Krommenie in oude ansichten deel 1

Krommenie in oude ansichten deel 1

Auteur
:   G. Visser
Gemeente
:   Zaanstad
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3838-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Krommenie in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Wie een boekje "Krommenie in oude ansichten" gaat samenstellen, betreurt maar een ding: jammer dat de fotografie al niet bijv. in de middeleeuwen is uitgevonden! Wat zou het niet boeiend zijn om - per fotote kunnen zien hoe Krommenie er een 800 jaar gel eden uitzag; getuige te zijn van de grote brand die onze plaats in 1702 bijna voor de helft in de as legde, of te kijken naar actiefoto's van de strijd onzer voorvaderen tegen de Spanjaarden.

Helaas, we kunnen voor wat foto's en daarmee oude ansichten betreft, tot hoogstens een eeuw teruggaan en foto's van honderd jaar terug zijn er bovendien maar weinig; de meeste dateren van kort voor en na de eeuwwisseling.

Toch hop en we er, na veel selecteren, in geslaagd te zijn om uit wat er dan voorhanden is, met dit boekje een boeiend kijkje te geven op moeders en grootmoeders tijd. Het beste systeem leek ons een wandeling van zuid naar noord, dus vanaf het station Krommenie-Assendelft naar Krommeniedijk. Eenmaal daar gearriveerd keren we weer terug naar de zuidelijke

grens van Krommenie om eerst Zuider- en Noordervaartdijk in ogenschouw te nemen en daarna achtereenvolgens de zijstraten van Zuider- en Noorderhoofdstraat. Hierbij dienen we echter weI aan te tekenen dat in de jaren waaruit de beelden in dit boekje dateren de grens van Krommenie met Assendelft, iets noordelijker liep dan thans het geval is. Pas een tiental jaren terug is een grenswijziging tot stand gekomen, waardoor de grens tussen Krommenie en AssendeIft in zuidelijke richting tot vlak ten zuiden van de spoorlijn Amsterdarn-Alkrnaar opschoof. Als we onze wandeling bij het station beginnen, starten we dus eigenlijk in Assendelft, maar die vrijheid is ons hopelijk toegestaan.

Wie het boekje doorbladert en de foro's bekijkt, zal direct tot de conclusie komen dat Krommenie voor wat de oude dorpskern betreft, in de laatste eeuw niet zo ingrijpend is veranderd. Vlietsend (vroeger Zuideinde), Zuider- en Noorderhoofdstraat, tot en met Vlusch, Uitweg en Krommeniedijk ademen nog veel Ian het dorpsbeeld zoals het er vijftig tot honderd jaar

geleden uitzag. Maar de knusheid, de landelijkheid van smalle straten met vele, hoge bomen verdween, opgeofferd aan het monster "verkeer". Ook heel wat fraaie Zaanse gevels werden gesloopt en vielen ten offer aan het vuur om niet meer herbouwd te worden. Eigenlijk zag men imrners tot aan de Tweede Wereldooriog het "nut" van die fraaie Zaanse houtbouw niet zo erg in. Die huizen werden oud, vroegen veel onderhoud en op steun uit "Monumentenzorg" kon men toen nog niet rekenen. Dus werden ze gesloopt, net als de mol ens, voor zover die niet in vlammen opgingen.

Voor de landelijke gemoedelijkheid, kwam nieuwe zakelijkheid in de plaats. De bomen werden gerooid om de straten breder te maken, de burgerhuizen langs de hoofdstraten werden meer en meer verbouwd tot winkels. Bet koele Zaanse groen van de houten wanden en gevels werd langzaam maar zeker vervangen door steen, nuchter en strak; voor het "beurzen" op de stoepen en hoeken van straten was op de duur geen tijd meer. Gezapige rust maakte plaats voor jachtige bedrijvigheid in en om de fabrieken, die echter ook

voor de bevolking een veel grotere welvaart opbouwden dan een eeuw gel eden ooit voor mogelijk zal zijn gehouden. Hul en lange rok van de vrouwen verdwenen, evenals het zwarte pak en de pet van de mannen; ze werden vervangen door een kleedwijze waarover grootmoeder de handen in afschuw ineen zou slaan en grootvader - wie weet - bij lOU likkebaarden.

Maar laten we hier - hoe verleidelijk ook - niet verder op doorgaan; de ons voor deze inleiding beschikbaar gestelde ruimte is toch al bijna vol.

We hebben getracht in kort bestek bij de verschillende platen in dit boekje een tekst te maken die het "herkennen' ook voor de niet geboren en getogen Krommenieer mogelijk maakt. Moge dit boekje bij die geboren plaatsgenoten zelf een brok jeugdsentiment loswoelen en de nieuwe inwoners van ons dorp een goed beeld geven van Krommenie in grootvaders tijd. Onze hartelijke dank aan hen die ansichten en foro's voor dit boekje beschikbaar stelden evenals aan hen die ons bij het nalopen van de verschillende gegevens in de tekst tel' zijde stonden.

1. Toen nu rond honderd jaar gel eden de Zaanstreek via een spoorlijn met Amsterdam werd verbonden, verrezen er overal langs de Zaanse dorpen stations. Deze afbeelding uit 1925 toont het eerste station Kromrnenie-Assendelft, dat ornstreeks 1930 door het huidige gebouw werd vervangen. Voor het station een del' eerste vrachtauto's van de toenmalige blikfabrieken; verderop een omnibus uit die jaren,

2. Men bereikte het station voor de aanleg van de Provincialeweg Hembrug-Limmen, v66r 1933 via dit landelijke laantje. Nu loopt op deze plaats een drukke vierbaansweg, die aile rust van voorheen radicaal heeft verdreven.

3. Wie omstreeks 1902, hetjaar dat deze foto werd gemaakt, Krommenie vanuit het zuidelijke buurdorp Assendelft binnenkwam, moest over het hier afgebeelde, pittoreske bruggetje. Rechts de boerderij van de toenmalige familie Waagmeester, daarachter het huis dat nu nog bewoond wordt door dokter J. Talsma. Het bruggetje is allang verdwenen; het huisje helemaal links, staat er nag.

4. De Krornrnenieers op deze plaat stelden zich op voor het huis waarin J. van Rietschoten (in de deur met zijn vrouw) later zijn bekende snoepwinkel dreef. De wandelaar kreeg dit beeld van onze gemeente zodra hij het bruggetje van de vorige foto was gepasseerd. Het houten gebouw midden Jinks is het voormaJige cafe Het Witte Paard. De foto dateert uit 1910.

5. Nog iets verder het Zuideinde (nu het Vlietsend) inlopend, kreeg de wandelaar ongeveer ter hoogte van de plaats waar nu (rechts) de textielzaak van de cooperatie staat, dit beeld van onze plaats. Hoe dorps de aanblik van Krommenie to en nog was toont deze plaat uit 1905 wel duidelijk.

6. Wie in datzelfde jaar komende vanuit het Zuideinde, alweer via een klapbrug de huidige Zuiderhoofdstraat binnenliep, zag direct aan zijn linkerhand een hoedenwinkel waarin nu de heel' Kerkhoven zijn zaak in kunstnijverheid en parfumerieen heeft. Daarnaast, iets in de straat vooruitstekend, kledingmagazijn De Gunst, dat later werd omgebouwd tot de huidige bioscoop Centraal.

+

7. Een nog iets oudere foto dan de voorgaande van dezelfde plaats. Helemaal links wat houten huisjes waar later de rijwielhandel Van Ewijk is gekomen. De intussen gesloopte katholieke kerk steekt hier nog zijn spits omhoog, terwijl verderop nog f1auw de toren van de hervormde kerk zichtbaar is.

8. Kwamen we (in 1903) enkele tientallen meters verderop de Zuiderhoofdstraat in dan de vorige plaat, dan zagen we rechts het hek van de in later jaren tot prof. Koehnstammschool omgedoopte Zuiderschool. Rechts daartegenover het nu leegstaande pand waarin voorheen slagerij Brinke was gevestigd. De man achter de handkar is brandstoffenhandelaar S. Kuiper.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek