Kent u ze nog... de Veenendalers

Kent u ze nog... de Veenendalers

Auteur
:   R. Valkenburg
Gemeente
:   Veenendaal
Provincie
:   Utrecht
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4106-2
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Veenendalers'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

I. INLEIDING EN VERANTWOORDING

Toen de Europese Bibliotheek mij verzocht een boek samen te stellen over "Kent u ze nog, de Veenendalers ... " aarzelde ik. Het vele werk daaraan verbonden, deed mij terugdeinzen. Tenslotte accepteerde ik toch deze opdracht. Het bleek ,,monnikenwerk" te worden. Een gezicht vergde soms uren en dagen zoeken. Niet altijd werd dat zoeken gevolgd door vinden. Vraagtekens of de term "onbekend" duiden dat aan.

Ik kreeg enorm veel materiaal. Honderden foto's kwamen ter mijner beschikking. Selecteren is een karwei! Toch wil ik niet beweren dat dit boek een totaalbeeld geeft van de oude Veenendalers. Daarom moest de selectie (vanwege kwaliteit der foto's, of het bijzondere van een opname) soms wat eenzijdig zijn. Er bestonden figuren die men in dit boek mist en er komen personen in dit boek herhaaldelijk voor, al naar gelang daar aanleiding voor was. Met "discriminatie" heeft het uiteraard totaal niets te maken.

Bepaalde groeperingen of verenigingen, waar ik foto's van verwachtte, presenteerden zich niet of lie ten verstek gaan. Toch heb ik dit boek in enkele maanden samengesteld. De bundel is uniek in zijn soort door het grote aantal prachtige, oude foto's en het beduidende aandeel documentatie dat erin verwerkt kon worden.

Bij sommige foto's treft u voiledige gegevens aan over beroep, leeftijd, burgelijke stand, etcetera, etcetera. Andere foto's geven die informatie niet. Ik heb praktisch in heel Veenendaal gegrasduind naar gegevens. De een was vollediger dan de ander, vandaar! Het was een moeizame, maar uiterst boeiende bezigheid dit alles uit te zoeken, Er zuilen ongetwijfeld kleine foutjes in deze bundel voorkomen, daarvan word ik graag op de hoogte gesteld. Ook zullen personen, wier namen niet ingevuld zijn, zichzelfherkennen. Dan graag een berichtje ...

Veel aandacht besteedde ik aan oude, scherpe schoolfoto's. Een oudere te herkennen als kind is nu eenmaal voor ieder een interessante bezigheid, Een groot accent kreeg ook een van de oudste wijken van Veenendaal, de Achterkerkstraat (het Achterkerk), waar men mij schitterende afbeeldingen van groepen en particulieren ter hand stelde. Ook familiefoto's kregen een plaatsje in dit boek.

Een woord van dank is zeker op z'n plaats voor de enorme en spontane medewerking die ik alom voor dit boek heb ondervonden. Velen brachten mij foto's of belden mij. Het is niet doenlijk al deze mensen bij name te noemen. Ik denk aan de gemeente, die mij vriendelijk toestond het archief door te snuffelen (met een goed resultaat). De heren Teus van Beek, Achterkerk en Bert Stomphorst, Lindenlaan, kunnen grossiers genoemd worden in oude foto's. Ik was er steeds welkom. Ik denk oak aan mevrouw Merlijn van de Vendelseweg en De Gooyer uit het Kostverloren, die rnij pakketjes foto's kwamen brengen. En zo waren er velen meer.

Ik wil nog een naam noemen en dat is die van wijlen de heer W.A.J. van Son. Op vele foto's prijkte zijn naam als de maker, de auteur. De heer Van Son moet wel een enorm aantal foto's gemaakt hebben in zijn tijd. Talloze. Dit feit gedenk ik in dankbaarheid. Ik besef dat als hij deze activiteit niet ontplooid had, mijn bundel met veel minder unieke foto's gevuld had kunnen worden. Ik bracht een bezoekje aan mevrouw Van Son te Barneveld (nu Renswoude) en ik merkte dat de nagedachtenis aan haar man, die een zeer bekende Veenendaler was, bij haar nog zeer sterk aanwezig was. Ze gaf me een aantal foto's mee, door hem gemaakt...

Ik meen met dit boek een bescheiden bijdrage geleverd te hebben aan het kennen van de historie van Veenendaal, ook voor het nageslacht. Verschillende malen borduurde ik voort op het boek "Vier eeuwen Veenendaal" of andere documentaires die in onze woonplaats verschenen. Vaak ook verzamelde Ik zelf de gegevens, waardoor nieuwe informatie onstond.

Dat ik "ons dierbaar plekje grond" (lees Veenendaal) met deze bundel veel genoegen wens, zal u duidelijk zijn.

1. Wij willen dit boek "openen" met het portret van een nogal vermaard man, jhr. mr. L.H.J.M. van Asch van Wijck, die in 1888 de toenmalige burgemeester van Veenendaal, de heer P. de Wijs (1884-1888), opvolgde. Genoemde jonkheer was burgemeester van 1888 tot 1902. Hij Was dus de man die de inhuldigingsfeesten van koningin Wilhelmina in 1898 mer meemaakte en leidde. Deze feesten werden op luisterrijke wijze gevierd. Reeds op 27 oktober 1896 installeerde Van Asch van Wijck een commissie ter voorbereiding van het feest. Voorzitter was de heer G.W.H.M. van der Kaay, secretaris de heer J.G. Sandbrink en penningmeester de heer E.H. Hootsen. Het feestprogramma omvatte: dankdiensten in de kerken; versiering en verlichting van de straten; uitdeling aan de armen; kinderfeesten; het planten van een herinneringsboom op de Markt; optocht; muziek en vuurwerk. Dr. J.G. Thoomes schrijft in zijn boek dat het een zeer geanimeerd feest werd, een echt verbroederingsfeest, waaraan de herinnering nog bij veel oude Veenendalers voortleeft. Het is bekend dat jhr. mr. Van Asch van Wijck liever op kasteel .Prattenburg" woonde dan in het burgerneestershuis op de Markt. Hij was een aristocraat en had een goede naam in Veenendaal.

(:

.' .

. ,

!"'.(

II. Buurtschap, vriendschap en gezelligheid

2. Het oude Veen was vroeger ook een beurtschipper rijk en dat was de alom bekende Coop de Gooyer. Deze schuitenvaarder onderhield een vracht- en passagiersdienst op Wageningen. In 1898 kocht hij als eerste Veenendaler een grote ijzeren aak. Het transportbedrijf Sternerding kreeg opdracht de forse schuit naar Veenendaal te vervoeren. Aan het Benedeneind yond de tewater1ating plaats. Het schip werd met een boom voortgeduwd ("wegen" no em de men dat), maar men hees ook weI eens een zeit Vele oude Veenendalers werden zo naar Wageningen (de Markt) vervoerd. Onderweg picknickte men, want er was een petroleumstel voorhanden. 's Winters ging er een dikke huif over cen gedeelte van de aak en daarin werd een kachel gestookt, zodat men knus in deze .roef" kon bijeen zijn. De Gooyer boomde de aak en op de aak boomde men over menig onderwerp, vooral als de politiek ter sprake kwam. Soms was de boot "bomvol" met rnensen. Vooral 's woensdags, want dan was het kantongerecht open in Wageningen en kon men daar terecht voor akkefietjes als voogdij-aanstelling enzovoort. Aan de Vaartbrug was een loswal. De Gooyer was een ras-schuitenvaarder. Voor 1898 voer hij met een houten schuit, als joggie al. Toen hij deze dienst zestig jaar had verricht werd hij door de burgemeester van Wageningen gehuldigd! De Gooyer had een grate vriendenkring. Op deze oude, maar nag bijzonder scherpe en sierlijke, opname zien we hem (omstreeks 1895) temidden van een stel vrienden achter het huis van Kees van de Wal (cafeetje) aan de Nieuweweg, waar nu Jelis Leppers woont. De jongelui zien er stuk voor stuk bijzonder sjiek en knap uit en het zal ons niet verwonderen of de herenmode die zij dragen komt spoedig terug. Eigenlijk hoorde de "Lange Roef" (R. van Hardeveld, stichter van de Veenendaalse Ververij in 1914 aan het Boveneind en later op de Beatrixstraat) er ook op te staan, want hij hoorde bij deze groep. Hij zal echter die dag verhinderd geweest zijn. De twee heren, staande van links naar rechts zijn Louis Veenendaal (werkte op de D.S.) en Job van de Loosdrecht (D.S.). Zittend.op stoel, van links naar rechts: De Ruiter (lompenhandel) en Gaart van Wijk (D.S.). Andere kant van de tafel: Coop de Gooyer (beurtschipper, geboren 13 maart 1868, overleden 8 mei 1939 op eenenzeventigjarige leeftijd). Op de grond zitten: Takken en Dirk Hendriks (D.S.).

3. Bijzonder kostelijke fotoprenten zijn er te vinden bij oudere Veenendalers, Men kon vroeger een gezellige opname maken van sfeervolle buurten, De prachtige oude lantaarn verraadt artisticiteit. Op de kiek zien we een groep mensen uit het "Achterkerk" voor de winkel van de oude Teus van Beek en de boekenzaak van Piet Mark. Links op de fiets zit Frans Geenhuizen, die later in Utrecht kapper werd, Daarachter ziet u Teus van Beek jr., die later in dezelfde winkel onder andere oak hengelsportartikelen verkocht. Hij overleed in de zorner van 1972. Het oudere rneisje met een kind va or zich is Cor van Veldhuizen, later de vrouw van Louis van Beek, de grossier. Links naast haar staat de jongere Koosje Mark en rechts van haar Eefje Mark, met een warme sjaal am. Verder naar rechts zien we op de achtergrond mevrouw Mark-Groeneveld en daarnaast Teus van Beek sr. en mevrouw Van Beek-Du Pree. Geheel rechts voor de muur staat mevrouw Slok, Links ernaast mevrouw Jansen (vrouw van de diender) met een kleinkind. De kinderen heten waarschijnlijk Maaike en Neeltje. Verder naar links, met lange witte schort voor, is Marie Takken. Het meisje links ernaast is Eef Veenendaal die later met de heer C. Budding trouwde en jarenlang aan de Kerkewijk woonde. Links ernaast staat Eefje Smid (een dochter van de melkboer Gijsbert Smid, die in een Achterkerkdwarsstraat woonde). Daar weer naast staat het parrnantige meisje met zwierige hoed en de armen in de zij, Lena Mark (die later baker, baakster zei men in 't Veen, werd; aan aanduiding voor kraamverzorgster). Nog weer later zetten Eefje en Lena Mark samen de zaak van hun vader voort tot 1971. Achter Lena staat vermoedelijk Geertrui Stip en daarnaast staan hoogstwaarschijnlijk CHen, Anna en Aaltje Stip,

4. Hiernaast een zeer interessante opname uit 1909 op de brug van de Fluitersloot, hoek Zandstraat. Links in het midden herkennen we duidelijk juffrouw Chr. Kroes, die onder andere jarenlang een bewaarschool hield. Links boven ziet u haar broer Chr. Kroes, de schilder (met witte schort). Rechts zijn broer Jaan. Daarnaast herkennen we de oude kleermaker Weyers. Rechts leunend tegen de lantaarnpaal, met hond op de arm, is F. Vogelaar, de smid en rijwielhandelaar. Naast hem staat zijn vrouw. De man in het midden van de foto is Eef Kernan (met pet). Het meisje in het donker, in het midden op de voorgrond, is Cornelia van Hardeveld, later de vrouw van Job. van Hardeveld, de verver op het Boerseland. Haar moeder staat links, naast de vrouw met de knipmuts. Verder staan vermoedelijk ook op de foto: Weyers jr., Van Barneveld ("Lange Pak"), Kees van Schuppen, de loodgieter en cafehouder (,,'t Schuppie"); Job van Hardeveld, een broer van Cornelia en anderen.

5. De zogenaamde .Engelse Stad" (Oranjestraat) stond altijd als zeer oranjegezind bekend. Men was er zeer trouw in het bouwen van erebogen. We zien hier een interessante opname, bij de achterste blokken van de .Engelse Stad", tijdens de onafhankelijk:heidsfeesten in 1913. Het gaat niet aan alle namen nog te achterhalen van deze, toen zo dichtbevolkte gemeenschap. Enke1e namen: links op de voorgrond staan Hardeman, Dirk Jansen, Leeuwis, Bos ("Mais de Kievid") en Diepeveen. Naar 't midden Diepeveen met zijn vrouw. Rechts: Evert Bos (zoon van "Mais), Willem Hartog (botboer) met kind op arm, zijn vrouw (met Spakenburgs kapje op) en enke1e kinderen (onder anderen mevrouw Sukke1). Een exclusieve p1aat!

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek