Kent u ze nog... de Enschedeërs

Kent u ze nog... de Enschedeërs

Auteur
:   D. Taat
Gemeente
:   Enschede
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4252-6
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Enschedeërs'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

.Dvertuigd van de broosheid des vergankeliiken levens ... ", zo begon vroeger vaak de tekst van een testament ("maaksmoalsbreven", zoals men hier wel zegt). Heel veel zaken van het dagelijks leven uit voorbije perioden komt men daarbij tegen. Een goede eeuw fotografie heeft langzamerhand menige lade en menig album gevuld. Wat is het soms gezellig om de oude familieleden en kennissen nog eens weer te zien! Helaas is papier zeer brandbaar en nog te vaak verdwijnen kostbare oude documenten. Bombardementen en brand hebben Enschede niet gespaard en nog veel te weinig kent men de weg naar het museum of naar een verzamelaar bij het "opruimen" van oude foto's.

Hoewel het een leuke bezigheid is om de plaatselijke geschiedenis te bestuderen, was het een heel werk om goed materiaal bijeen te brengen. Na het aanvankelijk optimisme met "Grootvaders kiekkaske" in Tubantia bleek de voorraad al spoedig te slinken. Bij het samenstellen van "Enschede in oude ansichten" had ik nog de keuze uit ongeveer vijftienhonderd goede kaarten. Helaas was dit bij "Kent u ze nog ... de Enschedeers" niet het geval. Wie dit album heeft doorgebladerd zal dan ook merken dat het niet representatief is. Wat zou er eigenlijk in moeten? Wat is er nog voorhanden?

Iedere werkmethode bleek bij elke foto te moeten worden gewijzigd. Een gezellige foto kreeg dan vaak de voorkeur boven de belangrijkheid van de personen. Mocht men zekere historische figuren missen dan wordt daarvoor clementie gevraagd, evenals voor eventuele andere tekortkomingen. De hulp van vele particulieren, leden van de Historische Societeit, de Oudheidkamer Twenthe (onder anderen H. Hagens van het Rijksmuseurn), de gemeente (onder anderen Th.J. van Dam van het archief) was bij de keuze en de determinatie van de voorstellingen onmisbaar.

Het was de moeite waard een en ander aan de "vergetelheid te ontrukken". Misschien is het, met de welwillende me de werking van de uitgever rnogelijk, nog eens een tweede dee! sam en te stellen als in het Monumentenjaar "M 75" nog meer niet gepubliceerde foto's te voorschijn komen.

Soms heb ik gebruik gemaakt van gegevens uit "Stad en Land van Twenthe" van L.A. Stroink, of van dr. A. Benthems "De geschiedenis van Enschede en zijne naaste omgeving", Ook "Het Boek van de Lonneker Landbouw" van Joh. Buursink, dat veel informatie en goede leesstof geeft, was bruikbaar, Stellig zal ook zijn "Stadsalbum van Oud-Enschede" fraaie foro's bieden. Dan komt nog het "Portret van Enschede" van Adriaan Buter. Voorwaar, voor de Enschedeer die het zeshonderd vijftigjarig bestaan van de stad willen vieren is er veel te doen. Moge dit album een bijdrage zijn!

1. Hendrikus Wolthuis, de laatste klepperman van Enschede, opent deze serie foto's van bekende en minder bekende Enschedeers, De opname is gemaakt naar het bekende schilderij in de verzameling van de Oudheidkamer Twenthe.

2. Van de wieg tot het graf wist men in de "oale boerschop" de oude gewoonten te handhaven. Men was aangewezen op een hechte band met de "noabers", in het bijzonder met de "noodnoabers". Vooral bij een voorgenomen huwelijk werden oude gebruiken in ere gehouden. Zo werden door vrienden van bruid en bruidegom namens de ouders de omwonenden en familieleden tot "een aantal uren gaans" uitgenodigd op het feest te verschijnen. Uiteraard waren er bij grote boeren de meeste gasten. Soms weI enkele honderden. Al wie er "wat van mee krig" werd daarvoor persoonlijk "geneugd".

Op dit prachtige schilderij van Lambertus J oh. Bruna (1822-1906), uit het Rijksmuseum Twenthe, zien we de twee "brulfteneugers" met kleurige roosjes op hun hoed en gekleed in hun beste "kistentuug", op bezoek om hun "sprok" te zeggen. Meestal is het in de vorm van een lang gedicht, steeds met ongeveer dezelfde inhoud, waarin een royaal "onthaal" wordt beloofd. Als ze, om beurten, hun verhaal hebben afgestoken, wacht hun een versnapering (meestal een borrel) en dan gaat het weer .verdan".

Met de voltallige aanwezigheid van de bewoners van de boerenhofstede, echtpaar, meid, knecht, hond en kinderen op de rij, treffen we hier een zeer goede stemming bij de aankondiging.

3. Moeders, kinderen en een zuster in het Enschedese consultatiebureau voor zuigelingenzorg, De foto dateert van de jaren twintig. De namen van de personen zijn helaas niet meer te achterhalen. Volgens L.A. Stroink werd het bureau aan de Emmastraat geopend op 13 januari 1920. De kinderarts, dr. J.A. de Vries-Reilingh, hield ze1f een keer per week zitting voor minvermogenden. Vele verstandige moeders maakten gebruik van de diensten en dank zij deze goede zorgen werden vele kleine Enschedeertjes groot.

4. Het "oude-mannen- en vrouwenhuis" aan de Molenstraat is nog steeds een indrukwekkend pand. Uit gelden, bijeengebraeht voor slaehtoffers van de brand van 1862, waren reserves ontstaan die het mogelijk maakten iets te doen aan de verzorging van zieke en gezonde "ouden van dagen". Aangevuld met legaten en huuropbrengsten van onder meer het "Oaversehot" (de dubbele rij huisjes bij de "Veenstraat") ontstond aan de .Koniinenberg" aan de "Molensteeg" in 1866 het eerste gebouw. In 1912 was er een "beduidende" vergroting. Op deze foto, van E. Rabbers, zien we het "regenten-bestuur". Dit bestond uit, van links naar reehts: onbekend, J.J. van Deinse, Herbert Stroink, gemeenteontvanger Barend Dalenoord, de oude koster Ter Beek en Gijs J annink.

5. Een dag na de jacht in het Haagse Bos en de Lonneker berg op 7 januari 1888 werd deze opname gemaakt bij "den Kleinen Stoom" of "het Lonneker Steumke". We zien, poserend bij de buit, staand: H.B. Blijdenstein, Herman Elderink, Herman Stroink, Engbert Udink ten Cate en John Tattersall. Zittend: burgemeester Storm van 's-Gravezande (Lonneker), G.J. van Heek, l.H. van Heek, Bernard Ledeboer en wethouder Hendrik ter Kuile. Geheellinks op de grond: mr. E. ter Kuile en, reehts, H. Wilhelm Stroink.

Toen zich in de late middeleeuwen in Twente al grote problemen met betrekking tot het jagen voordeden moesten er reglementen komen. De arehieven van Ridderschap en Steden van Overijssel zijn ook vol van perikelen omtrent al of niet vermeende reehten, met soms interessante getuigenverhalen van ouderen. Aanzienlijke burgers koehten jachtrechten op en fabrikantenboseigenaren wilden niet alleen jagen; zij had den ook te zorgen voor instandhouding en verbetering van hun landgoederen. Dat zij hierin uitermate geed zijn geslaagd kunnen we afmeten als we de "milieu-beheersproblemen" van thans ermee vergelijken,

Als de foto ons niet bedriegt, had men evenmin zorgen over de kleding. Sleehts enkelen hebben de Garibaldi verwisseld voor een "eeologiseh" meer aangepaste pet.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek