Kent u ze nog... de Wargaasters

Kent u ze nog... de Wargaasters

Auteur
:   R. van Wijngaarden
Gemeente
:   Boarnsterhim
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4379-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Wargaasters'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

6. De opname dateert van 5 september 1900 en is een van de oudste foto's die van de Wargaaster sehooljeugd zijn gemaakt. Enkele van de hier aanwezige kinderen hebben in hun verdere leven een vooraanstaande positie in de maatschappij ingenomen. Wij zien hier onder anderen: Barend Pieters van der Veen, die bij foto 1 al is genoemd en verder Harmen Tiemens de Boer, die voor de S.D.A.P. Tweede Kamerlid is geweest. Wij zien bovenaan van links naar reehts: Tietje de Vries, Wopkje Hoekstra, Atje van der Meulen (van Eelke Klas), Sietske Bakker, Martha Kooistra, Trijntje Algra, Elisabeth Salverda, Trijntje L. Sinnema, Jikke Epema en Lokke Langhout (van Tette Langhout). Tweede rij: Abe Sinnema, Wijbe Sinnema, Greetje Hoekstra, Harmen T. de Boer, Eliza Feenstra, een onbekende, Hendrik Jelles Kooistra, Sjouke de Vries, Johannes Epema en Jan Freerks de Boer. De meesters zijn links Oosterkamp en reehts Hoekstra. Derde rij: Theunis Algra, Barend Pieters van der Veen, Dirk Langhout, J ouke Hoekstra, J antje de Boer, Geertje Freerks de Boer, Romkje Kooistra, Jikke Algra, Feikje Boekema en Grietje de Jong. Voorste rij zittend: Floris Sinnema, Hendrik T. Langhout, Johannes Langhout, Anna Tuinstra, twee onbekenden, Hendrik Salverda, Froukje ? , Catrinus Boekema, Jan de Boer (Jan Ankes), Martha Kooistra (later hoofd bewaarsehool), Aaltje van der Veen (zuster van Barend Pieters) en Bertus de Jong. Liggend: Philippus Sa1verda en reehts een onbekende. Om van een goede beliehting verzekerd te zijn is de foto niet bij de school genomen, maar bij de in de nabijheid gelegen zuivelfabriek (nu Frico). Op de aehtergrond zien we een gedeelte van de zijmuur van het voormalig kaaspakhuis.

7. Tot de hoogtepunten in het jongemeisjesleven in het begin van deze eeuw hoorde het bij elkaar op visite komen. Uitgedost met keurige witte, gestreken schorten zien we hier een groep Wargaaster vriendinnen op bezoek bij Marie Hoekstra, een dochter van de bekende schaatsenfabrikant Abraham Keimpes Hoekstra. Op een bank voor het tuinhuisje van het ouderlijk huis van Marie op de Nieuwehoek poseren zij stemmig voor de fotograaf. Uit alles blijkt wel, dat het nu direct geen rneisjes zijn uit de arme arbeidersgezinnen. Het zijn, staande van links naar rechts: Elisabeth Salverda (dochter van Ate Salverda, bakker op de Groteburen bij de Kleinebrug), gastvrouw Marie Hoekstra en Sietske Bakker, dochter van Jan Bakker, wagenmaker aan de Wartenaasterweg. Zittend: Martha Kooistra (van Jan Hendriks; toen boer en later kastelein van het cafe dat nu het Dorpshuis is), Jikke Zwart en Anna Zwart (van Sybren Zwart, mede-eigenaar en kapitein van de stoomboot), Aganita de Vries Danil en Tjaltje de Boer (van klerk De Boer). Voor de bank:

Martine van Leeuwen (van Piet van Leeuwen, kleermaker en .Japkepoep" op de Hilleburen) en Lipkje van der Goot (van Hendrik van der Goot, boer aan de Leeuwarderweg en onder andere eigenaar van het "iHd slot"). De enige wier ouders nog niet genoemd zijn is Aganita de Vries Danil, omdat zij in dit gezelschap van" welgestelden" de enige is wier ouders niet tot de middenstand behoorden. Haar vader, Jan de Vries Danil was uit Oldemarkt als uitvoerder bij Abram Keimpes komen werken en had zich als zodanig in Warga gevestigd, Zijn vrouw Idske had ter vermeerdering van de inkomsten een kruidenierswinkeltje en zij woonden op de Leeuwarderweg hoek Keereweer. Dat Aganita's vader bij de vader van Marie werkte zal mede de reden zijn dat zij in dit gezelschap was opgenomen.

8. Warga telde in het begin van deze eeuw, zoals zovele dorpen, talrijke stegen en steegjes. De bebouwing ervan bestond uit kleine eenkamerwoninkjes, welke bewoond werden door veelal kinderrijke arbeidersgezinnen. Een van zulke stegen was de aan de Gele Akker gelegen Vermaningssteeg, genoemd naar het eerste godshuis van de doopsgezinden "de Vermaning". Het is het hoge gebouw dat we links zien afgebeeld. Deze steeg was ten opzichte van vele andere stegen nog tamelijk breed en hoewel ze maar enkele tientallen meters lang was, heeft het inwonertal wel eens zestig en meer bedragen. Op het eind van de steeg, bij het op de foto aangegeven water "de Foudering", waren twee privaten, waarvan de talrijke bewoners gebruik maakten. Dat dit met zo'n groot aantal mensen wel eens problemen opleverde, laat zich denken. Een aantal vrouwelijke bewoners met gehaakte floddermutsen op, schorten voor, klompen aan de voeten en met de armen over elkaar geslagen, geeft het geheel een beeld van rust en berusting, Van links naar rechts: Jaike, de vrouw van Wopke Boersma; Marij, de vrouw van Hotze Kalsbeek, die in 1903 met vrouw en vier kinderen naar Amerika is geemigreerd; Trijntje van der Velde; Griet, de vrouw van Douwe (turftraper) Hoekstra; Anna, de vrouw van Rein Jonker; timmerknecht Wopke Boersma, Martha, de vrouw van Douwe de Vries; Jantje van Arjens Hieke; Anna, de vrouw van Sint Kooistra; Jeltje Theunis Kooistra; Hieke de vrouw van Arjen de Groot en Sietske Roodbergen, de vrouw van Haye Knevelman en na diens overlijden huishoudster bij Uiltje Sienema. Rechts in de steeg staan: Trijn, de vrouw van Tjitte Roorda met haar dochter Anna. De man in de schouw is een zoon van Jan Keimpes de J ong,

9. Kent u ze nog, de vier herbergen met hun bewoners? Links boven ,,'s Lands Welvaren", de oudste. Reeds in de vorige eeuw en allicht eerder was hier, op de kruising van vaarwater en weg, een herberg. Kastelein was toen Jacob Douwes Lap en later zijn weduwe, Akke Easges (rond 1800-1846). In 1846 wordt Theunis Pieters Zwart hun opvolger en later de weduwe (1846-1879). Omstreeks 1879 wordt Meint Bottema de herbergier, in 1906 opgevolgd door Lammert Castelein, welke we met z'n vrouw Tjerkje Homstra zien afgebeeld. Aan de palingkraam rechts en de uitstalling van de prijzen voor het ringrijden voor het linker raam, kunnen we opmaken dat het Wargaasterkermis is, rond 1911. Links staat politieman Van der Heide, die jarenlang de loffelijke gewoonte had om na afloop van de kermis de kasteleinsvrouw op een dikke gerookte paling te trakteren. Na Lammert Castelein (1906-1918) zien we Gerlof Bajema (1918-1923) en Hendrik Christiaan Barstra (1923-1931) hier als kastelein. De laatste heeft de tegenwoordige veranda laten bouwen met uitbreiding van de bovenzaal. In 1931 wordt Lammert Castelein voor de tweede maal kastelein, na z'n overlijden in 1936 opgevolgd door z'n vrouw en haar zoon Hedzer, die hier van 1945 tot 1971 de scepter zwaaide. De tegenwoordige eigenaar is Koos Homans.

Rechts boven: "Het Wapen van Idaarderadeel", aan de vaart schuin tegenover de al genoernde herberg. Omstreeks 1835 had Riemer Bades van Dijk, van beroep schoenrnaker, zijn huis aan het vrij drukke vaarwater laten verbouwen tot herberg, In 1840 werd Sipke Heeres Westra kastelein, na zijn overlijden in 1847 opgevolgd door zijn weduwe, Grietje Hendriks Kooistra. Sybren Ruurds Nijdam, sedert 1870 eigenaar, heeft de afgebeelde herberg laten bouwen en was tot 1910 kastelein. Dirk Klopma, wiens vrouw in de deuropening staat, verkocht de herberg in 1913 aan Gerrit Dokter, die er jarenlang een slagerij had. Op 29 september 1957 is de slagerij, toen van Sybren Ruurds Nijdam, een kleinzoon van de oprichter, door brand verwoest.

Links onder: de herberg, die nu dorpshuis is. De mooie veranda zal omstreeks 1918 afgebroken zijn, Kasteleins zijn onder anderen geweest: Tanja (tot 1902), Sije van Wijngaarden (1902-1906), Van der Baan (1906-1913), Dirk Klopma (1913-1920), Jan Hendriks Kooistra (1920-1941) en Douwe Andela (1941-1946). Op 26 juli 1948 is de herberg feestelijk als dorpshuis geopend. Rechts onder het verenigingsgebouw van onze katholieke dorpsgenoten, Kasteleins waren onder anderen Tette Langhout (later kastelein in Wartena) tot 1905, Auke Langhout (Auke Kee) 1905-1911, Lukas Hoekstra (Lukas Murkje, 1911-1921; u ziet hem op de melkwagen zitten) en Thomas Kamsma (Thomas Jeltje; 1921-1950). Het gebouw is sedert 1970 jeugd-societeit.

-Oroete

uit

Var~.

10. In de loop der eeuwen hebben veel katholieken deel uitgernaakt van de Wargaaster bevolking. Achter de boerderij van Tjerk Hanses van der Meer, eigenaar van de Jornahuistermeer (Lytsemar) hadden zij met de Wartenaaster geloofsgenoten in de achttiende en het begin van de negentiende eeuw hun "schuilkerkje". Deze Tjerk Hanses was een invloedrijk persoon en zeer kapitaalkrachtig, Hij was een van de voormannen van de patriotten in Warga en in Idaarderadeel. Hij was onder andere afgevaardigde in het departementaal bestuur van de patriotten in Friesland en als zodanig bekend. Toen in de jaren zestig van de vorige eeuw de weg naar Wartena werd aangelegd, is in 1862 de tegenwoordige kerk (gewijd aan de heilige Martinus) aan deze weg gebouwd. Op de in 1890 genomen foto poseert het toenmalige kerkbestuur, bestaande uit van links naar rechts:

Rients Terpstra, Jan Boekema, pastoor Berndes en Folkert Sinnema.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek