Kent u ze nog... de Vriezenveners deel 1

Kent u ze nog... de Vriezenveners deel 1

Auteur
:   B. Kobes
Gemeente
:   Vriezenveen
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2250-4
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Vriezenveners deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Zon op 8.08 - onder 4.11.

Groet uit Vriezenveen (Ov

31. Op deze foto uit het begin van de eeuw zien wij de toenmalige directie van de firma Jansen & Tilanus. Rechts de oprichter, J.L.L. Tilanus, in het midden zijn zoon A.M. Tilanus (tricotfabriek) en links zijn broer e.B. Tilanus (weverij). In 1860 besloten de heren Engels, Weitzel en W.e. Jansen tot oprichting van een katoenweverij, tot oprichting van een katoenweverij, De eerste jaren ging het goed, doch door de sterk opgelopen kantoenprijzen, veroorzaakt door de Amerikaanse burgeroorlog, werd het niet verantwoord geacht de produktie voort te zetten. Engels en Weitzel traden uit de firma. w.e. Jansen bleef alleen eigenaar van een stilstaand bedrijf, J .L.L. Tilanus uit Amsterdam, die gestudeerd had aan de polytechnische school te Delft en daarna werkzaam was in een katoenspinnerij te Almelo, hoorde van deze zaak en associeerde zich met w.e. en G. Jansen. Zo kwam de firma Jansen & Tilanus tot stand. W.e. en G. Jansen brachten de gebouwen in, die gewaardeerd werden op f 30.000. De heer Tilanus moest dus een gelijk bedrag inbrengen, doch bezat geen cent. Een goede vriend leende hem dit bedrag, zodat zowel de Jansens als Tilanus voor een gelijk bedrag deelnamen, met de bepaling dat de langstlevende firmant het bedrijf als als enig eigenaar mocht voortzetten. G. Jansen trad uit in 1879 en W.e. Jansen overleed in 1894. Van die tijd af ging de zaak snel vooruit omdat de heer Tilanus een uiterst bekwaam zakenman bleek te zijn, Het was de tijd van de opkomst van de grote Twentse katoenindustrie. Het is ondoenlijk de gehele geschiedenis van de firma Jansen & Tilanus te behande1en, die uitgroeide tot een grootindustrie met 1400 werknemers. Als wij ons beperken tot de oprichter, dan leeft deze J.L.L. in onze herinnering voort als een humaan mens, steeds mee1evend met zijn werknemers, voor zover dat in die tijd, to en er nog geen enkele sociale voorziening bestond, mogelijk was. Ondanks zijn drukke werkzaamheden bracht hij vaak bezoeken aan de gezinnen waar ziekte of sterfgevallen voorkwamen en zorgde hij voor geldelijke steun. Een aardige bijzonderheid is dat J.L.L. (zoals hij in de dagelijkse omgang genoemd werd) als jonge vrijgezel op ons dorp kwam en verkering had met rnejuffrouw J.H. Dikkers, een dochter van de burgemeester van Almelo. De verbindingen met de omliggende plaatsen waren nog bijzonder slecht. Hij ging 's avonds lopend naar Almelo en's nachts moest hij ook wandelend weer naar Vriezenveen terug, waarbij hij dan gewoonlijk de nachtwaker tegenkwam, die hem met zijn lantaarn belichtte en na herkenning en een praatje, ging ieder zijn weg. Na vele jaren in Vriezenveen gewoond te hebben, betrok hij later een villa in Almelo op de plaats van het huidige bejaardentehuis "de Klokkenbelt".

32. J.F. Jonker een telg uit een zeer oud Vriezenveens koopmansgeslacht, stiehtte in 1888 samen met Gait de Lange de firma De Lange & Jonker. Aanvankelijk hield men zich bezig met het weven van fijn damast tafelgoed, en de handel in linnen huishoudgoed. Later werd het accent meer gelegd op voorzieningen van de linnenkamers van ziekenhuizen en gestiehten. Verschillende leden van dit geslacht gingen in de handel op Rusland. In de loop der jaren waren minstens vier of vijf J onkers in deze handel werkzaam. Nog in 1917 bezat de familie Jonker in St. Petersburg een winkel en zakenpand, dat door de revolutie van datzelfde jaar geheel is tenietgegaan. Na het overlijden van G. de Lange in 1908, werd de heer J.R. ter Brake in de firma opgenomen. Deze overleed in 1926, waarna de heer J.F. Jonker als enig firm ant de zaken voortzette. J.F. Jonker was een geziene figuur in het openbare leven, hij was onder meer elf jaar lid van de gemeenteraad. Na zijn overlijden in 1943 werd het bedrijf voortgezet door zijn zoons Jannes Jonker en John L.J. Jonker, terwijl de zaak thans wordt gedreven door de heer Roelof Abbink en Gerh. Nijkamp, De foto toont de heer J.F. Jonker als jubilaris tijdens de herdenking van het vijftigjarig bestaan van bovengenoemde firma in 1938, te midden van familie, personeel en het gemeentebestuur. Staande achteraan van links af: Derk Webbink, Aaltje Evers, Dina Zomer, Jo Mulder, Lena Nijland, Gerrit Makkinga, Sina Kerkdijk, Annie Berkhof, Aaltje Dekker, Hendrik Nijkarnp, ? Schipper, Hendrik Brink, Joh. Holland, B. Folbert en G. Abbink. De rij daarvoor: H. Schipper, Roelof Abbink, gemeentesecretaris F.S. Muller, B. Folbert, wethouder Joh. Pot, Hanna Dekker, Dine JansenSmit, mevrouw Ter Brake-ten Hove, mejuffrouw B. Simpelaar, Johanna Roelofs, Sina Hekhuis, G. ter Halle, Janna ten Cate, Dine Smelt, Fina Poortman, Bets Abbink, Siena van t' Laar en Chris Tromp. Zittend: Wieher Jonker, mevrouw Jonker-Kilsdonk, Betsy Jonker, mevrouw JonkerHofman, Joh. Jonker, de jubilaris J.F. Jonker, burgemeester Albarda, John. L.J. Jonker, mevrouw Jonker-ter Brake, Hugo Jonker en Gerhard Abbink.

33. Lambertus Jonker, geboren op 27 januari 1866 te Vriezenveen en overleden in 1940, starn de uit een oud Vriezenveens geslacht. Hij studeerde medicijnen. Een van zijn voorouders, Albert Joncker, was in de eerste helft van de achttiende eeuw een bekend en gewichtig persoon. Hij was heelmeester (dokter) van het dorp. Albert stond bekend als een deskundig iemand en had een drukke praktijk. Dit blijkt uit een akte van 1741 (XX IV/45) waar gezegd wordt, dat het algemeen bekend is dat hij (Joncker) "dagelijks op t' Vriesenveen gaat meesteren en gewoon is daar gelt voor te nernen". Deze Joncker is in 1749 overleden. Volgens Herman Jansen is deze Joncker de stamvader van alle Vriezenveense families Jonker. Lambertus blijft vooral in onze herinnering als de man die zich bijzonder interesseerde voor de taa1 en geschiedenis van ons dorp. Hij verliet al jong zijn geboortep1aats, studeerde in Kampen en Leiden, ging in 1895 a1s arts naar Nederlands Oost-Indie, woonde in 1908 in 's-Gravenhage, maakte reizen naar 81. Petersburg en studiereizen naar Wenen, Parijs en Berlijn, Hij bleef desalniettemin Vriezenvener in woord en gedachte. Zijn verzameling gegevens uit diverse rijksarchieven, be trekking hebbende op de geschiedenis van Vriezenveen, en persoonlijke gesprekken, waren de grondslag waarop Herman Jansen kon voortbouwen. Zijn belangstelling voor het Vriezenveense dialect en de door hem aangelegde woordenlijst, werden later uitgangspunt voor dr. H. Entjes tot een verdere voltooiing en bewerking van een uitgebreid woordenboek van het Vriezenveense dialect. Van zijn hand verschenen publicaties in Verslagen en Mededelingen Overijssels Regt en Geschiedenis (stuk 38, Deventer 1921) en andere. Een volle dig register van personen die betrokken waren bij de handel op Rusland, was een belangrijk voorbereidend werk ten behoeve van de geschiedschrijving van deze episode, waarvan D.G. Harmsen gebruik kon maken voor zijn in 1966 verschenen boek: "Vriezenveners in Rusland".

34. Herman Jansen, Mieten Herman of Herman van Miete, werd geboren op 22 december 1899 en overleed op 27 mei 1965. Herman was reeds vanaf zijn jonge jaren een natuur- en dierenvriend. In de jaren twintig had hij reeds een vriendenkring om zich heen verzameld die hij meenam .Jiet veld in" en opmerkzaam trachtte te maken op alles wat leeft en groeit in bos en wei, waaraan wij tot dan toe achteloos voorbijgelopen waren. Hoewel hij een bescheiden, syrnpathieke figuur was, ging er een stimulerende invloed van hem uit en heeft hij velen de ogen geopend om meer te zien en in ons op te nemen. In die jaren waren wij kind aan huis bij mr. Bernink, directeur van "Natura Docet" in Denekamp. Bij zonsopgang waren wij vele malen onder zijn lei ding op excursie in het prachtige moerasgebied van de toen nog niet ontgonnen Weitemanslanden met zijn vele watervogels. We zagen de vechtpartijen van de kernphaantjes en de broedkolonies van de kokmeeuwen, wij hoarden het donkere geluid van de roerdomp (ipron), de haastige roep van de grutto's, de schreeuw van de wulp en de kieviten brachten ons tot de gedachte: "Kiewit wo bleib ich, wenn die Welt vergeht und nichts mehr steht?" We maakten tochten naar het landgoed Eerde om reeen en ander wild te zien, naar het natuurreservaat "het Molenven" de Bruinehaar en het Westerveen. In latere jaren legde Herman Jansen zich met eindeloos geduld toe op het fotograferen van vogels in hun eigen omgeving en kwam daardoor in aanraking met onder anderen de bekende schrijver en natuuronderzoeker Jan. P. Strijbos en de vogelschilder Staring, die meerdere vogel- en dierenboeken illustreerde. Dat ook zijn werk op dit gebied gewaardeerd werd blijkt uit zijn artikelen in het tijdschrift "De Nederlandse Jager". In 1949 was hij initiatiefnemer van de oprichting van de vereniging "Oud Vriezenveen" en van die tijd af begon hij de geschiedenis en stichting van zijn geboorteplaats Vriezenveen op schrift te steIlen, na raadpleging van ontelbare archieven. Dit leidde tot de artikelenreeks: "Ken Uw dorp en heb het lief", waarmee hij de harten van vele Vriezenveners veroverde. Van zijn hand verschenen niet aIleen artikelen in de Vriezenveense Courant, doch ook in tal van tijdschriften en dagbladen.

Dei van oonz gung'n blievt oonz toch bie.

35. Bernard Jaspers Fayer werd op 3 september 1903 te Vriezenveen geboren als boerenzoon en is ook bijna zijn gehele leven op de boerderij werkzaam gebleven, Als schooljongen tekende hij weI aardige poppetjes op de lei, doch toen kwam er nog niet uit wat hij later in de vingers bleek te hebben. Dat kwam pas aan het licht toen van zijn tweede zoon op school reeds bleek dat deze het tekentalent, dat bij vader nog sluimerde in zijn onderbewuste, geerfd had. Pas toen kreeg vader Bernard de smaak te pakken en gaven ze elkaar aanwijzingen, Zoon Jan bezocht de academie voor beeldende kunsten in Amsterdam en toen kon de vader nog meer van zijn zoon leren. Het werd hem een drang zich te uiten en de in zijn herinnering levende beelden op doek vast te leggen. Op deze foto zien wij hem bezig de laatste hand te leggen aan een schilderij van een boerenerve en zo zijn er sedert 1945 heel wat interieurs, exterieurs, volksgebruiken en zelfs geheel verdwenen situaties uit zijn herinnering herboren. Bernard, die nu een rustige oude dag beleeft in het bejaardenhuis "de Vriezenhof", heeft, nu er de laatste jaren zulke geweldige veranderingen hebben plaats gehad in Vriezenveen, in kleurige werken iets van deze oude dingen trachten vast te leggen, waarvoor wij en volgende nageslachten hem dankbaar zullen zijn.

Al hei ok kloompe an de beine daorumme zij nog neil dom en loomp.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek