Kent u ze nog... de Diemsen

Kent u ze nog... de Diemsen

Auteur
:   A. Tinneveld
Gemeente
:   Didam
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3608-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Diemsen'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Geroward schonk in 828 aan de 81. Maartenskerk in Utrecht goederen die gelegen waren in "Theodem"; men neemt aan dat daarmee Didam wordt bedoeld. In een akte van 1144 wordt Didam "Diedeheim" genoemd. In de veertiende eeuw was het meesta1 .Didem" of .Dedem" en na 1400 kwam "Didam" in gebruik. In de spreektaal sprak en spreekt men nog steeds over "Diem" en a1s men de inwoners bedoelt over de "Diemsen".

Toen wij het boekje .Didam in oude ansichten" samenste1den, schonk of leende men ons, na een oproep in "De Liemers", zoveel afbeeldingen dat de uitgever besloot een tweede boekje met foto's van Didam te publiceren. Ook nu moesten we onze keus weer zeer beperken. Daarom zijn alleen groepsfoto's opgenomen.

Ret achterha1en van de namen van de afgebeelde personen was niet eenvoudig. We zijn ons ervan bewust dat, ondanks onze zorgvu1digheid, toch nog foutieve namen kunnen zijn opgenomen.

De personen zijn opgesomd van links naar rechts, de rijen van boven naar beneden. Tussen de namen staan komma's; voor met een nieuwe rij wordt begonnen is een punt geplaatst. Ret tussen haakjes geplaatste getal geeft het jaar aan waarin de betreffende foto is genomen.

1. In 1854 benoemde de raad voor de eerste maal het hoofd van de Didamse open bare school (voordien gebeurde dat door de hervonnde kerkeraad). Benoemd werd Theodorus Weyers (geboren in Zeddam). Hij bleef hoofd tot aan zijn dood in 1884. Zijn salaris bedroeg per jaar f 300,(dit werd betaald door de gemeente). Bovendien ontving hij f 500,- a f 600,- schoolgeld van de kinderen. Hij ronde het onderwijs voor de gehe1e gemeente, eerst met behulp van een hulponderwijzer (die f 275,- salaris ontving, te betalen uit de portemonnaie van het hoofd) en sinds 1865 met twee. Nevenstaande foto werd gemaakt door de bekende Leidse fotograaf Kiek, Gebeurde dat in Leiden? Wie zijn de twee links zittende heren (met pijp: meester Weyers)? Zijn dit de twee hulponderwijzers? De school had in 1864 tweehonderdvijfen tach tig leerlingen; gelukkig voor de "meesters" was er dat jaar gemiddeld negentien procent van de leerlingen absent. Naar fotograaf Kiek worden kleine fotootjes thans nog wel kiekjes genoemd (Kiek maakte veel foto's voor visitekaartjes).

2. De Didamse boeren, en ook de arbeiders, hidden rond de eeuwwisseling varkens voor de handel en voor eigen gebruik. De minder kapitaalkrachtigen brachten de duurste delen (onder andere de hammen) van de voor eigen consumptie bestemde varkens naar de markt in Doesburg. Enkele kleine Didamse slachterijen kochten levende en geslachte varkens op en leverden het vlees aan de marine, aan de grate vaart, aan de parlevinkers in Lobith of aan de markt in Arnhem. Ook werden weI geslachte vette varkens naar Duitsland geexporteerd en lichte varkens ("engelanders") naar Engeland. Slachterijen hadden: Thuis (in Tesma); Frans Reyers en Gradus Wolsing in Oud Dijk; Derk Reyers, Bernard Welling en Hannes Fierkens in de Lokhorst en Gradus Koenders in Greffelkamp. AIleen de slagerij van Welling is blijven bestaan. Ze werd verplaatst naar Borculo en groeide daar uit tot het grote exportbedrijf "Cobeco". Op de foto (1898) een show naast de slachterij van Welling (het tegenwoordige pand van Coenen). De volwassenen zijn: Kaat EversVisser, Nol van Wessel, Jan van Wessel, Hanne Ketels, Johanna Welling-Raben en Bernard Welling; Polman (met knie op het varken). In de deuropening staan Door Vierwind en Dien Evers. De kinderen zijn: Bernard, Tinus, Jan, Hanneke, Stientje en Miesje Welling, alsmede een buurjongetje, Jantje van Gool.

3. De fanfare "De Club" (1903). De vereniging werd in 1894 opgericht. We zien, op de bovenste rij: Jan van Leeuwen, Toon Vlemminx, Willem van Leeuwen, Jan van Raay en Hend Nova. Op de middelste rij: Jo Stevens, Jan van Vuren, Everhard Stevens, Gradus Kuppens en Thijs Straatsma. Voorste rij: Hend Kok, Hend Kuppens, Frans Wolters, Herman Teeuwissen, Toon Nova, Tinus Nova, C. van Zimmeren, Bernard Nova en Jan Straatsma.

4. In 1899 verkocht Manus Willemsen zijn boerderij in Oud Dijk (naast "de Bierboom") aan Frans Reyers, die er een exportslachterijtje begon. Reyers Bet omstreeks 1905 een nieuw voorhuis bouwen (een dwarshuis). Ret werk werd onderbroken voor het maken van deze foto. Hier staan: Willem Hetterscheit, Willem van Vuren ("Kiet"), Darns Schuurman ("Rotman"), Jonker, Jan van Vuren (de "Dikke Jan"), Manus Hubers ("Moske"), Jan Hubers (uit 't Park), Gradus Swaters (Loil), Hend Kuppens (schilder; overgrootvader van de familie Kuppens die in de Oranjestraat een winkel bezit), Willem van Wessel ("Tofke"; is, evenals meerdere Didammers, later naar Eindhoven verhuisd), Hend Kuppens (zoon van de bovengenoemde schilder H. Kuppens), Jan Schuurman, Jan Jansen (timrnerman; zoon van klompenrnaker Adolf Jansen), Willern van Wessel (timrnerman; later politieagent in Etten), Tinus van Dulmen (uit 't Magerend) en ten slotte een onbekende.

5. In 1824 bezat het huis Bergh in Didam zeshonderdzevenentwintig hectare grond (bouwland, weiland en bos). In de loop van de negentiende eeuw werd daarvan ruirn tweehonderdviiftig hectare verkocht. Op 2 april 1906 kocht landbouwer J.B.A. Thuis de laatste driehonderdzestig hectare, exclusief dertien daarop staande woningen, die eigendom waren van de Berghse pachters. De heer Thuis verkocht de meeste grond weer in percelen. Samen met notaris Van Ramondt exploiteerde hij de Parkes (nadat het bas er was gekapt) als landbouwbedrijf. Op de foto (1907) zien we de arbeiders die de Parkes hielpen ontginnen. Hier staan: B. Gal, onbekend, J. van den Berg (de "Rot"; werkte later aan de landbouwschool), Ankersmit (ging later met Jan Thuis naar "Lactaria" in Boxmeer), A. van den Berg ("Lot"), Jan Wiendels van de Pakop ("de Lange Jan"; opzichter), Antoon Wiendels (later politiechef in Gendringen), Berend Mennings (uit de Vianen), J. Gal en Lubbers. Zittend: Th. van den Berg ("Dorns van de Rot"), Th. Schuurman ("Dorns van de Jod"), J. Schuurman ("Kareltje"), Willem Wiendels (zoon van "de Lange Jan") en geknield B. Lubbers.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek