Kerkrade in oude ansichten

Kerkrade in oude ansichten

Auteur
:   J. Driessen
Gemeente
:   Kerkrade
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1690-9
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kerkrade in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

In de negentiende eeuw yond de bevolking van Kerkrade een bestaan in de landbouw en in de mijnbouw. Deze laatste was bij de Franse overheersing en daarna sterk achteruitgegaan. Eerst in de tweede helft van de vorige eeuw kwam er weer een opleving, Verder vonden veel mensen werk in Duitse rnijnen of oak wei in fabrieken te Aken. Men verstond beter Duits dan Nederlands, men las Duitse kranten enzovoort.

Door de opkomst van de mijnen begon voor Kerkrade omstreeks 1900 de industriele revolutie met aile gevolgen vandien. Daarbij kwam dat het verleden een remmende werking had: de band met het Duitse grensgebied was weI staatkundig maar niet mentaal verbroken; sociaal, cultureel en economisch richtte men zich naar het grensgebied en naar het naburige Aken. De oorlog van 1914-1918 bracht hier al grote verandering in. Men voelde toen dat men bij Nederland hoorde. Juist dan deed zich het ontbreken van

goede verbindingswegen met het noorden gevoelen.

De bevolking van Kerkrade heeft, ondanks een toestroming van mensen van elders, toch haar eigen specifieke karakter weten te behouden. Het gevoel van onderlinge verbondenheid is mogelijk blijven bestaan doordat de meesten eenzelfde soort werk - in de mijn - hadden, De saamhorigheid kwam oak tot uiting in het rijke gerneenschapsleven, met zijn talloze muziek-, toneel- en sportverenigingen. Voorts heeft het dialect veel bijgedragen tot de gemoedelijke dagelijkse om gang.

Dit boekje wil een indruk geven van het uiterlijk voorkomen van Kerkrade en daarmede ook van het leven in deze plaats gedurende de jaren 1880-1930. De foto's in dit boekje zijn als volgt gerangschikt:

Kerkrade-centrum, Nulland, Bleijerheide, Holz, Haanrade, Chevremont, HopeI, Ansteldal, Kaalheide, Terwinselen en Spekholzerheide,

1. De kern van de gemeente Kerkrade ligt in 1851, wanneer AI. Schaepkens de enige kerk in de gemeente, het gemeentehuis en de school in tekening brengt, op het Kerkhof of Kerkplein. De naam Kerkrade - gerooide of ontgonnen plaats met een kerk - lijkt dan ook toepasseJijk. In 1852 verJiest dit gedeelte van de gemeente iets van zijn centrumfunctie, doordat Spekholzerheide dan de eigen kerk in gebruik neemt en de school aldaar erkend wordt.

2. De Schutterstraat raakt terzijde van het kerkhof de van links komende Kerkweg en slingert dan in een boog aan de rechterzijde om het Kerkplein met zijn bebouwing heen om tussen het (oude) gemeentehuis en het cafe van Scholtes de Markt te bereiken. De zusters ursulinen vestigden zich in 1859 aan de zuidwestzijde van het Kerkplein. Een nieuw klooster en een nieuwe meisjesschool, gebouwd respectievelijk in 1870 en 1892, onttrekken aan deze zijde de kerk aan het zicht, Links naast de meisjesschool ziet men "Moscou" liggen.

3. Links van het Kerkvoetpad ligt "Moscou", een huis, dat in de plaatselijke geschiedenis naam heeft gemaakt als herberg, later als school en een tijdlang tegelijkertijd gemeentehuis. Aan het eind van het voetpad en weI aan de voorzijde van het gebouw brengen vijfentwintig hardstenen treden ons op het hoger gelegen Kerkplein. Een bruggetje gaf vroeger een directe toe gang van het Kerkplein naar de eerste verdieping van het gebouw. In het kleine huisje dat tegen "Moscou" aanleunt, woont de orgeltrapper Fuchs. Rechts van het voetpad is achter het huis van Esser de meisjesschool zichtbaar.

4. Omstreeks 1915 staat de tweehonderd jaar oude pastorie aan het Kerkplein te wachten totdat zij in 1922 gesloopt zal worden voor de uitbreiding van het ziekenhuis. Or> een andere hoek van de vroegere boerderij, die met de pastorie een geheel vormde en waarvan de knecht tevens koetsier van de deken was, is in 1911 een nieuwe pastorie gebouwd. De daardoor leeg gekomen oude pastorie wordt dan tijdelijk in gebruik genomen als Groene Kruisgebouw en als tehuis voor de zusters van het ziekenhuis.

Pastorie Eerw. Heeren Kapelaans.

KERKRADE.

5. De bouw van twee fraaie kapelanieen in 1910 vlak achter de grafsteen van F. Corneli maken het Kerkplein bijna tot een besloten plaats. Achter deze kapelanieen ligt de oude, in 1858 gebouwde kapelanie; vervolgens springt het zusterklooster naar voren, in 1870 gebouwd op de plaats van het oude kostershuis, dat de zusters nog elf jaar tot verblijf had gediend. Na het vertrek van de zusters in 1921, vestigt de aalmoezenier zich in het klooster. De hierachter liggende school wordt het gezellenhuis "Ons Tehuis" en tevens parochiehuis. In 1929 krijgt het zijn laatste bestemming als tehuis voor bejaarden.

6. Een typische bebouwing maakt het Kerkplein bijna tot een besloten plaats. Ret gemeentehuis op de linker hoek van het Kerkplein droeg v66r 1850 een strooien dak. Aan de linkerzijde van het gemeentehuis bevindt zich een aanbouw, ook wel "schroete-stalletje" (schroet = ka1koen) genaamd voor het onderbrengen van eventuele arrestanten. De moderne bebouwing van de Markt, de vroegere .Dorpstraat", met zakenpanden zal de aandacht van het Kerkplein afleiden.

7. In 1913 wordt het nieuwe gemeentehuis in gebruik genomen. Het oude gemeentehuis aan het Kerkplein wordt met een verdieping uitgebreid en verhuurd aan de dienst van de directe belastingen.

(Darktplein met Kellk := Ket'kllade

8. Uit de pose van het gezin Daelen blijkt dat een foto iets bijzonders is omstreeks 1900. K. I. Daelen bestuurde de gemeente van 1880 tot 1901. Voormiddags was hij als burgemeester op het gemeentehuis te bereiken en in het middaguur bracht een sjees hem als kassier naar de Duitse mijn Voccart. Dit ontlokte eens aan een niet-ingezetene de woorden: "Wat, werkt de burgemeester op de koel? Neen, dan onze burgemeester, die gaat achter de ploeg en laadt de mestkar. maar naar de koel, dat heeft hij gelukkig nog niet nodig".

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek