Kent u ze nog... de Veldense Kiêszek deel 1

Kent u ze nog... de Veldense Kiêszek deel 1

Auteur
:   prof. dr. A.J. Jansen en Jacques Theelen
Gemeente
:   Arcen en Velden
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2427-0
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Veldense Kiêszek deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

11. Het veertigjarig bestaan van de Fanfare, in 1904, was aanleiding tot het maken van deze foto, die een uitgebreid en voornaam gezelschap laat zien. De achtergrond wordt gevormd door het schoolhuis, hier nog in zijn monumentale vooroorlogse vorm met zijn prachtige voordeur. Nadat het gehavend uit de oorlog was gekomen, werd het op afschuwelijke wijze opgelapt; thans, in 1975, staat het op de nominatie om te worden gesloopt. Opmerkelijk is, dat het vaandel het gecorrigeerde jaartal 1864 draagt. Zittend rond de tafel met het machtige boek vinden we twee oude getrouwen, Antoon van den Hombergh en meester Claassen, bij wie M. van Lipzig (Scholsen Ties) zich heeft gevoegd. Rechts van de trommen zitten J. Cuenen, Jan Teeuwen en R. van den Hombergh (Rub van de Molder). Deftig gekleed met wit vest opent de directeur Sjaak van den Hombergh, geheel links staande, de tweede rij, gevolgd door P. Vosbeek (Benders Piet), onderdirecteur Lei Linssen (meister Linssen), Adolf van den Hombergh, J. Bos (Bos Hannes), G. Jacobs (Koekoeks Graad), de latere gerneenteontvanger Frans van den Hornbergh, G. Schreurs (Kempkes Graad) en Sjang Hoedernakers, wiens hoenderpark met herten, vijver en wit bruggetje lag op de plaats waar nu de nieuwe Schandeloseweg begint. Het vormde een van de bezienswaardigheden van Velden.

Oude schoolbanken torsen de derde rij: H. Ledant, Frans Verhaagh, postkantoorhouder G. Kroonenberghs (die kantoor hield in het nu door Sef Beurskens bewoonde pand aan de Rijksweg), Brueren Ber, Lei Verhaagh, J. Clabbers, G. van der Haghen, G. Herrnkens, Sjaak Verbeek, H. van Wylick (Berger Men) en A. Vosbeek (Benders Toen). De bovenste rij wordt bezet door: Geurts Bert, Hafmans Handrie, Geerbex Herman, L. Brueren, H. Peeters, de latere wethouder Handrie van den Hombergh, J. Martens, G. Lenssen en Funs van den Hombergh.

12. Het Velden van het begin van de twintigste eeuw had ook zijn elegante zijde, die vooral naar voren trad in wat men het "society-Ieven" lOU kunnen noemen. Hoe keurig staan en zitten de heren hier met hun strooien hoeden en hun stokken en hoe chic zien de dames er uit! Verre reizen werden toen nog niet ondemomen: een uitstapje van twee uur enkele reis naar de Plasm olen per Maasbuurtspoorweg was al een hele ondememing. En in dat lustoord werd in 1905 deze opname gemaakt.

Aan de reis werd deelgenomen door, op de achterste rij: Goen van den Hornbergh, Handrie van den Hombergh, Jet Martens (zuster van Hemke), H. Vosbeek (Benders Bert), Han Otten (de eerste vrouw van R. van den Hombergh) en R. van den Hombergh (Rub van de Molder) zelf. Op de onderste rij zien wij: Anna van den Hornbergh, Roos van den Hombergh, Louis Verhaagh (getrouwd met Maria Groetelaars), Hemke Martens, Maria Groetelaars, vervolgens Lei en Lena Verhaagh, Kuub Clemens, Piet Groetelaars, An Verhaagh en Piet Vosbeek.

Het Veldense dialekt is sinds grootvaders tijd danig veranderd. In zeer sterke mate heeft het de invloed ondergaan van het Venloos en ook van het Nederlands. Op enkele plaatsen in dit werk willen wij daarom wat oude woorden van stal halen. De vertaling geven wij niet. Wie ze niet kent, moet maar aan ouderen vragen wat de woorden betekenen. Ziehier dan een eerste serie: gesluns; heiseneut; bagge; zweel; bookeskook; petattebloorn; schaarei; inschelings; smerlap; bagere; koes; meuj; pestungske; haoze; vegtes, peezerik; groos; gaol.

13. Het onderwijzend personeel van de openbare lagere school te Velden werd in 1907 voor het nageslacht vastgelegd. Het bekende drietal bestaat uit, van links naar rechts: Jac. Brueren, H. Janssen (hoofd) en Leonardus Linssen. Zij waren - naast de pastoor - de grote mannen van het dorp. Als onderwijzer boezemden zij iedereen, ook de ouderen, ontzag in. Er was zelfs geen politieman, die bij de bevolking evenzeer in aanzien stond als deze onderwijzers. Ook op straat durfde geen enkele schooljongen kattekwaad uit te halen als een van hen in de buurt was. Had iemand iets heel ernstigs misdreven, dan werd hij "vogelvrij" verklaard. Dan mocht iedereen hem "aaframmele" (een pak slaag geven). Dit overkwam ook Toen Schattefor. Hij was echter zo glad als een aal en liep geen schrammetje op. En nu komt het mooiste: niemand, ook hijzelf niet, wist welk ernstig strafbaar feit Teen had begaan!

Een wijze raad uit "grootvaders tijd" aan de mensen van nu:

Leef rustig! U zit er dan nooit naast!

AIleen de "gekken" hebben haast!

Een oud-Veldens gezegde: Laeve wie enne prins in en petattekoel.

14. Na de dood van meester Claassen, op 23 juni 1906, werd met in gang van 1 december daarop J.H. Janssen, die in het bezit was van de hoofdakte en van de aktes Frans en Vrije en Orde-Oefeningen der Gymnastiek, door het gemeentebestuur benoemd tot hoofd van de openbare lagere school te Velden. Hij genoot een jaarwedde van f 750,·, met aanvankelijk een vrije woning en een tuin. Het was burgemeester Derckx zelf, die hem per eigenhan dig geschreven briefkaart (gefrankeerd met een postzegel van twee cent! ) naar Valkenswaard, waar hij onderwijzer was, deze benoeming meedeelde. Bij Janssens komst in Velden trof hij daar als medeonderwijzers zijn dorpsgenoten J. Brueren en L. Linssen reeds aan.

Zodra de winter voorbij is, manifesteert zich meteen een nieuwe activiteit. Uit 1907 konden namelijk vier schoolfoto's worden achterhaald, waarop in totaal honderd drieendertig kinderen staan afgebeeld. Ziehier de namen die horen bij de eerste foto. Op de achterste rij: J. Brueren, P. van Leipzig (Kranevelds Pietje), Sjaak Verspay, Thei van den Hombergh (van de Roejen Ties), Handrie Verspay, Sef Paar, Thiesen Handrie, Wiel Haanen (van Pau), Sjang Geelen en L. Linssen. Op de tweede rij: J.H. Janssen, G. Geelen ('t Lank Trui), G. Zeelen (Vilgert), C. Geurts (Backus Trien), An Verspay, Tru Steegh, Leen Verbeek, An Zeelen, Marie Geelen en Lies Zeelen (Genooi). Op de derde rij: A. Steegh (Schelle Goen), Lies Zeelen (Vilgert), Nel Zeelen (Vilgert), Nel Geelen, Marie Paar, A. van Lipzig (Goendje van de Slangert), Lies Zeelen (van Fu Dris), Nel Verbeek en let Haanen (van Pau). Op de voorste rij: Sjeng Zeelen, Sjang Verspay, Hand Verspay, Frans Lenders (van 't Zwarte Water), Hand Zeelen (Genooi), J. Geurts (Backus Sjaak), G. Geurts (Backus Graad), een broer van Wiel Haanen en P. Steegh (Schelle Pau).

15. Het onderwijs in Velden had in die dagen een uitstekende naam. Van zijn kwaliteit getuigen ook wei de talrijke intellectuelen, onder wie veel priesters en missionarissen, die Velden heeft voortgebracht. Het onderwijstrio Janssen-Brueren-Linssen vormde een sterke ploeg, die bovendien zeer lang bijeen bleef, zodat een grate continuiteit ook haar heilzame werking kon hebben. Dat de leerkrachten onderling sterk verschilden spreekt vanzelf; maar daardoor hadden zij ook elk hun eigen inbreng, en dit is een winstpunt. Voor meester Janssen was de school vrijwel alles; de beide andere onderwijzers ontplooiden ook buiten de school talrijke activiteiten. Maar hierover later.

Bekijken we nu de tweede foto uit 1907. Op de achterste rij zien we: meister Brueren, P. Theelen (Stappers Piet), Piet van Haeff, Sjang Engels (van Karbins Kuub), Wiel Theelen (Maneze Wiel), Gir Goemans, Hand Appeldoorn (Vorst), Hand Engels, Sjang Goemans, Jac. Litjens, J. Vosbeek (Medze Sjeng) en meister Linssen. Op de tweede rij: meister Janssen, G. Theelen (Aarden Tru), Leen Willemsen, Mina Smits, Nel Smits, Nel Appeldoorn, Lies Appeldoorn, P. van Leipsig (Foete Nelke), Mina Lenssen en J. Theelen (Manezen Hanneke). Op de derde rij: Nel Litjens, Marie Litjens, M. Jansen (Molders Mrie), An Schattefor, Drika Goemans, Mrieke van Haeff, An Geurts en Mien Geurts. Op de voorste rij: Dris Appeldoorn, Bertha Jansen (Molders Bertha), Nel Schattefor, Tru Engels (van Stet), An Engels (van Stet), Sjaak Willemsen, Henk van Haeff en G. Vosbeek.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2022 Uitgeverij Europese Bibliotheek