Klaaswaal in grootmoeders tijd

Klaaswaal in grootmoeders tijd

Auteur
:   Marja Visscher
Gemeente
:   Cromstrijen
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3194-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Klaaswaal in grootmoeders tijd'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

In de inleiding van het in 1971 verschenen eerste deel van dit fotoboekje over Klaaswaal als oudste van de beide Cromstrijense dorpen vertelden we al iets over de geschiedenis van de polder en het dorp. Tot diep in de vijftiende eeuw rolde de zee haar schuim nog tot aan Westmaas. AIleen bij lage waterstanden en een oostenwind vond men in dit gebied, waar later Klaaswaa1 zou komen te liggen, wat gebrekkige kaden, die moesten beletten dat stukken buitenliggend grasland zouden overstromen. Voor een lutte1 bedrag werden die buitengronden door de rentmeester van de graven van Holland en de heren van Strijen verhuurd en een enkel stuk vee vond er zijn voedse1. Nog wat zuidelijker lagen platen met rietgewas, die voor vis- en vogelvangst werden verpacht.

In 1492 kreeg Gerard Numan deze gronden in erfpacht met het recht tot indijken. Keizer Maximiliaan van Oostenrijk beloonde hiermee, als graaf van Holland, Numan voor zijn rentmeesterschap na een

groot aantal jaren trouwe dienst. Aanvankelijk aIleen, later met anderen, bracht deze zijn rechten tot uitvoering en de basis werd gelegd voor het gebied van Cromstrijen waarin het latere Klaaswaal en Numansdorp zouden komen te liggen.

Na een aantal kleine omkadingen in dit gebied werd in 1539 voor het eerst als gedeelte van de polder Het Westmaas Nieuwland een stuk Cromstrijense grond mee ingedijkt. In dit gedeelte "Oud-Cromstrijen", met als noordelijke grens de Srnidsweg tussen Westmaas en De Greupmolen, kwam Klaaswaal te liggen. Een zekere Claes Danckaertz had hier bij ,,'t gat van Claes Wael" - ook weI de .Vlaeminckwael" genoemd - zijn vis- en vogelvangstbedrijf. Langs die waal of vliet, waarvan de resten nog in en noordelijk van Klaaswaal zijn terug te vinden, werd een dorp gesticht, dat nu bijna 450 jaar oud is.

Het voert hier te ver om de groei van Klaaswaal door de eeuwen heen te volgen. Beperken we ons tot de

oprichting van de eerste korenmo1en ~ De Greupmolen - aan de Molendijk in 1550, de stichting in 1566 van de tot 1575 rooms-katholiek geb1even kerk aan het eind van de Voorstraat en de eerste bouw omstreeks die jaren van een pastorie en een schoolhuis op de plaats van de oude pastorie en het gemeentehuis.

Klaaswaal - met in vroeger dagen naast de landbouw ook de vlasserij als een belangrijk middel van bestaan - heeft in de loop van deze eeuw de ontwikkelingen van het agrarische bedrijf doorleefd. Verregaande mechanisatie deed haar intrede, de vlasserij verdween geheel om van de visserij, uit de dagen toen het prille Klaaswaal met zijn haven nog open verbinding met het buitenwater had, maar niet te spreken. Bescheiden industrie deed haar intrede. Een klein deel van de Klaaswalenaars zocht zijn arbeid ook buiten het eiland en een bloeiend verenigingsleven werd voor Klaaswaa1 kenmerkend. Eerst tram- en bootverbindin-

gen en later de eigen auto hebben van het dorp op het eiland meer en meer een tegen de grote stad aan1eunende levendige dorpsgemeenschap gemaakt. Daarin ging de eigen en oorspronkelijke bevolking steeds meer allerlei belangen de1en met nieuwkomers uit de Randstad. Een moderne woonwijk buiten de oude kern uit de zestiende eeuw geeft dan ook aan menig ander dan van het eiland afkomstig, leefruimte. Op deze serie oude foro's nit de tijd tussen onze generatie en die van onze grootouders herkennen we hier en daar de punten die we in ons verhaal even hebben aangehaald.

Dank aan hen die dit tweede deeltje hielpen samenstellen.

Marja Visscher

1. Ret gemeentehuis, de kerk en de school van Klaaswaal.

2. Was het in 1566 dat K1aaswaa1 zijn eigen kerk en parochie stichtte, in het jaar 1647 werd deze kerk met toren in vergrote vorm herbouwd. Meer dan een eeuw later werd de "toren" eigendorn van de gemeentelijke overheid.

j T

3. Het fraaie interieur van de hervormde kerk met de eikehouten preekstoel die in 1816 werd geschonken door C. van Andel en Jacob Schelling. Behoorden de zitplaatsen vooraan in die tijd tot de beste "plek", voor die naast de kachel moeten toch zeker ook liefhebbers geweest zijn.

4. Wie herinnert zich niet dominee Gerhard W.K. Hugenholtz, die van 1932 tot 1946 predikant was van de Neder1ands Hervormde Gemeente te Klaaswaal. Een man die volgens hen die het kunnen weten, "werkelijk voor iedereen een p1ekje in de hemel in gedachten had".

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek