Kent u ze nog... de Veenendalers

Kent u ze nog... de Veenendalers

Auteur
:   R. Valkenburg
Gemeente
:   Veenendaal
Provincie
:   Utrecht
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4106-2
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Veenendalers'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

11. De V.S.W. werd opgericht op 11 april 1861. Deelgenoten in deze "Veenendaalsche Stoom Weverij" waren de heren D. en S. Bottenheim, J.W. en J.J. Mijnssen , Op 1 januari 1862 begon de produktie, In 1878 werd de "Eerste Veenendaalsche Stoomweverij", bekend als de "Weverij van Van der Poll (waarnaar de Van der Pollstraat werd genoemd), door de V.S.W. overgenomen. In 1901 werd de machinerie van de toen geliquideerde .Hilversumse Stoomspinnerij en Weverij" er aan toegevoegd. Op 30 april 1913, de dag voor hemelvaart, kwam heel Veenendaal in opschudding door de grote brand in de spinnerij van de "grate fabriek", die pas enkele jaren daama werd herbouwd. Bijgaande opname werd gemaakt omstreeks 1912. We zien op de foto hoe het vervoer in die dagen geschiedde per paardentractie, Op de voorgrond staan de heren: Thomas Spencer Eke (die jarenlang directeur was en eerst woonde in het huis van dokter Willemsen en later op huize "De Zoom") en J.e. Vos.

12. Het bedrijf van de firma gebroeders Van Leeuwen werd in feite gesticht in 1789 door de heer Otto van Leeuwen. Als wolkammerij ging de zaak over van vader op zoon. De laatste vijfentwintig jaar van de vorige eeuw werd niet meer met de hand gesponnen, maar machinaal. In 1878 kwam de zaak in handen van H. en J. van Leeuwen en werd de naam voor het eerst "Firma Gebroeders van Leeuwen". Later kwam er een breierij bij. Deze mogelijkheid werd geschapen door het feit dat het gebouw van de voorrnalige bierbrouwerij van de heer Bax-Blankers (die de brouwerij had overgenomen van de heer Quemgester, die het bedrijf weer had gekocht van de stichter Gerrit Broekhuizen) vrijkwam voor "De Gebroeders". In 1899 schafte de firma haar eerste stoomketel aan; een enorm gevaarte dat ondanks enorme transportmoeilijkheden toch op de plaats van bestemming kwam. Heel Veenendaal stond "op z'n kop" toen de immense ketel met veel tam-tam van het station werd gehaald en rollend door Veenendaal werd getrokken (met pure mankracht). Het personeel en een groot aantal vrijwilligers zorgden voor het zware, maar vrolijke transport, dat vergemakkelijkt werd door liters bier, dat rijkelijk door de directie verstrekt werd. Iemand maakte een populaire song op deze happening; een gedicht dat oudere Veenendalers nu nog vlot uit hun hoofd kunnen opzeggen of desnoods zingen. Het liedje bleef jarenlang populair! Hier volgt de tekst:

Komt vrienden, sluit u allen aan, Om de ketel van het Spoor te halen.

En toen trokken we allen aan een touw, Maar dat ging ook niet zo gauw.

We stonden te hechten en te pechten, En op de Vaartsebrug,

Ging de ketel weer een eindje terug.

En voor een vaatje lager bier

Had Van Leeuwen de ketel hier.

Op deze plaat zien we de ketel bij het station vlak voor het transport door Veenendaal. Op de voorgrond staat vermoedelijk de losploeg (van links naar rechts): 1. onbekend, 2. Van de Haar, 3. Van Kooten, 4. Van de Weerd, 5. Arie Ariessen (vermoedelijk de "oude Arie" die werkte voor de V.S.W., maar die voor dergelijke karweitjes weI eens uitgewisseid werd. Hij stierf in 1937 op zevenentachtigjarige leeftijd en hij werd begraven vanuit de woning van de heer A.P. van Ginkel, bloemist aan de Nieuweweg, waar hij jarenlang in de kost was), 6. D. van Manen, 7. De Kampert, 8. onbekend, 9. Slok en 10. een onbekende.

13. Als absoluut enige uitzondering drukken we hierbij een geensceneerde foto afvan een overigens zeer bekend Veenendaler. Vroeger was er ook in de sigarenindustrie sprake van huisvlijt. Velen hadden thuis een "stripkist" voor het binnengoed en op een oude (of enige) tafel werd dan het dekblad gesorteerd. Op deze foto wordt uitgebeeld dat de zoon het omblad stripte, terwijl vader de bosjes maakte. Ook moeder de vrouw werd meestal ingeschakeld voor het verrichten van hand- en spandiensten. Een en ander moest natuurlijk geschieden bij een snorrende kachel, want tabak vergt vaak een hoge graad van droogte. Zo werden bij een hete kachel de bosjes geperst in de blokken. Op deze foto zien we mevrouw Santje de Koning en Hendrikus de Koning. Het .zoontje" is Elco de Kampert.

.. -

v

, '

...

- "*

-

14. De heer Jochem van Schuppen (geboren 8 september 1868) kocht in 1887 van de familie Hendriks een kleine smederij tegenover het oude postkantoor aan de Kerkewijk. Na ar'LJlaak ervan bouwde Jochem er een gebouwtje van ruim vier meter breed en twintig meter lang, met een bovenverdieping en zolderruimte. Op 20 september lR87 begon de firma J. van Schuppen Hzn. mer een tabakskerverij. Er kwam niet veel van terecht. Men nam deze rooktabak niet voldoende af, Spoedig schakelde de heer Van Schuppen toen over op het fabriceren van sigaren. Dat ging beter! In 1889 kwam de heer Marinus van Schuppen (geboren 1 juni 1867) zijn broer helpen met de administratie, waar Jochem geen kaas van gegeten had. De naarn van het bedrijf werd toen omgezet in de firma "Gebroeders Van Schuppen's Tabak en Sigarenfabriek De Nijverheid". Vanaf deze tijd liep alles op rolletjes. Binnen vijf jaar kwam er een gebouwtje bij en was het personeelsbestand inmiddels uitgegroeid tot dertig man. De sigaren kostten in die tijd acht, zes, vijf en vier voor een dubbeltje. In 1910 werd besloten een geheel nieuw pand te bouwen, Kerkewijk 65. Reeds in 1913 werd dit gebouw betrokken en wel met ongeveer tweehonderd werknemers, In 1920 werd het bedrijf omgezet in een naamloze vennootschap, De jaarproduktie bedroeg ongeveer tien miljoen sigaren, Een foto uit de eerste tijd gaat hierbij, Voor het gemak poseerde men aan de overkant voor het oude postkantoor. Het zal in 1910 geweest zijn. Op deze foto staan: 1. E. van Walsum, 2. H. v.d, Bovenkamp, 3. C. Schoonderbeek, 4. W. Hootsen, 5. J. v.d, Weerd, 6. C. van Hardeveld, 7. A. van Walsum, 8. J. Oeben, 9. M. van Voorst, 10. A. Hootsen, 11. J. Veenendaal, 12. W. Rennes, 13. C. Diepeveen, 14. M. van Schuppen, 15. H. v.d. Kraats, 16. A. van Kruisturn, 17. S. Brinkhuis, 18. S. Baars, 19. J. Hey, 20. R. van Doorn, 21. P. ter Haar, 22. G. v.d. Haar, 23. H. Achterberg, 24. L. v.d. Kraats, 25. H. de Koning, 26. M. v.d. Craats, 27. A. Onderstal, 28. J. Kroesbergen, 29. C.A. van Schuppen, 30. W.N.A. van Schuppen, 31. H. van Schuppen Jzn., 32. G. Achterberg, 33. M. v.d. Weerd, 34. C. de Vries, 35. A. v.d. Weerd, 36. A. van Barneveld, 37. T. van Voorst, 38. W. v.d. Broek, 39. M. Anbeek, 40. H. van Hunnik, 41. J. v.d. Poel, 42. M. de Koning.

15. In 1906 kwam de heer W.N.A. van Schuppen in het sigarenbedrijf "De Nijverheid" en in 1915 wordt de naam .Ritmeester" voor het eerst als merk gevoerd. In 1926 worden de eerste bosjesmachines in gebruik genomen, terwijl in datzelfde jaar ook de heer F .H. van Schuppen in de zaak wordt opgenomen. Twee jaar later volgt dan de heer H.G. van Schuppen. In 1933 vindt de invoering van het bolknakmodel plaats en in 1937 wordt de heer A.J. van Schuppen aan het bedrijf toegevoegd. In 1937 komt er een grote uitbreiding door aankoop van de voormalige textielfabriek van de firma Roessingh (de Cravattenfabriek). Zo kreeg de "Ritmeester" de beschikking over maar liefst 10.400 m2 bebouwd oppervlak. De geweldige groei van het bedrijf laat zich het best schetsen door de volgende tabel:

In 1933 telde het personeel 352 personen In 1934 telde het personeel 452 personen In 1935 telde het personeel 543 personen In 1936 telde het personeel 769 person en In 1937 telde het personee11460 personen In 1938 telde het personeel 1660 personen In 1939 telde het personeel 1700 personen

Op bijgaande foto, genomen op 20 september 1937, is juist de heer H. v.d. Kraats de ere-medaille opgespeld, verbonden aan de orde van Oranje-Nassau (zilver), terwijl de burgemeester bezig is dezelfde medaille (in brons) op te spelden bij de heer A. van Kruistum. Ceheel links zien we de heer Marinus van Schuppen (overleden 19 november 1935) en rechts staat de heer Jochem van Schuppen (de "Baas"), oprichter van het bedrijf in 1887 en overleden op 12 november 1941.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek