Klazienaveen in grootmoeders tijd

Klazienaveen in grootmoeders tijd

Auteur
:   J.H.T. Hoogers
Gemeente
:   Emmen
Provincie
:   Drenthe
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6110-7
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Klazienaveen in grootmoeders tijd'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

59 lets verder dan het hervormde kerk]e richting Zwartemeer stand dit witte houten schooltje, dar in 1916 werd gebouwd. Voor dit schooltje is nogal geknokt am het te kunnen behouden. Deze openbare lag ere school 3, beter bekend als school "Smeulveenschebrug" werd me de gebouwd in verband met de grate afstand tussen school Dordschebrug in Klazienaveen en de openbare lagere school 1 bij de brug te Zwartemeer. De school began op 1 juni 19 16 met 1 27 leerlingen en het eerste hoofd was meester Iohan Kok. Midden jaren twintig had de school te kampen met een geweldige terugloop van het aantal leerlingen. In 1928 waren dat er

nog maar 53. De raad van de gemeente Emmen besloot tot opheffing van de school, hergeen per 1 j anuari 1 930 gebeurde. Veel ouders waren het hier absoluut niet mee eens en de school werd overgeno-

men door de schoolvereniging voor Neutraal Bijzonder Onderwijs,

60 Het eerste hoofd van de Neutraal Bijzondere School "Smeulveenschebrug" was J.]. Vennink. Op 1 januari 1949 werd het weer een openbare school, want met 37 leerlingen was de school voor de vereniging niet exploitabel meer. Het oude schooltje, dat vele stormen had doorstaan, deed nag dienst als lag ere school tot 11 december

1 959, het jaar waarin de nieuwe school aan de Roedestraat werd geopend. Het kreeg de naarn "De Spil", een onderdeeJ van een molen en dus geheel in stijl met de molenbuurt waarin deze school stand. Op de foto ziet u op de voorste rij het schoolbestuur van de Neutraal Bijzondere School in 1930, met van links

naar rechts: H, Hummel, D. Jagt, W Korteling, die voorzitter was; K. Homan Bruins, Bunt en T. van Veenen. Op de tweede ri], 4e van rechts, ziet u het hoofd van de school, meester JJ Vennink.

61 Klazienaveen kan en kon feest vieren. De viering van het eeuwfeest in 1984 is daarvan een goed voorbeeld. Ook tijdens het Oranjefeest in 1923 ter ere van het 25-jarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina was het hele dorp versierd met onder andere een tlink aantal erebogen. Deze boog wist toen de eerste prijs in de wacht te slepen en stond ongeveer ter hoogte van het witte houten schooltje "Smeulveenschebrug". De personen op de foto zijn, van links naar rechts: mevrouwWinters, schilder Winters, Sikkens, mevrouw Sibon, Bertus Sibon en Leni Sibon. De laatste drie waren vrouw, zoon en dochter van de bekende postbode

en latere wethouder Sibon. Vervolgens Aaltje v.d. Meer, timmerman-aannemer Sjoert v.d. Meer, een van de eerste inwoners van Klazienaveen; en tot slot mevrouw v.d. Meer. We zijn een flink eind richting Zwartemeer en gaan via de overkant van het kanaal terug.

62 Het oversteken van het Van Echtenskanaal iets oestelijker dan de plaats van de ereboog was in grootmoeders tijd niet zo'n probleem; althans niet voor voetgangers en fietsers, want ter hoogte van de Westerawijk lag een zogenaamd vondertje. Daar steken we over en keren terug naar het Scholtenskanaal. Maar voordat we weer in westehjke richting gaan nemen we eerst met een groet afscheid van een goede buur. In dit geval, omdat we ons in dat grensgebied bevinden, van Zwartemeer. We doen dar zoals het heden gebruikelijk is, maar zeker vroeger, met een ansichrkaart, Op dit bloemrijke kaartje zien we diverse gebouwen die stonden of nag

staan aan het Scholtenskanaal: de dokterswoning, de turfstrooiselfabriek, de marechausseekazerne en hotel Klazienaveen- Zuid. U ziet ze dadelijk weer terug.

63 De tocht terug naar het Scholtenskanaal was vroeger

zeker in natte tijden - een niet bepaald gemakkelijke klus. Veel organisaties hebben zich jarenlang ingezet om het Van Echtenskanaal N.Z. richting Zwartemeer verhard te krijgen. Dat lukte pas in 1963. Er is dus heel wat [aartjes geploeterd en dan te weten dat de overkant al in 1915 werd verhard. De woningen op de foto uit 1930 staan iets oostelijk van het Scholtenskanaal. In de woning rechts hebben onder anderen v.d. Berg, Boerland, Ioop Jansen en Grin gewoond. In de volgende woning heeft de van Klazienaveen-Noord komen-

de Jan Hulst (hij was veenbaas bij de Maatschappij Klazienaveen) nog enkele jaren gewoond. Daarna woonde er onder anderen Harm Nieboer, chef van de turfstrooiselfabriek. De woning bleef in

de familie, want Harm was getrouwd met de dochter van Jan Hulst.

, t:

64 We zijn het punt genaderd waar het Scholtenskanaal uitmondt in het Van Echtenskanaal, Op deze foto van begin jaren twintig zien we rechts in de verte de molen van Barker in vol bedrijf De vele schepen tonen ons dat het kanaal in die tijd druk bevaren werd. Links ziet u de smalle brug over het Scholtenskanaal, die bij de reconstructie in 1980 het veld moest ruimen voor een dam. Wat verscholen tussen de bomen staat het voormalige kantoor van de Maatschappij Klazienaveen. Dan het brugwachtershuisje, waarin onder anderen Koster en De Haas hebben gewoond. In het volgende huis heeft onder anderen jans Jansen (de grootva-

der van Joop) gewoond: later kleermaker C. Kroeze en JaIlS Heine. Vervolgens het huis waarin Wander Rink jarenlang heeft gewoond. Het kantoor en brugwachtershuisje zijn nog goed herkenbaar.

NQORDZIJDE KANAAL, KLAZIENAVEEN

6S We gaan beginnen aan het laatste deel van onze tocht door Klazienaveen en begeven ons via de Mr. Ovingstraat richting Klazienaveen-Noord. Op deze foto zien we rechts een uit de rooilijn vooruitspring en de woning, die begin deze eeuw (omstreeks 19041905) het eerste hulppost-, telegraaf- en telefoonkantoor van Klazienaveen was. Eerste kantoorhouder was M. de longe. In 1921 werd dit kantoor vervangen door het huidige postkantoor, waarvan we als kantoorhouders noemen:

Mellema, Boorsma, en Van Oosterum. Het oude postkantoor staat er nog en is zeker voor wat de voorgevel betreft, nog goed herkenbaar. Het wordt duns bewoond door

de families Ten Caat. Daarvoor P. de Blecourt, In het huis links woonde toen (omstreeks 191 S is deze foto genomen) architect Linzel.

Groet nit KL.A.ZrE_ - A. VEE_ ~

.....

66 Schuin tegenover het oude en het huidige postkantoor zien we nu nog enige restanten van de turfstrooiselfabriek van de firma Scholten, die werd gebouwd in 1891. Toen in 1905 het tramernplacement werd aangelegd, werd ook een aftakking gemaakt voor de turfsrrooiselfabriek. De rongenwagen op de voorgrond staat op deze aftakking te wachten om geladen te worden met turfstrooiselbalen. Speciaal voor dit laden werd een ophaalbrug aangelegd. De bolsterturf werd door het kanaal aangevoerd door zogenaamde bolsterbakken. De bijzondere vierkante pijp werd door storm verwcest en herbouwd in ronde vorm. De fabriek

werd in mei 1943 door brand grotendeels verwoest en niet herbouwd. De produktie werd voortgezet in de fabriek van Bruggenwirth en Mencke aan de Stellingstraat.

TURFSTROOISELFABRIEK, KLAZIENAVEEN

i

67 We vervolgen onze tocht langs het Scholtenskanaal en komen bij de buur van de turfstrooiselfabriek de Purit. Op de foto ziet u de Purit in 1923. In 1921 bouwde de firma Scholten de fabriek en werd de N.V. Purit Maatschappij een zelfstandig bedrijf naast de Maatschappij Klazienaveen. In 1924 werden na een juridische strijd inzake het octrooi de aandelen van de N.V. Purit gekocht door de in Zaandam gevestigde Norit. Purit fungeert sindsdien als produktiemaatschappij. Een belangrijke uitbreiding voor de Norit, omdat de produktie van aktieve kool kon worden geconcentreerd in een gebied waar de grondstof turf to en en nu kort bij huis kon wor-

den gewonnen. De omzet in het Klazienaveense bedrijf bedraagt ongeveer 200.000 ton turf per jaar en het bedrijf biedt werk aan circa 200

mensen.

68 Het is bijna niet meer voor te stellen, maar anna 1995, als Klazienaveen bijna 11.000 inwoners telt, is er geen hotel in het dorp te bekennen. Dat is vroeger wel anders geweest. Bij foto 28 hebben we u al kennis laten maken met hotel Van Dijk. Maar ruim 22 jaar voordat Jan van Dijk zijn pand betrok had de firma WA. Scholten al opdracht gegeven voor de bouw van een hotel in het zuidelijk deel van wat to en Klazienaveen was. Het hotel kwam gereed in 1904 en stand op wat nu de hoek is van de Mr. Ovingstraat en de Noorderkeerkring, om precies te zijn op de plaats van de voormalt-

ge directeurswoning van de Purit, N oorderkeerkring 159. De eerste hotelhouder was Hendrik Dewes. Hij vertrok en Pieter Stukje uitWilderyank volgde hem op. Na diens overlijden zette zijn vrouw de

zaak voort, zoals aan het opschrift op de foto uit 1 91 a is te zien.

I

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek