Kent u ze nog... de Zaandammers deel 1

Kent u ze nog... de Zaandammers deel 1

Auteur
:   J. Hottentot
Gemeente
:   Zaanstad
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1773-9
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Zaandammers deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

11. Er is in de loop van de jaren lo het een en ander veranderd in de wereld van de arbeider. Er is wat veranderd inzake zijn status, zijn kleding, zijn loon, zijn houding, zijn arbeidstijd. De foto is gemaakt in 1897 en dat is (deze tekst is geschreven in 1975) lang geleden. Een groep arbeiders die niets bezat van de verworvenheden die het nageslacht (zij het niet zonder slag en stoot) deelachtig lOU worden. Daar staan de mannen in kledij en met hoofddeksels op die men vandaag nog aantreft als museumstukken, op de petten na. Mannen in bruin pilo (er hing altijd een vreemd luchtje aan) en op klompen. De schoenindustrie had nog niet zoveel van doen met de arbeidende bevolking, zeker niet met die van de Zaanstreek. Dit is het personeel van de balkenzagerij van de weduwe S. Kamphuijs, wier nazaten toen in een huis aan de Stationsstraat tegenover het Rustenburg woonden. Het fabrieksterrein lag aan de westkant van de spoorlijn Amsterdam-Zaandam en aan de oostkant van de veellater gekomen fabriek Fibra, die dit jaar is gesloopt. Toen het terrein al lang braak lag heeft oud-ijzerhandel Foeth het als opslagplaats in gebruik gehad. Daar stond de fabriek "De Ladder Jacobs", genoemd naar de tot de hemel reikende ladder die aartsvader Jacob op zijn vlucht naar Mesopotamie in een droomgezicht verscheen. Wie zal zeggen hoevele dromen de mannen van toen, de zagers, de schavotsjouwers, de wroeters, hebben gedroomd van's morgens zes tot's avonds zes, zes dagen in de week?

Op de bovenste rij van links naar rechts: J. Starreveld, J. Prins, P. Wiegman, C. van Heuven, Th. van Galen, J. Schenk en S. Kat. Vooraan staan: D. Kroonenberg, C. Olie, F. van Galen, die de baas was in de zagerij, C. Bakker, dan een onbekende, M. van Heuven, H. van Veen, K. Joor en S. Kolhorn.

12. Dominee J.F. van Duijne had het beroep aangenomen dat de hervormde gemeente Zaandam op hem had uitgebracht. Er moest echter een en ander gebeuren om de nieuwe predikant een hem passende pastorie aan te bieden. Er was een woning beschikbaar aan de Oostzijde, ongeveer tegenover de Bakkerschool, en in dat perceel zijn vele mannen in hun vrije men aan het werk gegaan. Vaklui en niet-vaklui van ook goede wil, En toen, nadat alles in orde was gemaakt, kon dominee zijn huis betrekken. Ter afsluiting van dat ailes is fotograaf Sterel naar de Oostzijderkerk gekomen, in januari 1923, om dominee en aile medewerkenden op de kiek te zetten. Zittend van links naar rechts: J. Woudenberg, G. Meijer, dominee J.F. van Duijne, A. Groen, J. Kroonenberg en D. Voet. Dan de tweede rij en we zorgen dat we niet in de war raken: A.M. Offenberg, W. Rot, D. van der Lely, B. Tromp, G. van Leeuwen, zijn broer C. van Leeuwen en zijn vader A. van Leeuwen en dan nog drie mannen: J. Korf, koster D. Fraaij en J. Stolp. Derde rij: H. Gros, A.P. Rot, A. Kuijper, C. Polderman, E. Bergwerf, H. Joor, J. Mankor en J. Mulder. Bovenaan: P.J. Pekelharing, zijn zoon J. Pekelharing, C. Timmer, J. de Haan en F. Pascha.

13. De rooms-katholieke voetbalvereniging V.V.Z. is in 1916 opgericht omdat het voetballen op zondagmorgen wat moeilijk lag in verband met de kerktijd. Enige jongemannen die V.V.Z. hebben opgericht speelden in Q.C.C. en moesten om tien uur 's zondagmorgens op een veld aantreden, doch waren ook verplicht tot kerkbezoek. En toen er inzake de begintijden van de voetbalwedstrijden niets te veranderen viel, kwamen zij tot een eigen voetbalclub. Tot de oprichters behoorde Gerbrand Kruijver die naderhand een belangrijke rol zou spelen in de Rooms-Katholieke Voetbalbond en (na de tweede wereldoorlog) nog meer in de K.N.V.B. De vereniging werd bij de Noordhollandse Voetbalbond, onderafdeling van toen nog de Nederlandse Voetbalbond, ingeschreven onder de naam "Hercules-Zaandam", doch er bestond in Utrecht al een "Hercules" en daarom moest de naam worden veranderd. Het eerste elftal speelde twee jaar in de Noordholiandse Bond tegen onder meer Q.C.C. 2, .Purrnersteijn" 2, D.W.V., Z.F.C.4 en "Zaanlandia" 2 en ging kort voor 1920 over naar de diocesane Haarlemse Voetbalbond. Na verloop van jaren kwam V.V.z. in de landelijke Rooms-Katholieke Federatie van Diocesane Voetbalbonden uit. Het eerste voetbalveld lag op het bij andere clubs ook al welbekende Blauwe Zand. De kleedkamer lag een eind uit de buurt en de doelpalen plaatste men zelf, hetgeen trouwens in die tijd vrij normaal was. Van het Blauwe Zand verhuisde de club naar een terrein bij de Belgischestraat, vervolgens naar een land bij het Konijnenpad en toen het ook daar niet meer kon werden de krijtlijnen getrokken op de plaats waar later het ,,In 't Veldpark" kwam. Volgende plek was een veld bij de Hoornselijn aan de Oostzijde en nu speelt de club op het sportpark aan de Karel Lotsylaan. In 1940 werden fusiebesprekingen geopend tussen de K.N.V.B. en de katholieke bond en korte tijd later begon de competitie te draaien met aile clubs onder de vleugels van de K.N.V.B. Gerbrand Kruijver was er toen al bij betrokken en hij zou nog jaren bestuurlijk in de grote bond werkzaam blijven. Hij is erevoorzitter van V.V.Z.

Hiernaast de spelers van het eerste elf tal dat onder de naam V.v.Z. in 1917 op de velden kwam. Vooraan van links naar rechts: G. Kruijver, C. Daas, H. Verkerk, O. Birck en A. de Rooij. Achter hen: P. Sombroek, H. Vijverberg en G. Feekman. Achterste rij: grensrechter H. van der Laan (Wormerveer), G. van den Akker, M. Hageraats, C. van der Wardt en P. van Calcar.

14. In de Stationsstraat was er, het zal omstreeks 1928 zijn geweest, gelegenheid te poseren, opdat de fotograaf een en ander kon vastleggen toen de actie "Bet meer brood" landelijk, en dus ook in de Zaanstreek, gaande was. De bakkers meenden dat er niet genoeg brood werd gegeten en daarom kwam er, toen de Zaanstreek aan de beurt was om die actie publiekelijk te voeren, een auto uit de provincie Groningen (zichtbaar aan de letter B op het nummerbord) met een groot ijzeren brood er bovenop. Dochters van bakkers en vriendinnen van de dochters van bakkers konden tegen een vergoeding meewerken, een wit uniform aantrekken, een provinciewapen dragen en zo maar wat rond lopen in de centra van de Zaangemeenten. Dat trok natuurlijk belangstelling, hetgeen trouwens de bedoeling was. Het is niet bekend of de broodverkoop plaatselijk, provinciaal en landelijk steeg. De actie groef nogal diep, want aan de hand van de tekst rand het enorme brood werd men opgewekt de gehele dag brood te eten, in de ochtend, in de middag en's avonds. De meisjes, die gedurende enige dagen hun tijd beschikbaar stelden, waren van links naar rechts: Mina Zwart, Maartje Vet, Gre Klomp, Geertje de Groot, Annie Franken, Nel Dobber (die onder het brood zichtbaar is), Gre Groot, Stien de Boorder, Trien Scheerman, een meisje Valstar en een meisje van wie aIleen bekend is dat zij in Zaandijk woonde.

15. De toneelvereniging "Rhetorica" (de kunst der welsprekendheid) werd op 3 april 1909 opgericht. Men noemt Piet Schagen en Willem Doets als de oprichters. .Rhetorica" is nog altijd actief, in tegenstelling tot verschillende andere verenigingen die, door gebrek aan leden, gebrek aan animo of gebrek aan wat dan ook, letterlijk van het toneel zijn verdwenen. .Rhetonca" heeft als regisseurs uit eigen kring Piet Schagen en Hertz de Bruijn gehad. Het aantal mannelijke en vrouwelijke beraepsregisseurs is belangrijk grater: Lau Ezerman, Jacq. Rooijaards Sandberg, Ko van Dijk sr., Daan van Ollefen, Frits Bouwrneester, Kees van Iersel, Lies de Wind, Frans 't Hoen, Onno Molenkamp en Heleen van Meurs, die ieder op hun manier een en ander hebben overgedragen aan leergierige amateurs. Evenals aIle verenigingen (en toneelverenigingen niet aIleen) had en heeft "Rhetorica" nag weI haar eigen sfeer en haar eigen publiek, dat zeer zeker voor het toneelstuk naar .Dns Huis" kwam, maar zander twijfel ook voor de reunie die elke feestelijke avond in feite was. Vooral toen de televisie nog niet zo ingrijpend in veel verenigingen had huisgehouden als nu. In 1930 gaf .Rhetorica'' enige opvoeringen (amateurs schijnen altijd opvoeringen te moeten geven, professionals geven voorstellingen) van De Bruiloft van Figaro.

De foto toont, staande van links naar rechts: Cees Hoorn, To Nijhuis-Pieterse, An Kliffen, Marie Copper, Johan van Nek, Fre de Bruijn-Uytenhooren, Evert Srnit, die later directeur van de Amsterdamse Stadsschouwburg werd, 1m Libot-Beekhoven, Herman Hennink, Do Meijer, Rudolf Teunissen, Siem Meereboer en Alie Smit. Geknield:

Tine Meijer en Jo Schuite en vooraan zittend: Wil Pesie, Jan Koeman en Sini van Hattem.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2021 Uitgeverij Europese Bibliotheek