Kampen toen en nu

Kampen toen en nu

Auteur
:   H.W. van den Hoven
Gemeente
:   Kampen
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2798-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kampen toen en nu'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Het nieuwbouwpand van Van 't Ende, sinds 1983 Sporthuis Frans, heeft ook de rijwielhandel opgeslokt. Het pand is nog sigarenwinkel geweest, boekenbeurs en in de jaren vijftig een der eerste automatieken: "De Komeet" (Renes). Op deze foto valt het op dat ook de linkerzijde van de straat een knik vertoont. De in die knik "verscholen" winkel staat op dit moment (1984) leeg. Wellman, opgevolgd door mevrouw Hofrnan-Pleijsier en de "Kunstkule", is nu een zaak in edel- en sierstenen van Van der Meer. De puien van eerdergenoemd pand en het pand van hakkenbar F.A. Schoonbeek op de hoek van de Korte Hofstraat hebben het oude karakter (nog) behouden. Rechts is aan de gevels veel veranderd, zo ook aan de bestrating en ten aanzien van de winkeliers. Familienamen De Vos van de bakkerszaak en De Vos van de rijwielzaak zijn de straat ontvallen. Een zaak met een bestaansduur van ruim zeventig jaren mag hier niet onvermeld blijven, namelijk sigarenmagazijn Prinsen nabij de Botermarkt. Aldaar was tevoren bakker Distel gevestigd.

X 1{ampen IIl6012

Cellebroedersweg

10. De Cellebroedersweg omstreeks 1900. De bloemperken markeren de ligging van de in 1871 verdwenen Cellespijp, een grachtje dat de Burgel verbond met de Zuiderzee! Weliswaar met een sluis bij de Cellebroederspoort en via ",het Broek" en de Reeve naar de Reevesluis, Tot omstreeks 1890 stonden meer naar rechts klein ere huisjes, maar de rooilijn werd voor deze herenhuizen, die om diepte vroegen, verlegd. Op de achtergrond de CelJebroedersbrug, ook weI "stenenbrugge" genoemd, met zijn .Jroge rug" de schrik van diegenen die er met een handkar overheen moesten: duwen om er tegenop te komen en rennen aan de andere kant. Het links gelegen Grootburger-Weeshuis kreeg de hier getoonde gedaante in 1863. Het is een deel van het oude Cellebroedersklooster, dat tot 1592 daar gevestigd was. De geschiedenis van het weeshuis kreeg tussen 1876 en 1922 extra de aandacht, omdat men in 1876, in verband met het in werking stellen van de "Armenwet van 1854", vergeten was wie nu eigenlijk de beheerder was, de stad Kampen of het College van Regenten.

Toen men na het bestuderen van oude stichtingsakten en aan de hand daarvan gevoerde processen er nog niet uit kwam, hakte de Hoge Raad in 1922 de knoop door. Het stadsbestuur bezat de meeste rechten, maar bet Grootburger-Weeshuis diende als ecn aparte eenheid gezien te blijven, De bedoelde fusie met bet Burgerweeshuis zou dus toch nog onmogelijk zijn geweest ... als men niet op eigen initiatief het conflict had bijgelegd! Op 28 december 1923 kwam de fusie tot stand en men besloot het gebouw van het Burgerweeshuis aan de Vloeddijk als onderkomen te gaan gebruiken. Begin 1924 werd verhuisd. Maar oh, speling van het lot! In de loop van het jaar 1924 kon Kampen, na bet vertrek van de Hoofdcursus en het Instructie Bataljon, opnicuween militaire opleiding in de wacht slepen. Men wees als beste huisvesting het gebouw van het Burgerweeshuis aan. En zo verhuisde het weeshuis terug naar het oude home, nu definitief. Een verbouwing bracht de hele gevelwand in gelijke vorrn, voortgezet langs de Groenestraat zo diep als het gebouw daar reikte. Thans genoemd "Lucasstichting", maakt de instelling deel uit van de Vereniging Kinderzorg te Zwolle.

11. Een moment uit de tijd vlak na de eeuwwisseling. De Burgel op een zomerse dag te midden van Bolwerk links en Burgwal en Hagensteeg rechts. Op de achtergrond de Hagensluis of Havensluis. Beide benamingen zijn wel gebruikt; de eerste slaat op de verdwenen buurtschap De Hagen en de tweede houdt verband met de achter de sluis gelegen haven. De Burgel is in zijn bemuurde vorm een veredelde versie van een middeleeuwse stadsgracht. De stadsmuur moet men zich voorstellen midden over de huidige Burgwal. Op een poort na verdwenen in de veertiende eeuw, na de stadsuitleg naar het westen, alle Burgelpoorten. Die ene poort, de Hagenpoort, heeft in 1893 het loodje moeten leggen en zijn plaats was aan deze sluis op de achtergrond, achter de hier getoonde huizen. In 1928 waren ook die huizen zo in verval geraakt dat ze afgebroken moesten worden. Schepen konden door de sluis binnenkornen, de brug lag wel vast, maar in het midden was een spleet (oorgat) uitgespaard om de masten door te laten; de spleet werd weer gesloten door een plank. De schepen vervoerden turf en het was meestal een vaste plaats waar aangelegd werd om de turf in de herfst en de winter aan de burgerij te verkopen.

Het eerste dat we bij dit plaatje den ken is: "Wat kaal en ongezellig! " Onlangs is aan de heer Veenendaal, bekend "herstructureerder" in Kampen, de hint gegeven om ook weer turfschepen in de Burgel te laten meren. Dan zou het stadsbeeld weer in de meest fraaie zin des woords herleven, Het komt misschien nog! De Burgelrestauratie in de jaren zestig was op zich al een overwinning; de uitslag van de enquete die onder de bevolking gehouden was, met de vraag "dempen of restauratie?" De restauratie greep dieper dan men op het oog denkt. De Burgel was al eeuwen een open riool geweest, tal van leidingen kwamen er in uit en er werd van alles in gemikt. Maar nu ligt in zowel Burgwal als Vloeddijk een riolering. De waterhuishouding heeft nu wel weer een beletsel en dat is de Oargatsluis, die niet kan werken. Overigens loopt vanaf de voormalige brug op de achtergrond, onder de parkeerplaats (gedempte haven), een duiker naar de IJssel, dus verversing blijft mogelijk. De hiernaast al genoemde afbraak van de huizen boven de walkant in 1928 heeft tot gevolg gehad dat de Hagensteeg in Hagenkade omgedoopt werd.

12. De Burgwal ter hoogte van de Burgwalstraat, winter 1927/28. In deze periode sloeg de beruchte iepziekte verwoed om zich heen, een compleet slagveld achterlatend. Hier op de foto een dee1 van het bomenbestand uit de rij vanaf de Morrensteeg tot aan het Gasthuis dat er aan moest geloven. Rechts op de foto de contouren van het oude hofje der Verenigde Gast- en Proveniershuizen. Dit gebouw, het Sint-Geertruidsgasthuis, ging in 1897 ten slotte samen met het Heilige Geestgasthuis, dat afgebroken werd. Tussen Boven-Nieuwstraat en Burgwa1 was in 1895 een deel van de oude gebouwen gehee1 vernieuwd. In het centrum van de foto, gedeeltelijk schuilgaand achter het urinoir, een oud patriciershuis, dat omstreeks de eeuwwisseling bewaarschool (kleuterschool) was voor kinder en uit de "gegoede stand". Ten tijde van deze opname diende het tot secretarie van de naburige gemeenten IJsselmuiden, Grafhorst en Wilsum.

Hetzelfde gedeelte, maar nu in de winter van 1983/84. Zoals reeds eerder werd genoemd bij voorgaande afbeeldingen, is in het begin van de jaren zestig de Burgel, samen met de aangrenzende straten Burgwal en Vloeddijk, geheel gerestaureerd. (De term renoveren bestond geloof ik toen nog niet.) Van de jonge bomenaanplant uit 1928 verdween in 1959/60 weer een groot deel, maar sindsdien mag de Burgwal weer gezien worden. Wijzigingen in de bebouwing zijn veelvuldig gepleegd. Eerst werd in 1930 de "ziekenzaal" gebouwd, die nu onderdeel is van Myosotis, Toen volgde in de jaren 1955-1957 de bouw van Huize Margaretha op de plaats van de oude proveniershuisjes. En in de jaren zeventig een totale verandering langs de Burgwalstraat. Het nieuwe complex Myosotis werd voor een deel op 7 november 1973 in gebruik genom en, de officiele opening vond plaats op 4 maart 1975. Er bestaan plannen om Myosotis ("Vergeet Mij Niet") nog uit te breiden naar de andere zijde van de Burgwalstraat.

}ampen .

. >

i>.

~

13. De 3e Ebbingestraat omstreeks 1900. Rechts het van 1868 dater en de Bestedelingenhuis van de hervormde diaconie. Verder nog, tot aan de Kalverhekkenweg, huizen, die in 1894 werden gebouwd door de vereniging "Eigen Haard" en de heren Fahrenhorst en De Groot. Op de achtergrond de huizen van de vereniging "De Werkmansvriend". De kleine huisjes van het Bestedelingenhuis zullen in 1923 worden vervangen door nieuwbouw. De toegang tot de latere 3e Ebbinge Dwarsstraat is hier nog niet aanwezig. Voor deze stadsuitbreiding, en ook de achter de herenhuizen gelegen arbeiderswoningen aan de Parallelstraat, werd tuinen boomgaardgrond opgehoogd en bebouwd. Links de tot het plantsoen behorende dijk, vroeger van poort tot poort stadsmuur. Na het afbreken van de stadsmuren werden de aarden wallen opgeworpen om als waterkering te dienen. Want voor het gereedkomen van de Afsluitdijk, die de Zuiderzee tot een binnenmeer maakte, kon die zee behoorlijk spoken en ze veroorzaakte meer dan eens een dijkdoorbraak, waardoor rond de stad alles onderliep.

Op de plaats van het "Rusthuis der Hervormde Gemeente", vroeger Bestedelingenhuis, is in 1974 deze verzorgingsflat gebouwd. Het rusthuis verhuisde naar de Wederiklaan naar een nieuw gebouw. De rij herenhuizen vertoont hier een opening rneer dan op de afbeelding hiernaast. Omstreeks 1962 werd namelijk begonnen met een doorbraak van de Ebbingestraat tot aan de Vloeddijk, die later door moest gaan naar de IJsselkade. Dat laatste idee is bij een papieren plan gebleven. De doorbraak, inmiddels Meeuwenweg genoemd, sluit aan op de Flevoweg. Beide wegen zijn aangelegd nadat in 1956 de polder Oostelijk Flevoland werd drooggelegd. Voor Kampen was het een geheel nieuwe ingang, respectievelijk uitgang, voerend door het plantsoen en verder door het Hagenbroek, dat toen nog niet bebouwd was, naar de Roggebotsluis. Van de omstreeks 1909 aangelegde 3e Ebbinge Dwarsstraat is maar heel weinig meer over; zij is nagenoeg geheel opgegaan in het Meeuwenplein.

14. De Bovenhaven met lJsseldijk omstreeks 1930. De muur rechts, oprijzend uit het water, was van oudsher waterkering en beschermer van de uitvalsweg naar het zuiden en maakte als zogenaamde beer deel uit van het verdedigingswerk. Men no em de nog in het begin van onze eeuw dit stadsdeel "Buiten de Veenepoort", dit naar de twee poorten van die naam, de (Binnen-)Veenepoort aan het begin van de Graafschap en de Buiten-Veenepoort, die op deze afbeelding gezien op de voorgrond rechts - net iets buiten het beeld - aan het begin van de muur stond. Rechts op de foto het stationsgebouw van de spoorweg Kampen-Znid naar Hattem, in 1913 geopend en per 1 januari 1934 opgeheven. Van de zeven molens die er gestaan hebben is er nog maar een overgebleven, de molen van Reinders. Tot omstreeks 1860 stond bij of op de plaats van Villa Mary een watermolen ten behoeve van het op pei! houden van het Bovenbroek. De stadsgracht (deze eindigde tot 1910 bij de villa) en de Broeken en Maten hadden via een doorlaat verbinding met deze haven. Die doorlaat lag aan de voorzijde van de Manege en is in het centrum van deze foto nog te zien. Bij de nit het water oprijzende boom links is ooit een scheepswerf gevestigd geweest.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2022 Uitgeverij Europese Bibliotheek