Kent u ze nog... die van Oostkapelle

Kent u ze nog... die van Oostkapelle

Auteur
:   A.J. de Broekert
Gemeente
:   Veere
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1876-7
Pagina's
:   192
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... die van Oostkapelle'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Aangezien ik met genoegen heb mogen constateren dat onder de ingezetenen nog veel materiaal aanwezig was voor de samenstelling van een derde deeltje over ons dorp, nu met als titel "Kent u ze nog ... die van Oostkapelle", heb ik niet geaarzeld, ook mede door de grote hulpvaardigheid van diverse inwoners mii materiaal beschikbaar te stellen, om over te gaan tot het samenstellen van nag een uitgave, na de reeds verschenen deeltjes 1 en 2 "Oostkapelle in oude ansichten". Ik heb dan ook weer een keuze moeten maken uit al de mij ten gebruike afgestane foto's. Zonder de privacy aan te tasten, heb ik gemeend achter de namen tussen haakjes de geboortedatum of het geboortejaar te vermelden, vooral bij de namen van de ingezetenen geboren v66r 'het jaar 1900. Wellicht zult u dan wel eens kunnen zeggen of denken: "Is dat nu al zo lang geleden dat die of die geboren werd? "

Het was voor mii, dank zij de grote hulp van verschillende inwoners bij de samenstelling van de tekst bij de afbeeldingen voor wat de namen betrof, weer bijzonder plezierig om in het verleden te kunnen duiken en ik dank dan ook zeer hartelijk diegenen die mij materiaal beschikbaar gesteld hebben en behulpzaam zijn geweest om de namen - vaak vele - bij een foto bekend te maken. En uiteindelijk is dan deze derde uitgave tot stand gekomen en gaarne wens ik u veel leesen kijkgenot toe, wanneer ik u kris-kras door ons dorp meeneem naar vroegere tijden.

Afbeelding nummer 33 laat u de vakantieschool ,,'t Swaeltsjenest", die zich bevindt aan de Duinweg, zien. Diegenen die na 1943 geboren werden hebben dit pand niet meer gekend, daar het in het jaar 1943 (in de bezettingstijd dus) door brand onbruikbaar werd. Deze vakantieschool of buitenschool werd gesticht door de heer Douma, onderwijzer uit Rotterdam. De kinderen van zijn school konden in Oostkapelle 's zomers, in de schoolvakantie, van de bossen, de zee en het strand genie ten en gezondheid opdoen. 's Morgens hadden de kinderen les en's rniddags gingen zi] op stap. Genoemde heer Douma was eerst schoolhoofd te Grijpskerke en ging vandaar naar Rotterdam. De school werd in 1935/36 gebouwd op een perceel grond van Arij Francke. In verb and met de oorlogshandelingen kwamen de kinderen in de zomer van 1940 niet meer naar

Oostkapelle en op 26 september 1940 werd deze vakantieschoo1 in opdracht van de gemeente Vlissingen in gebruik genomen als kraamkliniek, omdat het door de toestand van het oorlogsgeweld onverantwoord was geworden om de aanstaande moeders in Vlissingen te 1aten verblijven. De verp1eegkosten van in de kraamkliniek bedroegen een gulden per dag en de vervoerskosten per taxi waren twee gulden en vijftig cent. Krijn Wisse moest vaak de aanstaande moeders vervoeren. Op 23 februari 1941 yond in ,,'t Swaeltsjenest" de honderdste bevalling p1aats en daar de verloskundige E. Voorbergen de algehele 1eiding over de kraamkliniek had, ontving zij ter gelegenheid van genoemde geboorte een zilveren armband met inscriptie. Ook waren er bloernen, onder andere van de gemeentebesturen van Vlissingen en Oostkapelle, terwijl op genoemde datum een vertegenwoordiging van het gemeentebestuur van Vlissingen aanwezig was, a1smede burgemeester K. Fabius van Oostkapelle met zijn echtgenote. In totaa1 werden er in de kliniek driehonderd baby's geboren. Er moest echter wel met de ruimte gewoekerd worden. In een 1edikantje lagen op een gegeven ogenblik zeven baby's dwars naast elkaar. Doch de ,jubileum-baby" kwam in een apart wiegie te liggen! De kliniek werd tot september 1941 gebruikt, aangezien to en het gemeentebestuur van Vlissingen meedeelde dat men weer naar de stad kon terugkeren. Dus werd de kraamkliniek ontruimd. Maar in februari 1942 werd door de Duitse Wehrmacht een bevel uitgevaardigd dat alle ouden van dagen, langdurig zieken, alsmede aanstaande moeders per 1 mei 1942 weer uit Vlissingen moesten evacueren. En dat was een bevel dat stipt opgevolgd moest worden. De leiding van de in 1940 in gebruik genomen kraamkliniek moest toen haastig op zoek naar een ander onderdak. Er werd daarom contact opgenomen met de familie Heijse voor een onderdak in huize "Overduin" in Oostkapelle. Doch eind maart 1942 moest Vlissingen een groot en hevig bombardement ondergaan en daarom moesten onverwijld maatregelen genomen worden om voor de aanstaande moeders weer te Oostkapelle een onderdak te zoeken. En wederom werd - zij het voor slechts een week - onderdak gevonden in ,,'t Swaeltsjenest". Dit bleek a1 gauw veel te klein te zijn, zodat verhuisd werd naar huize "Overduin". Daar bleef men tot 9 september

1942. "Overduin" moest toen, op last van de bezetter, ontruimd worden, omdat het gebouw gevorderd was ten behoeve van de Arbeidsdienst. Op Walcheren was er he1aas geen gebouw te vinden om de kraamkliniek voort te zetten; trouwens, men moest Walcheren verlaten, omdat men bang was voor een invasie op Walcheren. Uiteindelijk kwam men terecht in Yerseke en wel in de villa "De Zandp1aete", die aan de Grintweg stond. In deze villa werden de aanstaande moeders ondergebracht en men bleef daar tot 27 december 1944. Langer hoefde niet, want de bevrijding was een feit geworden. Na 20 december 1944 werden daarom geen aanstaande moeders meer opgenomen en successievelijk vertrok van de moeders de een na de ander, zodat ITa 27 december 1944 geen enkele moeder meer in genoemde villa aanwezig was. In januari 1945 werd deze villa echter weer bevolkt, want to en kwam zuster Dop daarin met een groep kinderen.

Om u bekend te maken met het feit dat aan de genoemde vakantieschool een kleine geschiedenis was verbonden, werd door mij het bovenstaande opgetekend uit de mond van de verloskundige mevrouw E. Voorbergen, die, met betrekking tot de geboorten in de kraamkliniek, heel wat heeft meegemaakt, georganiseerd en beslist.

Afbee1ding nummer 37 1aat u de boswachterswoning, staande in het landgoed "Hoogduin", zien. In deze woning heeft van december 1900 tot 1 augustus 1928 boswachter Stefanus Lous, geboren te Westkapelle op 22 oktober 1875, met ziin gezin gewoond. Hij was in 1910 reeds lid van de afdeling Zeeland van de Vereniging van Jachtopzieners en Boswachters (onbezo1digde rijksveldwachters) en op 4 januari 1960 herdacht hij de dag waarop hij vijftig jaar terug lid van genoemde vereniging was geworden. Op 4 januari 1910 werd deze vereniging namelijk in de provincie Zeeland opgericht en Stefanus Lous werd in deze oprichtingsvergadering tot bestuurslid benoemd. In 1960 was hij het enige lid van de afdeling Zeeland dat de vereniging nog had help en oprichten. Toen de vereniging in 1912 opgenomen werd in de in 1911 opgerichte Nederlandse Vereniging van Jachtopzieners, ging Lous mede over en bekleedde hij zesendertig jaar lang verschillende bestuursfuncties in de afdeling Zeeland. Nadat hij tot I augustus 1928 als jacht-

opziener in de bossen van "Hoogduin" werkzaam was geweest, verwisse1de hij zijn dienstbetrekking voor de bossen van "Overduin". En nadat hij niet meer in actieve dienst was, zwierf hij nog graag met zijn jachtgeweer door zijn geliefde bossen, op zoek naar schadelijk wild. Dat hij vee1 veranderingen op jachtgebied en vee1 ups en downs in zijn jachtopzienersloopbaan heeft meegemaakt, spreekt bijna vanze1f, maar dat hij ook vee1 voor zijn vereniging en de jacht heeft gedaan, b1eek op zijn jubileumdag. Toen werd hij met vee1 bezoek vereerd van jagers, burgemeester F.G. Sprenger, personee1 van de rijkspolitie en collega-jachtopzieners. Ook werd op die dag de jubilaris door de vice-voorzitter van de afdeling Zeeland van de Nederlandse Vereniging van Jachtopzieners hartelijk ge1ukgewenst. In 1946, na zesenveertig jaar van toezicht houden in de bossen, kon hij van een we1verdiende rust gaan genie ten. Maar de afdeling Zeeland b1eef hij trouw. Hij was de figuur bij uitstek om te verhalen van de jaren v66r de Eerste Were1doorlog, toen er nog vo1op "om den broode" gestroopt werd. Als hij verte1de dat er in die jaren heel vee1 stropers waren, klonk dat misschien een beetje overdreven, maar het was tekenend voor het aantal strikkenzetters, dat in die tijd door de bossen waarde ... Hij wist heel goed hoe het erbij stond met de stropers, doch langzamerhand werden ze toch dunner gezaaid. De welvaart was algemener geworden, de boeten werden hoger en de schrik zat erin! Niet: "de klad zat erin", want dan zou hij zijn oude beroep verloochenen. Trouwens, een jachtopziener heeft meer te doen dan het weren van stropers. Er moet toezicht gehouden worden op de jacht, leiding gegeven aan drijfjachten, schadelijk gedierte worden bestreden en er moet gevoederd worden tijdens strenge winters. Hij had v66r ziin aanstelling tot jachtopziener zelf nooit gestroopt. WeI gejut, maar wie had dat niet gedaan die in 1875 in Westkapelle geboren is? Stefanus Lous is eigenlijk "uit gebrek" jachtopziener geworden. Dat kwam na een winter waarin hij precies negentig centen had verdiend! Hij heeft er nooit spijt van gehad dat hij het interessante beroep van jachtopziener heeft gekozen. Geen moment!

Na Stefanus Lous werd Marinus Meijer in het jaar 1928 tot jachtopzienerfboswachter in

"Hoogduin" aangesteld. Hij mocht ook reeds zijn vijftigjarig jubileum herdenken en weI in 1978. En in verband met het feit dat hij in 1968 ziin veertigjarig jubileum herdacht, ontving hij de eremedaille in brons, verbonden aan de Orde van Oranje-Nassau (Koninklijk Besluit van 12 juli 1968, nummer 30).

Na het lezen van deze inleiding wens ik u van harte veel genoegen met het bekijken van de afbeeldingen en het Iezen van de daarbij behorende tekst en naar mijn stellige overtuiging zullen er velen onder u zijn die, al of niet een vergrootglas hanterend, min of meer zullen wegdromen in het verleden, omdat vele afbeeldingen stellig herinneringen zullen oproepen uit grootmoeders en grootvaders tijd of misschien nog weI daarvoor.

Als een eerbetoon, als bewondering en als een dankbare herinnering aan diegenen die tot het voorgeslacht behoren, beeindig ik deze inleiding met deze twee verzen:

o God, die droeg ons voorgeslacht, in nacht en stormgebruis, bewiis oak ons uw trouw en macht, wees eeuwig ons tehuis!

o God, die droeg ons voorgeslacht in tegenspoed en kruis,

wees ons een gids in storm en nacht en eeuwig ons tehuis!

Oostkapelle, maart 1982

1. Deze foto werd gemaakt op 8 augustus 1910. Op die dag namelijk waren Willem de Voogd en echtgenote Johanna Broerse vijftig jaar getrouwd. Fotograaf Comelis Henning uit Middelburg moest een groepfoto van de feestgangers maken, maar omdat zij daarvoor nog niet klaar waren, werd deze fa to door genoemde fotograaf op het "Hofje van de Nood" gemaakt.

Willem de Voogd woonde op het tuindersbedrijfje van het buiten ,,Molenwijk", welk bedrijfje schuin tegenover het genoemde buiten aan de Molenweg te vinden was. Later werd dit bedrijfje voortgezet door respectievelijk Joos de Voogd en Willem de Kam Andrzn.

Van links naar rechts: met poppewagen Elizabeth Riernens (zij trouwde met Jan Cijsouw), bij de regenbak staat Saar Clarisse (zij trouwde met Pieter Riernens), dan Comelis Schoe (zittend, met touw en sikkel om gras voor de konijnen te halen; hij trouwde met Leuntje Jobse), in het deurgat links Katrien (Catharina) Sturrn-Provoost (zij trouwde met Gilles Sturm) en v66r haar Koos (Jacoba) Wondergem (dochter van Johannes Wondergem, geboren te Gapinge op 15 juli 1853, en van Antje Schoe, geboren te Serooskerke op 21 juni 1857).

In het midden op het straatje, met kruiwagen, staat Stien (Christina) Schoe; zij trouwde met smid Marinus Boone (1898). De jongens achteraan zijn: links Simon Melse (geboren op 9 mei 1902) en zijn broer Gerrit Melse (1898). De ouders van de kinderen Melse waren: Jan, geboren op 20 januari 1873, en Adriana Zwemer (1878). Het meisje rechts is Riene (Laurin a) Riemens; zij trouwde met Jan Louws.

2. Tegenover de tuinderij "Zanglust" aan de Molenweg bevindt zich de hofstede .Buitenlust"; dit is een ze1dzame foto, genomen omstreeks het jaar 1915.

Van links naar reehts staan bij de paarden: Aernout Willemse Wzn. (1849); hij woonde in de Duinweg en was de grootvader van Aernout Willems (1894), die Anthonia Antheunisse trouwde; dan een doehtertje van dominee Johannes Laurense (hervormd predikant van 16 mei 1909 tot 4 oktober 1914): Sija Antonia (1903), vervolgens Mie (Wille min a) de Kam (1898), Lena Willemse (1887), het dienstmeisje, dan Jaeomina de Kam-Willernse (1872), kneeht Gerrit Spruijt (1877), gehuwd met Leijntje Labruijere (1876); met hondje Pieternella de Kam (1907) en Willem de Kam, geboren op 21 juli 1862.

Laatstgenoemde liet aan de Domburgseweg de hofstede "Groenoord" bouwen. Deze hofstede heeft haar 1angste tijd gehad. Voor de huidige bewoners werd een gehee1 nieuw bedrijf gestieht aan de uitvalsweg naar Domburg. De gemeente heeft narnelijk het gehe1e bedrijf met bijbehorende gronden aangekoeht.

3. In 1936 werd Joan Anthonie Lantsheer tien jaar en een tiental jongens van zijn school mocht ter viering van dit kroonjaar op het buiten .Zeeduin" "op joengers" komen. De vader van een van de genodigde jongens kwam op het aardige idee om voor de jarige als geschenk een foto van de jongens als herinnering aan die dag te laten maken. Dit was dan het resultaat.

Van links naar rechts: Frans Johannes Don Fzn., Ries (Andries) Bimmel Adrzn., Bram Wattel Izn., Piet van de Woestijne Wzn., Krijn Poppe, Kees Bimmel Adrzn., Leunis de Rijke Mzn. en Mari (Marins Comelis) Don Fzn.

De voorste twee jongens: links Wim Don Fzn. en rechts Ries (Andries) den Hollander Pzn.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek