Kent u ze nog... de Gieters

Kent u ze nog... de Gieters

Auteur
:   drs. G. Nijenhuis
Gemeente
:   Aa en Hunze
Provincie
:   Drenthe
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4259-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Gieters'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

WENS

Toen ik een kleine jongen was, leefde in mijn hart een stille wens, die ik alleen uitsprak tegen mijn moeder, toen ik haar vroeg: "Moeder, wordt Gieten nog wel eens een stad? "

Omdat die wens bijna vervuld is en ons kleine boerendorp van toen is uitgegroeid tot een grote plaats met veel forensen en echte industrie, wordt het tijd iets vast te leggen van de mensen die hier in de periode van 1900-1940 gewoond en geleefd hebben. Door foto's te verzamelen van allerlei groepen mensen uit Gieten, proberen we een beeld te geven van het leven in ons dorp dat toen zo heel anders was dan nu. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar de schoolfoto's van toen. De .Jdabatse" staat er niet op, maar je kunt zo zien dat het toen op school heel anders toeging dan nul Let ook maar eens op de mensen die samen een bestuur vormden. Wat plechtig staan ze afgebeeld. Of die krijgshaftige sportmensen van toen, helemaal aangekleed, want stel je voor: bloot was in die tijd nog heel onfatsoenlijk. En wat zegt u van die mensen die een dagje uit gingen met elkaar? "Wij gaot 'n daggie oet reizen en wij hebt wil" zeggen hun gezichten waar de pret inderdaad van af te lezen valt. Misschien was het de enige dag in het jaar dat ze uitgingen? Werd er in die jaren niet verteld van een boerenvrouw, die voor het eerst door haar kinderen mee uit reizen werd genomen en die twee dorpen verder verzuchtte: "Ha foi, ik wus niet dat de wereld zo groot was! "

Door deze foto's komt iets van het leven in dat kleine Hondsrug dorp op ons over. Dat leven met het harde werk, de regelmaat van de seizoenen en de vele tradities, met als hoogtepunten de voorjaars- en de najaarsmarkt. Je voelt hoe het toen in Gieten was, waar altijd al de Gieter heren woonden, die de Eexter-ossen en de Bonner-klossen en de hele verdere we reld wel eens zouden regeren, zoals het oude rijmpje zegt. Kopstukken zaten er van oudsher. Dat was al zo in de tijd toen baron Van Dongen er zijn havezate had. Dat bleef zo toen de eigenerfden het aileen voor het zeggen hadden. Trots waren ze ook wel, zelfbewust. "In Gieten lop elke gulden allen", zegt een spreekwoord. Dat wil zeggen: iemand die een gulden meer bezat dan een ander, vormde een aparte klasse.

lets van het leven van toen waait uit deze fete's naar ons over. Een beetje jeugdsentiment komt bij ons boven als we de foto's bekijken en de mensen herkennen die mede ons eigen leven hebben bepaald. Als kind wenste ik dat Gieten groot werd, nu heb ik heimwee naar dat kleine dorp, waar ik voor het eerst een zomeravond beleefde met de stilte die er toen nog was en de voeren hooi, die opklommen uit het veen. Omdat iets van dat hooi in de bomen bleef hangen, rook het hele dorp er naar. Daar heb ik soms nog heimwee naar.

Als de Drenten het over heimwee hebben, noemen ze dat wens. Wens kun je hebben van een plaats, een huis, een kamer, maar vooral ook van mensen, die misschien allang zijn voorbijgegaan, maar die toch deel blijven uitmaken van wat je nu bent, omdat ze je vormden van het kind dat je eens tussen hen was tot de volwassene die je mocht worden, dankbaar voor alles wat je aan liefde van hen ontving.

Ik hoop dat u veel van die mensen zult terugvinden op de bladzijden van dit boekje.

1. Deze foto stamt uit 1903! Een schoolfoto uit de tijd toen de hele school nog op een foto kon. Schoolgaan was in die jaren nog niet zo vanzelfsprekend als nu. Er waren toen nog kinderen die aIleen's winters naar school gingen als er geen werk was. 's Zomers werkten ze als "koedriever". Loon: een boterham per dag en een rijksdaalder per zomer!

Bij de leerkrachten op deze foto ziet u onder anderen me ester Kuipers. Hij was heel lang verbonden aan de Gieter school. Verder herkent u meester Willering, ook een bekende naam in Gieten en Bonnen. Over juffrouw Hogen Esch zullen we later in dit boekje nogiets meer vertellen.

De kinderen zijn, op de bovenste rij, van links naar rechts: Tinie Hogen Esch, Trientje Slikkers, Henderkien Hollander, Hillechien Veenhof, Fennechien Speelman, Johanna Nijenhuis en Jantina Kuipers. Op de tweede rij: Jan Oosting, Jan Slikkers, Geesje Nijenhuis, Trientje Engelsman, Gretha ten Raa, Grietje Wiegman, Egberdiena Kuipers en meester Willering. Op de derde rij: meester Bredman, Hermannus Nijenhuis, Johannes Venema, Gerhard Nijenhuis, Jan Hogen Esch, JantjeSlikkers, Jan Hollander, Geert Engelsman en meester Kuipers. Op de vierde rij: juffrouw Hogen Esch, Jan Wiegman, Jans Speelman, Jan Engelsman, Lucas Oosting, Geert Hoiting, Egbert Venema en Egbert ten Raa. De jongens met het bord zijn Roelof Wiegman en Hendrik Hoiting.

2. Een naaikransje in 1915. We blijven nog even in de sfeer van het onderwijs, maar dan wel een heel ander saort onderwijs! Deze foto is genomen ter ge1egenheid van de eindles van een naaicursus, die gegeven werd door mevrouw F. Blomberg-Zandvoort. De foto is gemaakt voor het huis van de fami1ie Blomberg in Bonnen. Ret huis is later afgebrand. U ziet van links naar rechts, staand: Roe1fien Lanjouw, Jantje Zikken, Geesje v.d. Veen, Jantje Ottens, Jantje Hospers, Susanna Enge1sman en Grietje Westerhuis. Zittend: F. Blomberg-Zandvoort, Keerrina Enting, Trientje Westerhuis, Janna Pepping en Roelfien Blomberg.

3. ,,'t Heidebloempje". Een mooie naam voor een koor dat werd opgericht toen het dorp waar werd gezongen nog omgeven was door heidevelden! ,,'t Heidebloernpje". 't Klinkt bescheiden, zo'n verkleinwoord. En niernand verwacht imrners op de heide een roos? Dat belette de leden niet om vaak - als ze naar concoursen gingen - hoog te eindigen. Letterlijk en figuurlijk. Dat ze goed zongen - en nog steeds zingen - weet ik uit eigen ervaring. Als kind woonde ik tegenover cafe "Tent" waar ze repeteerden. Op zomeravonden klonk hun gezang, bij open raam, door het hele dorp en vulde onze harten met vrede.

Hier dan de namen van de mensen op deze foto van 1918; op de bovenste rij, van links naar rechts: Berend Kah, Geert Geerts, Basjan Jansen, Tonnie Edel, Jan Enting, Harm Kah en Hendrik Ensing. Op de tweede rij van boven: me ester De Jong, Hendrik Slatius, Hendrik Bruins, Harm Moek, Geert Duursema, Gerhard Jansen, Rudolf Diemer, Albert Tent, Hendrik Westerhuis en Berend Tent. Op de derde rij: Minie Oldekamp, Annechien Geerts, Marchien Rozenveld, Annechien Veninga, Eppy de Jong, Willernpje Stel, Annechien Bruins, Geertje Kuipers, Lutiena Oldekamp, Jantje Siebring, Albertje Tent, Heintje ? , Lammie Edel, Griet Zandvoort, Roelie Oterdom, Grietje Jansen, Luchiena Bruins, Jantje Bruins en Ebelina de Vries. Op de onderste rij zittend: Sientje Kah, Eppie Oosting, Roelien Oostland, Geesje Schiphouwer, J antien Brinks, Annechien Duursema, dirigent meester Stel, Eppie 8100ts, Jantje van Bergen, Aaltje van Bergen, Jantien Hadderingh en Metta Zuidema.

4. "Sparta" omstreeks 1910. In 1907 werd de gymnastiekvereniging "Sparta" opgericht. Deze foto stamt uit de eerste periode van het bestaan van deze vereniging toen de sportbeoefening nag een luxe was die tijd en geld kostte, wat maar weinigen zich konden permitteren. De mensen op deze foto stammen uit de gegoede boeren- en burgergezinnen uit Gieten en Eext. Pas later zou "Sparta" - zoals uit een van de andere foto's in dit boekje blijkt - toegankelijk worden voor ieder die van sport hield. Door het bekijken en vergelijken van foto's als deze ontdek je een stukje van de sociale geschiedenis van je dorp!

U ziet op deze foto op de bovenste rij: Js. Speelman, Berend Vorenkamp, Ernst Warris, Egbert Vorenkamp, Hendrik Speelman, Hendrik Meijeringh en Hendrik Meertens. Op de tweede rij: Jo Weishaupt, Geert Moek, Geesje Nijenhuis, Lien Homan, Dirkje Weishaupt, Lammechien Braams, Jantje Koops, Tiet Kapma en Hendrik Moek. Op de derde rij: Reinder Moek, Heinrich Holthinrichs (voorzitter), Jan Meijeringh (secretaris), Jan Wiegman (penningmeester) en Tine Zweep. Op de vierde rij: Gerrit Willering, Hermannus Nijenhuis, Otto Kluivingh, Jan Braams en Herman Engelsman.

5. Een boomplantdag in de jaren twintig. Tot de legendarische gebeurtenissen uit het leven van een aantal Hondsrugdorpen - waaronder Gieten - behoorden de jaarlijks terugkerende boomplantdagen. Luther zei: "Als ik wist dat morgen de wereld verging, zou ik toch vandaag nog een boom planten". Het planten van bomen is een teken van een hardnekkig geloof in een andere, betere wereld. Bovendien bewijzen de fete's op deze en de volgende bladzijde dat men ook lang geleden al bezig was met de verbetering van ons natuurlijk milieu!

Bij dagen als deze horen toespraken en liederen. Op het moment dat deze foto werd genomen, zwaaide meester Begeman, staand op de stoep van de inmiddels afgebroken Gieter school, het dirigeerstokje voor het zingen van het boomplantlied. Het muziekkorps begeleidde. En aIle kinderen zongen, behalve dan de jongen en het meisje (Jantje Pul?) die omkeken naar de fotograaf. Overigens is deze foto een zoekplaatje, omdat de meeste mensen met de rug naar de fotograaf staan. U mag raden wie het zijn ... Wij dachten rechts boven meester J. Willering te herkennen, maar verder ... ?

Als foto vonden we deze plaat zo karakteristiek dat we er onze kleine reportage van een boomplantdag in lang vervlogen jaren mee wilden beginnen,

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek