Kent u ze nog... de Ommenaren

Kent u ze nog... de Ommenaren

Auteur
:   G. Steen
Gemeente
:   Ommen
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0507-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Ommenaren'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING.

De oudste geschiedenis van deze streek speelt zich af in de buurtschappen. Hier bouwde een aantal mensen hun huizen bij elkaar, omdat het omliggende land zich leende voor het weiden van vee, voor het uitoefenen van de eerst primitieve landbouw en omdat men er de jachtgronden aantrof. Eeuwen geleden werden deze nederzettingen "marken" genoemd, waaruit later de buurtschappen zijn voortgekomen.

Zo'n buurtschap lag temidden van de bouw- en weidegronden, waarop de boer zijn bestaan vond. Op lagere gedeelten, bijvoorbeeld langs de Vecht, het grasland en op hogere streken, waar men geen last van hoog water had, de es- en vliergronden. En dan kwamen de woeste, onontgonnen velden, begroeid met heide en andere ruigten. Van deze veldgronden hadden de boeren weinig profijt. Afwatering was er niet, dus op veel plaatsen waren de velden drassig en onbegaanbaar. Er vormde zich veen en men vond er brandstof voor de winter (hondeplaggen).

De heidevelden werden verder gebruikt voor het hoeden van schapen. Tot nog ver in deze eeuw bezat nagenoeg iedere boer een kudde. Wie veel schapen hield had onder zijn personeel ook nog een "scheper", anders was dit het werk van een van de jongste zoons, die daarvoor al vroeg van school werd genomen.

De schaaphouderij behoort thans nagenoeg tot het verleden. De velden zijn ontgonnen en de heide komt nog slechts hier en daar voor. Gemeend is goed te doen met in dit boekje een aantal foto's op te nemen uit de tijd, dat de kudden nog bestonden en dagelijks in de omgeving van Ommen werden aangetroffen. Voorheen toch vormden de schaapskudden een onvergetelijk beeld in het landschap.

Dat de oude geschiedenis van deze streek zich gevormd heeft vanuit de buurtschappen, geldt eveneens voor Ommen zelf. Want alleen door zijn gunstige ligging ten opzichte van land- en waterwegen heeft de kom zich sterker kunnen ontplooien dan de omliggende "marken"

Een zekere verhouding tussen buurtschappen en kom is echter altijd blijven bestaan. Niet alleen omdat Ommen eertijds het '"kerkdorp" was, maar anderzijds waren de inwoners van de kom, die zaken hadden, voor een groot deel aangewezen op de inkomsten uit de buurtschappen. Men denke aan de bloeiende weekmarkten!

Het eigene, het beslotene, dat in de kom vroeger gelijk was aan dat in de buurtschappen en waarvan genoemd kan worden het van oudsher bestaande hulpbetoon onder elkaar, is, vooral na de laatste oorlog, verdwenen. De saamhorigheid bestaat veelal alleen nog op zakelijk gebied. Gaandeweg heeft zich hier een geheel nieuwe levensstijl ontwikkeld. Zoals men vroeger als "noabers" met elkaar omging, is er nu het verenigingsleven gekomen.

Van een en ander willen de plaatjes uit dit boekje een, zij het ook onvolkomen, beeld geven. De titel, "kent u ze nog ... ", duidt aan dat men mensen te zien krijgt, al of niet afkomstig uit oude Ommer geslachten, die allen Ommen als woonplaats hebben gehad en in vele gevallen, ieder op eigen terrein, aan de ontwikkeling daarvan hebben medegewerkt.

1. In het begin van deze eeuw werd de omgeving van Ommen nog beheerst door uitgestrekte heidevelden. Veel boeren bezaten toen schaapskudden die soms uit wel meer dan honderd dieren bestonden. Vanzelfsprekend werden de schapen gehouden om het geldelijk gewin. Zij hielpen de opbrengsten van de schrale zandgronden vermeerderen. De hiernaast afgedrukte ansichtkaart uit 1905 toont een kudde in de omgeving van Varsen. De "scheper" is Jan Hendrik Schuttert.

men (Uarsrn). - p al' Hl'iae-

2. Eens per jaar werden de schapen van hun vacht ontdaan. Zo'n dag van "schapenscheren" was een pret voor jong en oud. Reeds vroeg in de morgen was op de boerderij het werk al in volle gang. Op omgekeerde tobben of kisten werden wagenplanken gelegd en daarop werden de schapen geschoren. Al was de dag maar nauwelijks aangebroken, de fles ging al gedurig rond om de scherpe lucht, die uit de wol opsteeg tegen te gaan. Op nevenstaand plaatje is men in de buurtschap Arriën bezig met het scheren van schapen uit de kudde van Willem Dankelman. De eigenaar reikt het glas aan zijn vrouw, die het wederom volschenkt. Rondom ziet u familie, buren en kennissen die, van klein tot groot, uitgenodigd zijn. Een foto uit 1927.

3. Tegen de middag moest men met het scheren gereed zijn, want dan werd de traditionele maaltijd opgediend, bestaande uit rijstebrij met suiker. De scheerders zaten in de grote keuken rondom de tafel en ze werden door de vrouwen volop bediend. In het midden onder de petroleumlamp, zit Willem Dankelman en rechts van hem zijn zonen. Links zitten de buren en vrienden, die met het scheren hebben geholpen. Van links naar rechts: G. Hemstede, G.J. Veurink, H. Reefhuis en G.H. Minkjan. Foto van 1927.

4. Vóór men tot het scheren overging, werden de schapen vanuit een boot in de rivier de Vecht gewassen. Dit gebeurde om de wol zo schoon mogelijk te kunnen afleveren. Het wassen was het werk van de jonge mannen. In latere jaren werd dit wassen afgeschaft, omdat het niet bevorderlijk was voor de houdbaarheid van de wol. Op de foto ziet u dat de schapen door W. Dankelman worden aangegeven, die geholpen wordt door zijn buurman W. Thomassen. Foto uit 1927.

5. Ook in de winter ging de kudde naar buiten om voedsel te zoeken. De warme vacht beschutte het dier tegen de koude. Tegen de avond dreef de herder de schapen weder huiswaarts. Hier ziet u de kudde van G. Hemstede te Arriën in de sneeuw, tussen de kale bomen. Een prachtige tekening van het winterlandschap. Foto H. Oldeman, 1922.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek