Kent u ze nog... de Westkappelaars

Kent u ze nog... de Westkappelaars

Auteur
:   N. Flipse-Roelse
Gemeente
:   Veere
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4381-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Westkappelaars'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

11. De Nederlands Hervormde Kerk

In zijn opsomming van predikanten, die sinds de hervorming te Westkapelle hebben gestaan, eindigt K. Baart met W.A. Mac Pherson Azn. in 1884. Deze lijst kan worden aangevuld met: Koert Loggers, 1890; Willem Cornelis Mense, 1895; opnieuw Koert Loggers, 1896; Lambertus Aalders, 1903; Wilhelm Reus, 1913 en Willem Oosthoek, 1948. In 1885 had Westkapelle 2.090 inwoners en in datjaar werden 84 nieuwe lidmaten, waaronder 54 jongens, aangenomen. In 1907 ontstonden conflicten over de oprichting van een christelijke schoolvereniging en het te weinig zingen van gezangen. In 1910 bedroeg het inwonertal 2.042 waarvan 1.807 hervormd, 222 gereformeerd en 4 rooms-katholiek. Hadden zijn voorgangers het niet altijd gemakkelijk, ook dominee Reus heeft in zijn bijna vijfendertigjarige periode, waarin twee wereldoorlogen vielen, dikwijls met moeilijkheden te kampen gehad. Hij was een actief geheelonthouder en deed veel sociaal werk. In 1917 kwam de christelijke wijkverpleging tot stand, maar toch was dominee Reus jarenlang bestuurslid van het Groene Kruis. Op zijn initiatief kwam de eerste .werkmanstram" (speciaal voor vervoer van arbeiders naar "De Schelde"). Ook in de oprichting van de "Christelijk Historische Kiesvereniging" had hij een werkzaam aandeel. Een hoogtepunt vormde voor hem altijd de kerstviering met de ouden van dagen. Toen dominee Reus vijfentwintig jaar op Westkapelle stond, werd uit dankbaarheid een groots feest gevierd. De tekst van zijn herdenkingsrede was: .Jk woon in het midden mijns volks" (oude vertaling).

De foto geeft een overzicht vanaf het orgel met "in de Tuun" .Het Westkappels Dameskoor". Het is hier uiteraard niet mogelijk om individuele personen aan te geven. Van de oudere functionarissen noemen wij nog: H. de Vos (organist), in het dagelijks leven brievengaarder; A. Verhage (koster), smidsknecht bij P. van Sighem; J. Louwerse (voorlezer-voorzanger); P. Verstraate (orgeltrapper) en P. Huibregtse (Pier van Griete) die "Stokman" (als je klompe van dooge banken viel! ! ) en klokkeluider was. Later was dit J. Westerbeke (Kobus Beke). De van 1834 daterende kerk stond tien a vijftien meter binnen de rooiIijn. Dit gedeelte was met een ijzeren hek, dat in het midden een draaibaar gedeelte bevatte, van de openbare weg gescheiden. Tijdens een kerkdienst zaten vroeger de vrouwen allen op vaste banken in het midden en de mannen in de "bochten" langs de kanten. De zitplaatsen werden aan de meestbiedende verkocht!

;;;#

J. __

12. De Gereformeerde Kerk

Deze kerk kon ge1ukkig, na de verwoesting van het dorp, ter plaatse worden gerestaureerd. Een bekend voorganger was dominee F.J. van de Ende. Hij was van 1910 tot 1917 dominee voor Westkapelle aIleen. Daarna kreeg hij ook de kerk in Domburg te bedienen. Hij woonde in de pastorie op "De Kapelle" die te zien is in het midden van foto 12 in het boekje "Westkapelle in oude ansichten". Toen hij in 1921 naar Kamperland vertrok werd de pastorie in twee gedee1ten verhuurd aanP. Hengst en N. Verhulst. Op 21 maart 1926 kwam dominee J.E. Visser als predikant voor beide dorpen. Hij woonde op Domburg en vertrok op 19 januari 1947 naar de gemeente Schermerhorn. In 1966 ging deze predikant met emeritaat. Omstreeks 1930 bedroeg het zie1ental van de Gereformeerde Kerk op Westkapelle honderd vijftig en thans, eind 1974, is dit gegroeid tot honderd vierentachtig, waaronder honderd twintig belijdende leden. Daarmee is men ze1fs voor het eerst boven de cijfers van Domburg gekomen. De leerkrachten van de "School met den Bijbe1", zoals Kooiman en Pouwelse en ook de opzichter van de kustverlichting v.d. Wal, hebben meerdere jaren dee1 van het kerkbestuur uitgemaakt. In augustus 1938 werd, uitgaande van de Gereformeerde Kerk, een evangelisatiesamenkomst gehouden tegen de dijk v66r het Polderhuis. Op de foto links boven ziet men: dominee Van de Ende. Op de rechter foto dominee Visser tussen het bruidspaar J.L. de Witte-D. de Witte. Op de groepsfoto ziet u: W. Hengst, G. van Sighern, P. Hengst, S. Gabrie1se en N. Verhulst Lzn. De meisjes zijn: A. Hengst Pdr., T. de Buck Pdr. en L. de Witte Pdr.

De Gereformeerde Gemeente

De eerste bijeenkomsten van deze groep Westkappelaars in het eigen dorp stammen uit de mobilisatietijd 1914-1918. Het was voor de gelijkgestemde militairen niet altijd mogelijk om twee keer op een zondag heen en weer te lopen naar Aagtekerke. De bijeenkomsten werden eerst gehouden in ,,'t Gebouw", toen in de consistoriekamer van de hervormde kerk en later in de "School met den Bijbel". Steunpilaren uit die eerste dagen waren dominee Verhage uit Midde1burg, Willem Houmes (Willem van de Ruiter, met ha1fhoge hoed) en Hendrik Cijsouw (Eine van Lein Siesouw). De laatste is de figuur geheel rechts bij het onderwerp "Tu1pen". De gemeente is in 1921 geinstitueerd door dominee Reinier Kok in een dienst in de schuur van W. Houmes. Men zat op schaaldelen aangebracht op palen en de toegang was via de mendeuren die werden bediend door A. Sanderse (Turenoutje). In 1926 werd de kerk gebouwd in de tuin achter de baan van G. Gabrielse Gabrzn. (G66betje van G66be).

13. De christelijke zangvereniging

De christelijke zangvereniging "Looft den Heere" werd opgericht op 19 december 1906. Ret bestuur werd toen gevormd door dominee L. Aalders (voorzitter), H. Huijbregsen (secretaris) en A. Verhage (penningmeester). De leiding kwam in handen van H. de Vos (brievengaarder), Van de vroegere voorzitters noemen wij nog: K. Lous Azn., P. Lievense Jzn. en J. Westerbeke, P. Lievense is ook nog ongeveer zeven jaar directeur geweest. De repetities werden gehouden in ,,'t Gebouw". Het ledental is in de loop der jaren een keer ruim vijftig geweest. Vol gens het reglement moest een lid de christelijke beginselen onderhouden en een onbesproken gedrag hebben, Op en buiten de vergaderingen diende men zich behoorlijk te gedragen. Elk jaar werd een jaarfeest gegeven waarbij ook de leden van gelijkgezinde verenigingen werden uitgenodigd. Op de zaterdag van de kermis ging altijd een aantalleden met verenwagens rond Walcheren ,meestal Noordomme heen en Zuudomme terug. De pleisterplaats in Middelburg was meestal .Kanaalzicht". Later ging men met een touringcar (open! ), maar werd ook de afstand groter: Antwerpen (dierentuin), Knokke, Brussel, Nijmegen, enzovoort.

Op de foto, genomen in 1925, ziet men van links naar rechts, op de bovenste rij: J. Verhage Azn., K. Lievense Kzn., C. Kleinepier, J. Boogaard Rzn., J. Minderhoud Jzn, en W. de Witte. Op de tweede rij: J. Hengst Jzn., J. Cijsouw Kzn., J. Kleinepier, P.K. van Rooijen, Jac. van Rooijen, Stefanus Gabrielse Kzn. en Willeboord Hengst. Op de derde rij: L. Wouters Ldr., M. Theune, J. Theune, Jac. Boogaard Adr., N. Wouters Ldr., Klara Roelse, M. de Lange, P. de Witte Pdr. en Kath. Roelse Pdr. Op de vierde rij: A. van Sighem Adr., W. van Rooijen, W. Brasser, P. Lievense Jzn., A. Theune, N. Lievense Kdr. en W. Boogaard Rdr.

14. De meisjesvereniging

De meisjesvereniging "Dorcas" werd opgericht in 1884 toen W.A. Mac Pherson Azn. als dominee te Westkapelle stond. Deze vereniging heeft voor de armste gezinnen in het dorp jarenlang een grote betekenis gehad. De meisjes, en natuurlijk vooral de ouderen onder hen, maakten tijdens hun bijeenkornsten en ook voor een groot deel thuis, onderkleding en linnengoed. Een en ander werd op geregelde tijden aan de armsten uitgedeeld als deze een aanvraag bij de vereniging hadden ingediend. Zorgvuldige notering was vereist want men wilde wel eens twee keer achter elkaar een hemd vragen en een ander rnoest ook eens dat buitenkansje hebben. Het geld voor de aanschaf van de onbewerkte stoffen kon natuurlijk niet aan de kas van de vereniging worden ontleend, maar de kerkelijke instanties rnoesten hier te hulp komen of het geld kwam van vrijwillige bijdragen van gegoede families op Walcheren ..?

Een belangrijke figuur in de vereniging was M. van Sighem Pdr. (Mie de Smid) die jarenlang presidente is geweest. De familie Van Sighern heeft trouwens ook altijd flink tot het ledental van de vereniging bijgedragen, Thans bestaat de vereniging niet meer. De vroegere leden maken nu dee I uit van de Plattelandsvrouwen- of Hervormde Vrouwenvereniging en de jeugd zit in jeugdclubs en heeft verder haar tijd nodig voor de studie.

Op de foto ziet u, van links naar rechts, staand: P. Huibregtse, K. Wouters, P. Lievense, G. Simonse, J. Hendrikse, M. van Rooijen, mevrouw Reus, W. Wouters, N. Lievense, W. Roelse, W. Boogaard Jdr., Jozien de Leeuwen Jac. Boogaard Adr. Zittend: Dina de Witte, Jo Theune, W.P. Verhage, M. Huibregtse, M. van Sighem, A. Gabrielse, M. de Kam Ldr. en S. Minderhoud Pdr.

15. De jongelingsvereniging

De jongelingsvereniging "Timotheus" werd al in de vorige eeuw, namelijk in 1890, opgericht door dominee K. Loggers. In de loop der jaren hebben onder anderen P. van Sighem, W. Flipse, L. Theune en P.K. van Rooijen in deze vereniging een belangrijke rol gespeeld. De bijeenkomsten werden op zondagavond in het .Jcaemertje" achterin de bewaarschool gehouden. De zondagavond begon in die tijd al heel vroeg, want na het einde van de middagkerkdienst (half vier) was het altijd om vier uur brood eten en daama begon dus de avond at. De bijeenkomst van de jongelingsvereniging kon zodoende gemakkelijk van half zes tot zeven uur zijn. Er werd, na de gebruikelijke opening, altijd een .Jnleiding" over een onderwerp uit de bijbel gehouden. Dit werd door de leden bij toerbeurt gedaan. Ook een bijdrage met een vrij onderwerp stond altijd op het programma. Na afloop bleven gewoonlijk twee leden achter om de dan volgende bijeenkomst van de leden van de knapenvereniging "Nathanael" te leiden. Was het koud dan zaten de "knapen" al van tevoren te wachten bij de vulkachel in de bewaarschool. Die kachel stond midden in het schot en de vulklep was in het schooltje. Het licht in het schooltje mocht niet branden, dus men zat in het donker olienoten te eten. De pellen werden bewaard (geen rommel) en die gingen op een gegeven moment tegelijk de kachel in waama men zich muisstil uit de voeten maakte. De kachel stond in een ommezien roodheet te bulderen. Gelukkig zijn er nooit ongelukken door ontstaan.

In het begin van het jaar werd er altijd een "jaarfeest" gehouden. Daar werden dan ook familieleden en kennissen (ook vrouwelijke) bij uitgenodigd. Het feest yond plaats in ,,'t Gebouw". Er werd dan een "Samenspraak" opgevoerd en er werden verschillende voordrachten gehouden. In het laatste was vooral W. Verstraate Pzn. (Willempje) buitengewoon bedreven. De drank die werd geschonken was chocolademelk van de toentertijd alom gangbare "bittere koekjes". De jongelingsvereniging verzorgde ook een leesbibliotheek waarvan de boeken waren ondergebracht in een kast in het "kaemertje". Herinnert u zich nog de reisbeschrijvingen "De Aarde en haar Volken" en weet u nog van de stunts die we aan de rekstok uithaalden?

Op de foto ziet u het bestuur ter gelegenheid van het vijfenveertigjarig bestaan. Het ledental was in die tijd zeer klein doordat juist een flink aantalleden van jongeling tot "man" was gepromoveerd. Staand: L. Verhage Pzn., ChI. Kleinepier Jzn., J. Boogaard Azn., A. Gabrielse Azn., K. Minderhoud Jzn. en J. Westerbeke Pzn. Zittend: J. Wouters Lzn., A. van Sighem Pzn., K. Boogaard Azn., P. Lievense Kzn. en Joh. Kleinepier Jzn.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek