functie in het vervoer. Vrachtauto's van Stoel vonden er staanplaatsen. Ook kwam in die jaren het personenvervoer naar de Noordoostpo1der op gang. Voor de bussen werd hier een "busstation" gebouwd, een eenvoudig wachthuisje met een aanta1 haltes. De Salland reed naar de Noordoostpolder, de V AD naar Apeldoom, de stadsbus (sinds 1948) kwam hier ook en vanaf 1953 tevens de Noord-Westhoek, riehting Genemuiden en Zwarts1uis. Maar het beseheiden openbaar vervoer ondervond to en al1ast van de brug, zodat het busstation in het begin van de jaren zestig naar het Stationsplein verhuisde. Weer was het plein leeg, Maar a1 vlug vonden "gewone auto's" er een parkeerruimte, die in 1968 nog vergroot werd na afbraak van het voormalige Rijks-Entrepotgebouw. Over sehoonheid valt te twisten, dat b1eek weer bij het aanvaarden van het bouwplan voor het nieuwe tankstation Vermeulen. Ondanks alles werd het bedrijf op 28 november 1980 door burgemeester Kleernans officieel geopend.

Buiten-Nienwstraat

KAMPEN

8. De Buiten-Nieuwstraat op een kaart uit 1920. We staan ter hoogte van de Botervatsteeg en kijken in zuidelijke richting; daar waar de constructiemast boven de daken uitrijst ligt de Karpersteeg. Dit soort masten stond sedert 1903 in de binnenstad opgesteld ten dienste van het bovengronds aangelegde, particuliere telefoonnet in de stad. In 1919 nam het Rijk particuliere netten in exploitatie, zo ook deze te Kampen, en van lieverlede ging men over op ondergrondse kabel. Het tweede huis van rechts is een pakhuisje van K. Warnar, die in het vierde huis een winkeltje drijft. Tot het assortiment behoren fruit en kruidenierswaren, maar ook kaas en petroleum en met even vee I plezier levert men dropveters en zuurballen ter waarde van een halfje of een cent. Warnar had zelfs nog handkarren voor verhuur beschikbaar. In het derde huis oefende Bruins het beroep van decoratieschilder uit. V 66r hem had H.J. Buijtendijk een soortgelijk bedrijf aldaar.

Nu is zelfs het onlangs (1983) geopende restaurant "De Bottermarck" van Stef Klappe, destijds kruidenierswinkel Dwars, goed te zien. Nog bijna even mooi is het halsgeveltje in het centrum van de foto. Het huis van Warnar heeft nu enkel maar woonfunctie, het winkeltje is in een huiskamer herschapen. Naast Warnar nam drogisterij H. v.d. Heide de plaats in van schildersbedrijf Bruins, nog weer later werd het pand werkplaats voor aannemersbedrijf Van de Kolk respectievelijk Van Schellen. Een brand heeft bewerkstelligd dat het pand thans lager is. Een verbetering onderging het pakhuisje, dat nu op de verdieping woonruimte heeft. De bestrating heeft in bijna de hele binnenstad wel veranderingen ondergaan. De quenastkeien of dergelijke harde steen, die bestand moesten zijn tegen hoefijzers en ijzeren wielbanden, kunnen in ons luchtbandentijdperk vervangen worden door beter aansluitende gebakken stenen. Maar van de betegelde trottoirs komt men ook weer terug, zij het dat de verdwenen siertegel- en hardstenen blauwe stoepen helaas niet meer te leggen zijn. Men dient zich met klinkerstoepen te behelpen.

K.mp~n

Brocrstra3t

9. De raadsbesluiten uit vroeger eeuwen leren ons dat men op een gegeven moment in de Broederstraat geen luifels meer mocht hebben. De straat heeft vanouds al het karakter van een belangrijke winkelstraat gehad. Echter, de beroepen smid of koper- en blikslager en "dergelijke lawaaiige neringen" waren er verboden. Deze prentbriefkaart dateert van 1917. We zien prachtige winkelpuien, uit hout vervaardigd. Rechts de bakkerszaak van H.J. de Vos, waarvan de dienstbode of mevrouw ze1f bezig is de kar in te pakken voor het bezorgen aan huis. Het volgende huis geeft de straat een knik; de reden ervoor is niet bekend. Daar is gevestigd de tabaks- en sigarenzaak ,,'t Moortje" van de weduwe P.LC. v.d. Werdt. Links, waar op de deur van de zolder "Crawford rywie1en" te Iezen is, de rijwielhandel van Tamminga (later A.J. Bos), die ook Gazelle fietsen verkocht. Ernaast Wellmans garen-, band-, wol- en sajetwinkeltje; men verkocht er bovendien ook nog hoeden en petten. Waar het bord "Coiffeur" uithangt, oefent barbier A. Schepenaar zijn beroep uit.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2022 Uitgeverij Europese Bibliotheek