Kent u ze nog... de Laarders

Kent u ze nog... de Laarders

Auteur
:   G. Koekkoek
Gemeente
:   Laren
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3844-4
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Laarders'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Dank zij de Arabisehe olieprodueerende landen die voor westelijk Europa de oliekraan diehtdraaiden - Nederland ondervond een volle dig boyeot, omdat de Arabieren ons besehuldigden van vriendsehap voor Israel en vijandschap tegen de Arabische landen - beleefden wij op 4 november 1973 een historisehe dag: de eerste autoloze zondag sedert de Suezerisis. Toen wij op deze prachtige najaarsdag ongestoord midden op de anders zo gevaarlijke rijweg in de riehting van de Brink wandelden en weer net zo als in vroeger jaren de vriendelijkheid van de weer praatgrage wandelaar of fietser moehten ondervinden, zei ik tot mijn vrouw: "Weet je nog wel? Zo was het vroeger". We waanden ons terug, in de tijd van zo'n vijftig jaar geleden. De frisse lueht die we inademden, de op straat spelende kinderen, geen lawaai van het verkeer en het elkaar herkennen deed mij denken aan onze jeugdjaren, toen niet gedaeht werd aan natuursehoon, leefklimaat en milieu, maar wel aan eten en behuizing. Men moest het doen met een kleiner inkom en en de verzorging van de wieg tot het graf was onbekend. Een hemelsbreed versehil met het leefmilieu van deze tijd. Laten wij er ons niet in verdiepen welke leefperiode voor de mensheid het beste is geweest, maar dank zij de "tuehtiging" door de sheiks kreeg ik het idee met u een tijdje in het verleden te gaan vertoeven, u terug te brengen naar een hernieuwde kennismaking met uw ouders, grootouders, broers en zusters, familie, vrienden, bekenden en vooral met uzelf. Daarom de titel "Kent u ze nog ... " Ik hoop dat u ook dit boekje met plezier zult lezen, want heel veel Laarders en gebeurtenissen zult u weer herkennen.

1. Hiernaast een in 1899 gemaakte foto van Chr. Velthuijsen en echtgenote met de dochters Riek, An, Net en Maria en stamhouder Willem. Chr. Velthuijsen was van 1877 tot 1909 burgemeester van Laren. In 1749 vestigde Lambert Velthuijsen, afkomstig uit Ravenstein, zich in Laren in een percee1 op de Brink en begon aldaar een grutterij. Dit huis met molen en stallen stond waar nu tussen de Nieuweweg en hotel Pandelaar de winkelhuizen staan. De Velthuijsens waren grootgrondbezitters, bijna geheel Laren behoorde hen toe. Zijn zoon Pieter huwde in 1770 Anna Alders uit Hilversum en hun zoon Christiaan trouwde op minderjarige leeftijd met het even jeugdige Larense meisje Grietje van der Schaal. Deze Christiaan werd door koning Lodewijk Napoleon op 17 juni 1800 benoemd, tot president van Laren. Zijn zoon Willem, gehuwd met Johanna Majoor, was van 1863 tot 1877 burgemeester van Laren. Willem werd weer opgevolgd door zijn zoon Christiaan, die getrouwd was met Maria Munninghoff. Christiaan stierf in 1909 en werd opgevolgd door jonkheer H.L.M. van Nispen van Sevenaer. Christiaans stamhouder Willem voelde niets voor dit ambt, vertrok met zijn familie uit Laren en begon een renderende kwekerij in Elst. Omdat zijn huwelijk kinderloos bleef, schonk hij als de laatste der Velthuijsens de ambtsketen van zijn voorvaderen, waarop afgebeeld het echte Larense gemeentewapen "De Warrekram", op 3 oktober 1973 aan de gemeente Laren. Op het moment verblijft hij in parkflat "De Statenhoed" te Twello. De naam Velthuijsen blijft in Laren voortleven in de Velthuijsenlaan.

2. Op 1 juni 1909 werd jonkheer H.L.M. van Nispen van Sevenaer als opvolger van Chr. Velthuijsen tot burgemeester van Laren benoemd. Van Nispen is vele jaren de eerste burger van ons dorp geweest. Hij hield van Laren en van de Laarders. Hij was het die vocht voor het behoud van het dorpse karakter en zijn welstandsbepaling met de toen in het leven geroepen schoonheidscommissie is zeer nuttig geweest. Door hun streven is er destijds weinig van het dorpsschoon verI oren gegaan. Laren is aan deze burgemeester veel dank verschuldigd, Zijn naam is blijven voortleven in de naar hem vernoemde Van Nispen van Sevenaerstraat. Op de foto ziet u de nieuwe burgemeester vergezeld van zijn echtgenote, jonkvrouwe von Motz tot Enghuizen, op de dag van zijn installatie op de gelukkig behouden geveltrap van het voormalige gemeentehuis (nu politiebureau) zich aan zijn gemeentenaren voorstellen. Hij wordt aldaar door de schooljeugd onder leiding van meester Nieuwboer toegezongen. Linksonder aan de trap staan meester L.A. van Gils en wethouder H. Smit (Hein van Steffens Hein). Op de trap van links gezien: Lammert Smit (de Klerk), C. v.d. Brink (Krelis van Eb de ezelboer), Steffen Willard (de kruidenier) en schoolhoofd Johan van Wulfen, allen leden van de gemeenteraad. Vervolgens de moeder van mevrouw Van Nispen, douairiere von Motz tot Enghuizen, midden op de trap, burgemeester Van Nispen van Sevenaer en zijn echtgenote, vervolgens raadslid H. Graadt van Roggen, twee familieleden en raadslid P. van Dijk,

3. Dit is het huisgezin van Teus van de Brink in het jaar 1887. In Laren noemde men hem Teus van de Schout. Deze bijnaam dankte hij aan zijn vader, Jan van de Brink, die in 1817 tot de schout van Laren werd benoemd. De boerderij van deze schout stond jaren geleden op de grond waar later hotel "De Hertenkamp" is gebouwd. Op de akkers die destijds bij de boerderij behoorden en doorsneden werden door een eikenbosje (het bosje van de schout) verrezen in later jaren het postkantoor met enkele woon- en winkelhuizen. De straatnaam werd als vanzelfsprekend "Het Schoutenbosje". Toen v.d. Brink in 1872 zijn nieuwe boerderij aan het Oosterend betrok kreeg deze plaats de naam van "de Schout". Ook op de akker van deze bedoening werden later huizen gebouwd en kreeg de daarbij aangelegde weg de toepasselijke naam "De Schout". En zo zien wij de oudste zoon van de schout, vader Teus, gezeten in de leunstoel, omringd door zijn gezin voor het ouderlijk huis op "de pottografie" gaan. Staande van links naar rechts: Klaas, Jan, Cornelia en Anna. Knielend en zittend: Jaap, Steffen, Antoontje, vader Teus en Neeltje. Allemaal Van de Brinken waarvan niemand meer in leven is.

4. Hier zien wij de leerlingen van de eerste protestantse bewaar-, brei- en naaischool. Deze school vond haar eerste onderkomen in de woonkamer van mevrouw De J ong aan de Kerklaan 1. Zij was de moeder van de bekende schilder en etser Toon de Jong. De foto dateert van 1895 en is genom en aan het begin van de Kerklaan (vroeger Pijlsteeg geheten) in het weiland achter de villa van Van Kessel. Dit huis staat aan het begin, rechts van de Kerklaan. Met moeite heb ik enkele namen kunnen ontdekken van degenen die op de foto staan. We beginnen met de bovenste rij, van links naar rechts: M. v.d. Puyl, M. v.d. Burg, H. Kuiper, D. Daatselaar, J. Kramer en J. v.d. Burg. Tweede rij van boven: T. Bijl, Sj. Bijl, L. van Dijk, Jo, Martha en Ida Hamdorff, A. de Bree, rnejuffrouw Brandsma (onderwijzeres) de gezusters Van Dijk en A. Kramer. Links vooraan, in het gestreepte truitje, G. Hamdorff met naast hem A. Daatselaar, A. Tengkingk, T. Elerveld, Frans en Koetje Graadt van Roggen. Rechts vooraan met de kruiwagen Wouter Hamdorff (de architect), links van hem zijn zus Tr. Hamdorff en rechts G. Graadt van Roggen met naast hem mevrouw De J ong, de moeder van Toon de J ong. Het kleutergroepje in het midden bestaat uit de kinderen v.d. Puyl, Daatselaar, Beugeling en Elerveld.

5. Dominee E.G. Hoefer werd in 1891 opgevolgd door de in Sittard geboren Arnold Willem Hotte. Hij was sinds 1605 de tweeentwintigste predikant die door de hervormde gemeente naar Laren en Blaricum beroepen werd. De ongehuwde dominee vestigde zich in de oude pastorie in Blaricum. Aangezien de bevolking bijna uitsluitend katholiek was, is het begrijpelijk dat het ledental van de hervormde gemeente in die jarenniet erg groot was. Om de week werd in een van de dorpen een dienst gehouden, waarin dominee Hotte dan voorging, soms voor een paar kerkgangers. Daar kon de bekende etser Toon de long zo smakelijk over vertellen: "Ja, ik weet nog dat dominee Hotte met freule De Goes trouwde. Door haar sociaal werk genoot zij in Amsterdam grote bekendheid. Vooral in haar strijd tegen het drankmisbruik (vergezeld van een potige Jordaanse bezocht zij kroeg na kroeg, om de dronkaards een gezellig onderkomen aan te bieden in het destijds bekende Koning Willem Ill-huis) kwam zij in de belangstelling. Ook ging ik bij dominee Hotte op catechisatie, dat was in Blaricum, dus ging ik met de bokkewagen. Ik ging er wel trouw maar niet graag naar toe, want ik was de enige die op catechisatie kwam. Het echtpaar heeft ontzettend veel voor de arme mensen gedaan. Hij informeerde waar de nood het hoogst was en zij haakte kleedjes, die zij verkocht ten bate van de behoeftigen. Met Kerstmis braadde zij de rollades, die de dominee dan kant en klaar bij de arme gezinnen bracht. Op Kerstdag was het feest voor de kinderen uit beide dorpen. In de hervormde kerk in Blaricum werden zij, waar de kerstgeschenken lagen te wachten, ontvangen. De Gooise stoomtram zorgde heel medelevend dan voor gratis vervoer. In 1895 richtte de dominee de "Protestantse Bewaar- en Naaischool", de Margarethaschool op. Hij gaf de voornaam van zijn menslievende vrouw Margaretha aan de school, die na een paar jaar onderdak bij mevrouw De J ong, haar vaste domicilie kreeg in de Margarethaschool aan de Torenlaan, (ook genoemd "de Gemeentewoning".)" Beiden zijn in Blaricum overleden. Dominee Hotte is in 1910 opgevolgd door dominee Dirk Gerrit Weigardus Levin Roder, die tot 1943 predikant van Blaricum en Laren zou zijn en in die jaren veel vrienden heeft gemaakt, daarom aan deze dominee deze welgemeende woorden.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek