Kent u ze nog... de Soestenaren

Kent u ze nog... de Soestenaren

Auteur
:   E. Heupers
Gemeente
:   Amersfoort
Provincie
:   Utrecht
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4354-7
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Soestenaren'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

De omstandigheden waarin men vroeger in Soest leefde waren anders dan op het ogenblik. De bewoners waren door hun arbeid gebonden aan de bodem, de grond waarop zij werkten en leefden met hun gezin, de familie, de hele gemeenschap, vaak nauw verbonden door gewoonten, gebruiken en godsdienst. Diepgaande veranderingen in het maatschappelijke leven hadden niet of nauwelijks plaats, men aanvaardde de omstandigheden als gegeven van hoger hand. De bewoners van Soest waren toentertijd arm als hun grond. De zandgrond was immers arm en schraal en vereiste langdurige en intensieve arbeid. Geld was er weinig. Op elk gebied was men zuinig, soms op het gierige af. Bekend is dat de broodkruimels na de maaltijd zorgvuldig met de hand bij elkaar werden geveegd en in het kopje koffie gestrooid. Wellicht overdreven zuinigheid, maar men moet niet vergeten, dat men zich toen op het standpunt stelde, dat niets verloren mocht gaan en ... vooral geen eten. Hiermee is in het kort het oude Soest van de vorige eeuw wel geschetst.

Het meer dan negen eeuwen oude Soest bleef, als een afzonderlijke nederzetting of buurtschap, lang een eenvoudig dorp waar de tijd als het ware was blijven stilstaan. In 1854 telde Soest drieduizendzeven inwoners; een halve eeuw later, in 1910, slechts drieenvijftighonderd, een vrij geringe groei in die afgelopen jaren. In de jaren twintig van onze eeuw veranderde het beeld van de gemeente Soest drastisch en verdween door bebouwing veel landschapsschoon. De oude woonbuurten: De Bunt, de Kerkebuurt, Achter den Eng, het Hart, de Birkt en Hees bleven nog lange tijd onaangetast, doch naast deze oude buurtschappen verrezen andere woongebieden: het villadorp Soestdijk en de landschapstorende lintbebouwing 1angs de uit de Napo1eontische tijd daterende Rijksstraatweg en 1angs oude paden en bijkans onbegaanbare zandwegen. De gevolgen waren desastreurs en niet voorzien. Het oude brinkdorp Soest verdween nagenoeg geheel door deze vorm van bebouwing, hoewel het p1attelandskarakter zich wel handhaafde en niet helemaal werd verdrongen. De vestiging van industrie werd in de jaren 1910/30 beslist niet bevorderd. Het inwonertal was inmiddels gegroeid dank zij de vestiging van buiten. Een andere bevolking, een burgerij die uit alle delen van ons land is toegestroomd, vestigde zich te Soest waardoor de geboren en getogen "Soesders", zoals zij zich zelf graag noemen, in de minderheid kwamen. Dit wil niet direct zeggen dat zij geen invloed meer hadden, maar toch meenden velen van de nieuwkorners het oude Soest met zijn ingewortelde en vaste tradities te moeten veranderen. De oude dorpscultuur is verdwenen: Soest zoals het eens was bestaat niet meer. Met het verdwijnen van die cultuur verdween niet aIleen veel landschapsschoon, maar ook de oude beroepen die direct dan wel ziidelings met het landbouwbedrijf hadden te maken, Hier denken wij aan: de wagenmaker, de

dorpssmid die de paarden besloeg, de klompenmaker, de mandenmaker, de kleine veekoopman en kippenboer, de touwslager en de vele dagloners, de in die tijd onmisbare werknemers op het platteland van Soest en overal elders in ons land. Een zeer snelle groei had plaats na het einde van de Tweede Wereldoorlog. De bebouwing nam ontsteilende vormen aan. Grote gedeelten van de aloude Eng, het bouwland, eens het hart van Soest, werden aangetast en hier verrezen, evenals in het Soesterveen, torenhoge flats. Zo ontving Soest zijn groeiirnpulsen en veranderde het harmonisch gegroeide boerendorp met haar boerderijen en karakteristieke landarbeidershuisjes in een weinig zeggende steensteppe, eentonig van opzet en vorrn, gelijk aan zovele uit hun voegen gegroeide steden en dorpen in elke willekeurige streek van ons land. Toch is Soest nu nog gebleven een woongebied waar het nog heerlijk is te mogen wonen. Voor zeer velen een woongemeente bij uitnemendheid, nog dieht bij de natuur, waar men zich graag vestigt. Nog niet zijn verdwenen de oude Soestenaren die dit ailes van nabij hebben meegemaakt en hieraan nog prettige en misschien ook wel minder prettige herinneringen hebben. Nu wij de opdracht kregen het oude Soest met haar ontwikkeling en vooral haar bewoners tot ongeveer 1940 vast te leggen in een aantal foto's en prentbriefkaarten komen, bij het zien van deze vervlogen beelden, de herinneringen weer boven.

Met het samensteilen van dit boekje: "Kent u ze nog ... de Soestenaren? " hebben wij zoveel mogelijk getracht het oude Soest en haar bewoners in hun dagelijkse arbeid, bij feestelijkheden en andere festiviteiten nog eens vast te leggen. Niet aileen afbeeldingen van person en uit de hogere en intellectuele standen, de in die tijd op de voorgrond tredende personen werden in dit boekje opgenomen, maar ook de gewone man: de boeren, dagloners, bakkers, groenteboeren, kleine kooplieden die er op uit trokken met de hondekar, yenters en niet te verge ten ... enkele dorpstypen (welk een epos! ) uit die tijd. Kortom, het yolk langs de weg. Wie belang stelt in het voorbije dorpsleven met zijn gebeurtenissen, sociale verhoudingen, veranderingen en opvattingen krijgt uiteraard een zeer summiere indruk. Men kan dit boekje zien als een vervolg op: "Soest en Soesterberg in oude ansichten". Ret persoonlijk element staat eehter meer op de voorgrond. Er wordt meer aandacht besteed aan de Soestenaren in het dagelijkse leven.

Tot slot een woord van dank aan het gemeentebestuur van Soest voor het beschikbaar stellen van diverse foto's uit het archief en aan de ambtenaren die ons hierbij behulpzaam waren. Verder onze dank aan vele Soestenaren die voor hetzelfde doel foto's afstonden en die bereid waren ons te helpen bij de identifieatie van de oude Soestenaren, mannen zowel als vrouwen, die zij herkenden. Zij hebben mede er toe bijgedragen dat wij dit werk met des te meer vreugde hebben verricht.

1. Ret voornaamste landbouwprodukt van de vorige eeuw was naast aardappelen, boekweit. Voor Soest lag de bestaansmogelijkheid in de landbouw. Terwijl de aard van het boerenbedrijf anders was dan op het ogenblik. Soester dagloners aan het boekweit wieden op de (n) Eng, het aloude bouwland.

2. De aardappeloogst vereiste intensieve arbeid. De arbeidstaken van de boer en zijn gehele gezin, waren vele en veelsoortig en stonden in zinvol verband met elkaar.

3. Daggeldershuisje op de Bunt, een oude woonbuurt te Soest. Het meisje met de poes op de arm is mevrouw Willemse-Hilhorst. Naast haar staat haar moeder mevrouw E. Hilhorst-Bosboom.

4. Bat Praag, een keuterboer van Achter de(n) Eng.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek