Kent u ze nog... de Jousters

Kent u ze nog... de Jousters

Auteur
:   P.R. van der Zee
Gemeente
:   Skarsterlân
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4289-2
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Jousters'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

11. In 1923 werden de drukkerijen van de firma De Vries en Muurling en van Jan Swart verenigd in de n.v, Vereenigde Jouster Drukkerijen. De nieuwe n.v. nam ook de exploitatie van het weekblad "Jouster Courant" over. De krant had op dat moment al meer dan vijftig jaargangen achter de rug. Het eerste nummer verscheen op 29 november 1872 onder de naam "Weekbericht voor de Joure en Omstreken" en werd uitgegeven door de drukker en boekhandelaar W. Houtsma. In 1875 werd de naam veranderd in "Advertentieblad voor Joure en Omstreken". De heer Houtsma verkocht in 1888 zijn drukkerij aan S.I. Glasz, die spoedig daarna overleed. De belangen van drukkerij en krant werden daarna behartigd door diens zuster, Jacoba Glasz, met medewerking vooral van de meesterknecht A. Muurling. Na het overlijden van Jacoba Glasz, in 1899, werden A. Muurling en D.T. de Vries de nieuwe eigenaars van de drukkerij. De naam van het week- en streekblad werd opnieuw veranderd, nu in ,,Jouster Courant". In mei 1920 trad de heer Muurling uit de firma en drie jaar later werd de heer De Vries het eens met de heer Swart, die inmiddels ook een drukkerij in Joure had gevestigd, Hoewel voor de n.v. de handelsdrukkerij en later oak de binderij (spiraal) de belangrijkste peilers waren (en zijn), vervult oak de "Jouster Courant" allanger dan een eeuw een belangrijke functie in de gerneenschap van Joure en omgeving. Ook voor het samenstellen van dit boekwerkje zijn tal van gegevens ontleend aan oude jaargangen van het weekblad. Op de foto de beide firmanten van de n.v. Vereenigde Jouster Drukkerijen met het personeel in 1928. De foto is genomen achter het bedrijf aan de Midstraat, in de tuin die later voor een belangrijk deel is opgeofferd aan bedrijfsuitbreidingen. Op de voorgrond zitten, van links naar rechts: Lammert Klompmaker, Reinder Teyken en Geert Swart. In het midden: Rutger Keuning, Minke van der Kerk, Jan Taconis, Geeske Jongbloed en Meike Swart. Op de achterste rij: Gerrit Griepsma, Siep Keizer, Jan Swart, Durk T. de Vries, Folkert Veenstra, Jan Huisman, Andries Wiersma en Rienk van der Molen.

12. Sociale voorzieningen kende men in het begin van de twintigste eeuw nauwelijks. Dat ondervond ook Hiltje van der Heide- Tuininga, die in 1912, na het overlijden van haar man Gerrit van der Heide (die op de boterfabriek van Gjalt Brouwer had gewerkt), moest proberen zichzelf te redden. Met de ene gulden die ze van de kerk kreeg kwam ze uiteraard niet rond ... Ze was evenwel geen vrouw om bij de pakken neer te gaan zitten. Al spoedig begon ze in haar woning aan de Houtmolenstraat met het geven van naailessen aan groepen meisjes. Bovendien verrichtte ze veel naaiwerk voor particulieren. Zo werkte ze onder meer voor het sanatorium dat van 1910 tot 1922 in "Herema State" was gevestigd. Andere bekende opdrachtgevers waren de manufacturiers Albert Keus en Jan van Agteren. Een bijzondere opdrachtgeefster was jarenlang de vereniging "Dorcas". Onder die naam bedreef een groep welgestelde dames een soort liefdadigheidswerk, dat in die tijd hoog stond aangeschreven. Zij lieten diverse naaisters, onder wie ook Hiltje van der Heide-Tuininga, kledingstukken maken, die dan gratis of voor een zeer lage prijs ter beschikking van behoeftige gezinnen werden gesteld.

De meeste meisjes die van weduwe Van der Heide leerden hoe ze met naald en draad moesten omgaan, betaalden iets meer dan het lesgeld om eens per jaar samen een uitstapje te kunnen maken. Ook de "reiskas" werd door de weduwe Van der Heide beheerd. In 1923 werd voor het eerst een uitstapje gemaakt met de autobus van Slof. Chauffeur was Rinse Slof en de reis ging naar Appelscha, waar nevenstaande foto werd gemaakt. Op de voorgrond herkennen we Hiske Gorter (links) en Akke de Jong. In het midden, van links naar rechts: Richtje Bakker, Wietske Scholten, Froukje Romkema, Wietske Ekkers, weduwe Hiltje van der Heide-Tuininga, Anna van der Veen, Djoeke Veldstra en Harmke de Jong. Op de achterste rij: Geeske Huitema, Aaltje Steunebrink, Hendrikje Brink, Rinse Slof, Geertje van der Leen, Eabeltje Visser en Frankje van der Heide.

13. In 1893 kwam de toen achttienjarige kleermaker Otto Postma vanuit Grouw naar Joure, waar hij naald en draad begon te hanteren in dienst van Krijn Wybren Taconis, die met een manufacturenhandel annex kleermakerij aan de Midstraat was gevestigd. Een paar jaar later werd hij zelfstandig kleermaker en in 1900 trouwde hij met Geertje de J ong, een geboren en getogen J ouster. Het jonge paar vestigde zich aan de Midstraat, in een pand naast het bekende winkeltje "De Witte Os" van Douwe Egberts. De heer Postma en zijn vrouw hadden daar de beschikking over een winkel en een atelier. In de loop der jaren zijn ze vele malen verhuisd, echter zonder ooit de Vlecke ontrouw te worden.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werkte Otto Postma veel voor de firma Oosterbaan in Bolsward. De familie Postma, die in 1917 woonde in het pand aan de Midstraat waarin op 26 februari 1784 de theoloog en geleerde Elias Annes Borger was geboren, genoot daar een bijzonder voorrecht. De tram, die toen nog door de Midstraat reed, mocht namelijk v66r hun woning stoppen om de zendingen van de firma Oosterbaan te lossen en de voor Bolsward besternde goederen te laden. Na de Eerste Wereldoorlog heeft Otto Postma nog een tijdlang samengewerkt met de Jouster manufacturier Keus, maar later was hij weer als zelfstandig kleermaker in Joure gevestigd, sedert 1923 in de woning naast het Tolhuis aan de Zijl, waar hij tot diep in de jaren vijftig zijn yak uitoefende. In de loop der jaren schakelde hij van de herenkIeermakerij over op de dameskIeermakerij. Jarenlang had hij groepen naaimeisjes in dienst, later heeft hij ook naailes gegeven aan tientallen meisjes uit Joure en omgeving. De heer Postma is in 1970 op vijfennegentigjarige leeftijd over1eden.

Op de foto poseert een groep meisjes die in 1920 in het atelier van de heer Postma werkte. Op de voorgrond kijken ons aan, van links naar rechts: Marie Reekers, Wiep van der Werf en Lamkje Bulsing. In het midden: Alie Koopmans, Bontje de Vries, Janke Jongbloed, Meintje Eekhof en Jeltje Camminga. Achteraan: Jantje Hooghiemstra, Ge Kleistra, Elsje Stavast, Lipkje Oosting en Fokje Keegstra. De naam van de jongedame rechts boven kon niet worden achterhaald.

14. De foto op de pagina hiernaast doet misschien vermoeden, dat het om een groep Jouster luchtreizigers gaat. Die veronderstelling gaat dan echter net iets te ver, want za on de me mend waren de Jouster bakkers - en om hen gaat het bij deze foto - ruim veertig jaar geleden nu ook weer niet. WeI eensgezind en dat is des te opmerkelijker als men bedenkt, dat in het begin van de jaren dertig niet minder dan dertien warme bakkers in J oure waren gevestigd. Op een aantal inwoners dat in die jaren rand de 3600 schommelde, lijkt dat rijkelijk veel en men zou dan ook gemakkelijk geneigd kunnen zijn om eerder een felle concurrentiestrijd dan een gezamenlijk uitstapje te verwachten. De J ouster bakkers dachten er echter anders over. Ze kwamen vrij geregeld bijelkaar om vakteehnische en andere zaken te bespreken en in 1935 waren de meeste bakkers zelfs te porren voor een gezamenlijk dagje uit met een bus van de firma Slof. De reis ging onder meer naar Schiphol. Het vliegtuig op de achtergrond werd onder deskundige Ieiding zowel van binnen ais van buiten bezichtigd, maar bleef tijdens het bezoek van de Jouster bakkers en hun dames wel aan de grand staan. Zo'n pIaatje voor het vliegtuig deed het overigens ook uitstekend!

Op de foto staan, van links naar reehts: Homina Thecla de Jong-Andringa, Hubertus Jacobus de Jong, Egbert Douwe de Jong, Gerrit Feenstra, Yfke Feenstra-Wierda, Janke de Spa-Fijnekam, Bene de Spa, Jelle Zuidstra (bakker in Broek bij Joure), Sjoerdje Zuidstra-Grouwstra, Abraham Dokter, Anna Everdina Dokter-KIeistra, Tjitske van der Veer-Koning, Ane de Boer, Jouke van der Veer, Pietje van der Veer-Visser, Tetje de Boer-Mast, achter beide laatstgenoemde dames de rondleider op Schiphol, Pietertje de Jong-Grondsma, Sietske de BoerBijlsma, Jelle de Jong, Geertje Holkema-de Jong, Sjoerd Petrus Holkema, Egbert de Boer, Lipkje de Jong-Oosting, chauffeur Jacob Slof en Hans Oosting.

15. De ligging van Joure, tussen grotere centra als Sneek en Heerenveen, heeft de winkeliers uit de V1ecke altijd genoodzaakt bijzondere activiteiten te ontwikkeJen om de gunst van kijkers en vooral kopers te behouden. Sinds jaar en dag zijn vee! van die activiteiten gebundeld in de W.I.H., de vereniging van winkeliers, industrielen en handelaren.

Naoorlogse activiteiten, zeals de Boerenbruiloft en de Oudfriese Markt, worden niet uitsluitend georganiseerd am de band tussen Joure en de regia te versterken. De bedoeling is ook om de in Friesland vakantievierende recreanten op de verzorgende functie van Joure te attenderen. V66r de Tweede Wereldoorlog was de W.I.H. vooral in de St.-Nicolaastijd bijzonder actief. Er werden echter ook regelmatig acties op andere tijdstippen georganiseerd. Bovendien zijn de Jouster winkeliers vanzelfsprekend altijd wei zo attent geweest om in te haken op allerlei door andere verenigingen of instanties georganiseerde evenementen.

De foto op de pagina hiernaast herinnert aan de intocht van St. Nicolaas in Joure in de late avonduren van maandag 17 november 1932. De hoge gasten waren op uitnodiging van de W.I.H. per "Libra" - onder bevel van "Kappie" Hendrik Kramer - naar Joure gekornen en maakten onmiddellijk daarna een ware zegetocht door de met "Bengaals licht" fraai verlichte Midstraat. Door middel van meegevoerde reclameborden werd het toegestroomde publiek duidelijk gemaakt, dat St. Nicolaas van plan was zijn inkopen in de Jouster winkels te gaan doen. Op de foto ontwaren we, behalve St. Nicolaas en drie van zijn Zwarte Pieten, een aantal bestuurs- en commissieleden van de W.I.H. Van links naar rechts: Sake Roodbergen, Piet Boersma, Halbe Veenstra, Oene Wassenaar, Rinke de Vrij, Albert Keus, Jan van Agteren en Luitzen J. Bergsma. Geheel rechts de agent van politie Leendert van der Bie.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2021 Uitgeverij Europese Bibliotheek