Kent u ze nog... de Groesbekers

Kent u ze nog... de Groesbekers

Auteur
:   G.G. Driessen
Gemeente
:   Groesbeek
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4015-7
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Groesbekers'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

11. De afdeling Groesbeek van het Groene Kruis werd opgericht in 1908. In de statu ten lezen wij dat zij zich ten doel stelde: het nemen en ondersteunen van maatregelen ter voorkoming van ziekten, hetverlenen van hulp bij de verpleging van zieken en het helpen bevorderen van algemene gezondheidsbelangen. De middelen om dit doel te bereiken bestaan onder andere in het beschikbaar stellen van materiaal voor ziekenverpleging ten dienste van leden en onvermogende niet-leden, het bevorderen van reinheid en ontsmetting, het verspreiden van populaire geschriften en tenslotte het houden van voordrachten en het op andere wijzen bevorderen van de algemene kennis aangaande de tu berculose en haar bestrijding. In 1913 werd door het Groene Kruis een tentoonstelling gehouden die de 1. b.c.-bestrijding als onderwerp had. In de zaal waren onder andere enkele slaapkamertjes gebou wd, waarvan de inrichting liet zien hoe t. b.c. te voorkomen was (bijvoorbeeld geen vloerkleedjes of stoffige matjes, maar vloerzeil dat men kon dweilen). Tevens gaven enkele dames voorlichting over voedsel, zoals het wassen van groente en schonken zij aandacht aan bepaalde soorten voedsel die ziekteverwekkende kiemen konden bevatten. In 1925 werd de naam veranderd in "Wit-Gele Kruis".

De foto is gemaakt in 1913, voor de zaal van Braam (Gelria) waar de tentoonstelling werd gehouden; de dames op de foto zorgden voor de rondleiding. Van links naar rech ts, zittend, het bestuur: Drikus Muskens, C. Luijben, Gorischen een onbekende dame, kapelaan Van den Oord, Jan Hunnemeijer, Dorus Sluis en Dorus Thijssen (de Leeuwrik). Tweede rij: Anna Hamer, Anna Geurts, Anna Verheij, Gonneke van Kempen, Lies Hagemans, Anna Wijers, P. Mulder (Pietje van d'n Hofse Piet) en Bertha Cillessen. Bovenste rij: Maria Verbeeten, Door Verstegen, Anna Cillessen, Maria Thissen, Anna Tillemans, Maria Bosch, Koos Cillessen, Nel Voermans, Door Driessen, Daatje Hagemans en Door Bosch.

12. De vrijwillige brandweer van onze gemeente is opgericht in 1917. Wie voor die tijd brand kreeg in huis of goed was aangewezen op zichzelf en de buurt. De vrijwillige brandweer bestond in hoofdzaak uit "kleine zelfstandigen" omdat die uit hoofde van hun beroep de gehele dag in of bij hun huis waren. Bovendien moesten ze in de buurt van de kerktoren wonen, omdat ze bij brandalann opgeroepen werden door het laten kleppen van de kerkklok. Bij de oprichting kreeg men de beschikking over twee vierwielige wagentjes die met handkracht getrokken moesten worden; er bovenop stond een brandspuitje. Men kon echter alleen maar met de spuit blussen wanneer de brand in de buurt van "De Ren", "De Leijgraaf" of onder aan de "Leppert" was, waar toentertijd een natuurlijke bron, "Weert" genaamd, gelegen was. Waterleiding kwam er pas veel later. Daarbij kwam nog dat het lang kon duren voor de brandweer ter plaatse was omdat alles te voet gebeuren moest. Toen in 1928 in enkele straten waterleiding was aangelegd, konden er ook kastjes geplaatst worden waarin enig blusmateriaal aanwezig was. Het zou echter nog vele jaren duren voor alle buurten van Groesbeek voorzien waren van waterleiding. In 1940 besloot de gemeenteraad om een tweewielige moterspuit te bestellen. Van het brandweerkorps van voor 1940 is alleen de oud-commandant, de heer Bart Nillessen, nog in actieve dienst, vanaf 1930.

De foto is gemaakt bij het demonstreren van de eerste brandspuit in 1917. Op de ach tergrond de Hoflaan; de slang ligt in het "Groeske" dat verderop ,,'t Renneke" genoemd werd. Het meisje en militair, links, zijn onbekend. De man die zijn hoed opzet is het raadslid Loef van Duijnhoven. Het op de voorgrond staande jongetje, met strooien hoed onder de arm, is Willy Dekker, de huidige directeur van het gewestelijk arbeidsbureau. Achter hem staat gemeentesecretaris C. Luijben, Over de greppel stapt ambtenaar J. Gorissen. Voor de greppel staat, met bolhoed, raadslid G. Leenders uit Berg en Dal. Aan de zwengel van de brandspuit de voorwerker Willem Claus. Het jongetje achter hem is Herman Ostendorp. Op de voorgrond, naast de slang, staat wethouder Dorus Albers (van d'n Buukenbom). Naast de spuit, met bolhoed, oud-burgerneester Ottenhoff, achter de spuit wethouder Toon Coenen en rechts van hem, met pet, het raadslid Jan Kosman uit de Ketelstraat. Geheel rechts gemeenteontvanger G. Michels. Het blonde jongetje op de voorgrond is Wim Zweers, een zoon van de veldwachter.

13. In een oud boek, geschreven in 1875, Iezen wij. "Meer dan een Groesbeeker heeft in de bosschen van het Rijkswald, terwijl hij op een fraaien reebok loerde of het gedoode wild naar huis trachtte te sleep en, den dood gevonden door den kogel van een Pruisischen boswachter." De mannen op de foto hebben kennelijk meer geluk gehad, want ze hebben allen een hoge ouderdom bereikt. Links staat Leendert Eijkhout of weI "d'n Eike ziene Lin", gestorven op eenennegentigjarige leeftijd. In het midden zijn broer Jan of wel "d'n Eike ziene Jan"; hij werd vijfennegentig jaar. Rechts, met een ree op zijn rug, staat Dos Janssen (de Schroef). Eigenlijk had daar rechts moeten staan G. Eijkhout (de Plaot), die de leeftijd van honderdtwee jaar bereikte, maar hij was toen verhinderd, zodat zijn plaats ingenomen werd door "de Schroef".

Er heerste in die tijd een geweldige armoede in deze streken. Veel mannen konden geen werk vinden en zagen daarom als enige bron van inkomsten het strop en. Dit is begrijpelijk, omdat ze bijna in het bos woonden en als het ware vergroeid waren met de natuur. Zij riskeerden bij het stropen hoge boetes, gevangenisstraf en zelfs hun leven. Het geluk was die nacht met de stropers. In het Zevendaal kregen zij voor de loop van hun geweer maar liefst drie reeen, die met vaste hand werden neergeschoten. De dieren werden snel verborgen met het plan ze zo gauw mogelijk op te gaan halen. Omdat dit een gevaarlijk karwei was, werd er een list verzonnen. De moeder van "de Eiken" wandelde met een grote kinderwagen naar het Zevendaal, legde de reeen in de kinderwagen en dekte ze toe met een deken. Kwam ze op de terugweg commiezen tegen, dan boog zij zich over de kinderwagen en prevelde .anoj suut zien, miene lekkere". De vrouw arriveerde heelhuids met de jachtbuit op "De Merelle", wat weI aanleiding tot groot feest gegeven zal hebben. De reeen werden in Nijmegen verkocht tegen een prijs van zeven gulden per stuk. En zeven gulden was in die tijd een erg goed weekloon.

14. Uit een artikel van pastoor H. Hoek, getiteld "Negentiende-eeuws Liberalisme putte Groesbeek uit", citeren we het volgende: De kracht van het ongebreidelde liberalisme begon langzamerhand te breken door de ideeen van het socialisme en ook door de christelijke maatschappljleer van de Encycliek Rerum Novarum van 1891 van Paus Leo XIII, waarin vooral de arbeiders werden aangespoord zich te verenigen, en waarin een loon werd verdedigd waarmee een huisgezin onderhouden kon worden.

Zo kwam ook langzaam een einde aan deze periode van armoede voor Groesbeek en bijzonder voor de Stekkenberg. En als men armoede geen schande mag noemen, dan toch zeker deze armoede niet, die door een verkeerde manier van denken en doen door anderen veroorzaakt werd. Veel huismoeders waren dus gedwongen om op een goedkope manier aan voedsel te komen. Het Land van Cuyk werd nogal eens bezocht op dagtochtjes, goed uitgekozen, zo omtrent de tijd, dat de boeren begonnen te slachten. Het lukte dan gewoonlijk weI een varkens- of kalfskop of (als het meezat) een hutsp otje mee naar huis te brengen. De vriendelijke dankbetuiging uit de Groesbeckse monden kennen zij daar nog: "Vrouw, as ge no van den tied unne keer op den Stekkenberg komt, dan komde ouw schaai be mien mar terughaole en da ge da ok mar doet, heur."

Op nevenstaande foto uit 1910, zien wij een struise Stekkenbergse, vrouw Marie Jacobs of weI "Marie de Neus", onderweg met een grote, nog, lege kruiwagen. Op de kruiwagen "d'n pungel" waarin het een en ander opgeborgen zal worden.

15. Natuurlijk werd er in Groesbeek, evenals in andere grensplaatsen geestdriftig gesmokkeld. Dit was enerzijds te wijten aan de grote armoede en werkloosheid die toen heerste, anderzijds moet men veronderstellen dat zucht naar avontuur en spanning hier niet vreemd aan zijn geweest. Want behalve strop en, smokkelen en een keer per jaar kermis was er in dit dorp weinig te beleven. Het "smoekelen" werd dan ook door alle lagen van de bevolking beoefend, want iedereen wilde wel een graantje meepikken. De goederen die gesmokkeld werden waren van velerlei aard, zoals levensmiddelen, tabak en zelfs koeien en paarden werden de grens overgejaagd. Voor zover ons bekend is, heeft maar een groep het lef en de originele gedachte gehad om zich in deze woelige tijd op de foto te laten zetten. Deze smokkelaarsgroep woonde in de buurtschap ,,'t Vilje ", De foto is gemaakt in de mobilisatietijd 1914/18, achter het huis van .Pieter van de Rooi Trui" (het stuk grond noemde men "De Paap").

Van links naar rechts, voorste rij: Antoon Leenders (de Kiew) met de "pongel" met koffie, Herman Cillessen (Soeli), Piet Kersten (de Werme) met een "tuit me snaps", Kobus Janssen (d'n dikke van Malchers, ook wel "de Poms" genoemd), Hannes Leenders, Lin Jacobs ('t achters-veur), Pet Jacobs (de Kuukse) en Herman Janssen (Malchers). Tweede rij: Piet Jacobs ('t achters-veur), Jan Cillessen, Toon van Geffe, Jan Kersten (de Werme), Grad Kersten (de Werme) met doos margarine en Jan Kersten (Jek van de Rooi Trui). Achterste rij: W. Jacobs (Willem van 't achtersveur), Leen Cillessen (Soeli) met haar zusters Anneke en Marie en vrouw Switserloot (Duits Marietje). Met pet en snor Leendert Eijkhout (de Pannendekker), K. Kersten (Koos de Goeie), Tonnie Stekhuizen, Lies Switserloot, D. Kersten (Dien de Werme) en H. Kersten (Hanne van de Rooi Trui).

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek