Krommenie in oude ansichten deel 3

Krommenie in oude ansichten deel 3

Auteur
:   J. Emmerig
Gemeente
:   Zaanstad
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1449-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Krommenie in oude ansichten deel 3'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

29 Hier zien we de hervormde kerk in een situatie zoals die zich zo'n vijftig jaar geleden vanaf de Zuiderdurgsloot voordeed. Deze zeer oude kerk, hoewel verschillende malen gerestaureerd, werd zo'n zevenhonderd jaar geleden al genoemd. De kerkklok, ook wel de oudste inwoner van Krommenie genoemd, is door Rodulphus de Montigny in 1396 gegoten, zoals uit het randschrift blijkt. De Duitsers had den hem in de oorlogsjaren geroofd, maar nabij Urk liet de schipper zijn boot waarop de klok zich beyond zinken, waardoor hij behouden bleef De klok werd na de oorlog in 1945 weer teruggeplaatst en van een herinneringsrandschrift voorzien. Voor de kerk zien we nog het oude Waaggebouw. Nadat

de wegingen in het begin van deze eeuw tot het verleden behoorden, is dit gebouw gebruikt als kazerne en garage van deVrijwillige Brandweer. Boven het gebouw zien we de slangentoren, waar de natte slang en te drogen werden gehangen. Het pakhuis net achter de begroeiing is De Grijze Olifant, achter de vroegere kruidenierszaak van Piet Hein Groot aan de Zuiderhoofdstraat. De bebouwing achter de kerk is in 1975 gesloopt en parkeerterrein geworden. De Grijze Olifant uit 1600 heeft de tijd echter kunnen overleven.

30 Is het geen plaatje?

We bevinden ons in het jaar 1900 op de Heiligeweg en kijken na een kleine wandeling achterom. Prachtige oude gevels, de Kerksloot ligt er verstild bij en de was hangt aan het Mad te drogen. Over de brug van de Durgsloot zien we nog een glimp van het Noorderkerkpad, nu Kerkplein. Het gebouw op de achtergrond met het hoge dak is de boerderij van Reyne waar later Van de Berghe woonde. Het pakhuisachtige gebouw is de garage van Sam Groot, die zelf in het huis links van de garage woonde. Later vestigde ]aap Boef zich hier met een garageen taxibedrijf. Na de sloop

werd zo'n twintig jaar ge1eden op die plek een prachtige replica van een Zaans huis gebouwd dat nu door het echtpaar Mulder wordt bewoond. Links op het Mad de boerderij van

Booy. Rechts achter is de slagerij van Donker; aIle overige houten bebouwingen zijn, net als het Mad, in de loop van deze eeuw verdwenen.

Heilifl(7(:efl met Prot. s-«.

Krommenie.

v

Bitg. l. 1 t I, Ire ,t.-

3 1 We kuieren verder en rich ten onze blik op het Mad en waren ons weer in dezelfde tijd als bij de vorige foto. Tussen de eerste twee woningen kwam later de doorbraak voor de Eikenlaan. Het voorste huis werd bewoond door de familie Brasser en had de naam 'Bij Toeval'. Brasser was petroleumhandelaar of zoals de volksmond zei 'peterolieboer' - en tevens postbode. Vroeger moet hier een slagerij zijn geweest; de vele botten die men bij graafwerkzaamheden yond zijn daar de stille getuigen van. In de tuin staat de familie Brasser te poseren voor fotograafDe long, die dit beeld vasdeg-

de. In de drie houten huisjes onder een kap woonden de weduwe Kok, de familie Nielen en Klaas de Roo. Behoudens het huis van Brasser, dat er nog steeds staat, is het Mad

onder de slopershamer gevallen. Op deze plaats vinden we nu het winkelcentrum Heiligeweg.

32 We zien hier een stukje Heiligeweg met over de Kerksloot het gele ophaalbruggetje dat toegang tot het Mad gaf. Rooilijnen waren zaken waar men zich in de vorige eeuw, toen de huizen werden gebouwd, amper mee bezighield. We zien dan ook dat de woningen steeds meer of minder naar achteren wijken. Het voorste huis is, net als de meeste andere, verdwenen en vervangen door het stenen huis waarin nu Goedhart woont. Opvallend smal was het huisje ernaast; het was nog geen vier meter breed en had dan ook slechts een raam

in de voorgevel. Op de plaats van het vierde en

vijfde huis kwam later de huidige banketbakkerij van v.d. Ende.

Krommenie. Heiligeweg

33 Weer zo'n oud stuk]e Heiligeweg van honderd [aar geleden. Hoe smal de weg was is hier duidelijk te zien. Op de plaats van het hek staat de boerderij van Van Harlingen; een flink aantalleibomen moest voor de nodige schaduw zorgen. De boerderij staat er nog steeds en is nu in gebruik als bedrijfsruimte van de 'Antiekboerderij' van Dick de long. Het huisje op de voorgrond he eft plaatsgemaakt voor een winkelhuis, waar nu de muziekhandel van Heine is gevestigd. Het vierde huisje was de voormalige kruidenierswinkel van Piet Emmerig, waar in 1900 de eerste winkel van Cooperatie Werkmanskracht werd gevestigd. De kruidenierswinkel sloot en ging verder als tabakshandel. NaP. Emmerig kwam hier S. Greve

en later C. Zolner de zaak voortzetten, Na de sloop van dit en het belendende pand in 1990 kwam er een modern winkelpand voor in de plaats, waarin nu sigarenhandel Verveen en

dierenhandel Rentenaar zijn gevestigd. Vervolgens vinden we nog de winkel van Manneveld, die in motorfietsen handelde, en de kruidenierswinkel van Bak. Hiernaast werd een ruim

stuk weggesloopt ten behoeve van de doorbraak naar de Weverstraat. In de verte zien we molen De Palmboom.

34 Op dezelfde dag dar

P. de Jong de fota van her Mad maakte pikte hij het eind van de Heiligeweg oak maar mee. Het was een feestdag in 1898, wie een vlag had stak hem uit en het bootje in de Kerksloat voer rustig mee. Het eerste huis had de bijnaam Het Hemdsmouw vanwege de rare bebouwing en indeling. Voorin woonde de familie Van Urk en daarachter Isaak de Kater, van wie men alleen maar wist dat het een bedelaar was. Vervolgens de waning en van de weduwe De Roo, de weduwe Vels, de weduwe Reek, de familie Hopman en de familie Bui. In de zesde waning woonde

Woudt de timmerman. Het huis, dat to en al bouwvallig was, had een prachtig versierd deurkalf met het jaartal 1736; het pand is rand 191 0 gesloopt. Het hoge gebouw in de verte is

de kooien- en latere meubelfabriek van Leguyt. Een tiental jaren geleden is dit gebouw verbrand en hier staat nu de KOMART.

35 De bekende Zaanse auteur Cor Bruijn gaf een van zijn boeken de titel 'Wijd is mijn land' mee. Dit is wat hij bedoelde, we bevinden ons omstreeks 1 940 op de plek waar eerder molen De Palmboom stond en waar nu op de plaats van de laatste vier woningen de Rosariumlaan de Heiligeweg kruist. De blokjes woningen meer naar links zijn nog aanwezig, maar dan wel dichtgetimmerd en in afwachting van de sloop. Ter hoogte van de wandelaars stond de molen. De Kerksloot ligt hier nog in zijn volle breedte maar werd ten behoeve van flats en winkelcentrum Rosariumplein omstreeks 1970

gedempt. We kijken hier nog wijd over het land en zien in de verte de Hoofdstraat en wat fabrieksschoorstenen; ja, er kan in dertig [aar tijd heel wat veranderen.

36 In 1887 stondmeelmolen De Palm boom er nog zo bij. De eerste molen die hier stond was een klein wipmolentje afkomstig uit Ilpendam. Op 3 1 maart 1604 kreeg Jacob Ilsbrantsz. toestemming deze te plaatsen. De kosten, aan de staat te betalen - het windrecht - bedroegen

2 pond en 1 0 schellingen (ongeveer f 2,50) per jaar. Op voorgaande ansichten hebben we een duidelijk beeld kunnen krijgen van waar de molen aan de Heiligeweg werd geplaatst. Er waren in de loop van 320 jaar veel eigenaars. Op

7 april 1 847 brak er brand uit en werd de molen totaal verwoest. N a de brand werd er onmiddellijk een nieuwe molen gebouwd, die behoorlijk wat grater was dan het verbrande exemplaar. Op de foto ziet

u deze van de grand af te bedienen buitenkruier. De molen had als voorlaatste eigenaar Jan Terra, die hem in 1887 kocht: hij liet zich met zijn molenaarsknecht, na de aankoop van de molen, bij zijn bezitting fotograferen. De molen werd in die tijd ook veel 'de molen van Terra' genoemd. Als meelmolen bleef hij tot 1913 in gebruik. Na nog geruime tijd als bergplaats te hebben gediend werden de restanten in mei 1924, ten behoeve van de wegverbreding, gesloopt.

37 Nu we toch met molens bezig zijn, hier een foto van watermolen De Slof, ook weI De Waterdief genoemd. Deze molen was een kleine met riet gedekte achtkanter. De naam waaronder hij bekend was, De Waterdief, kreeg hij omdat hij in tegenstelling tot andere watermolens geen overtollig water wegmaalde, maar [uist inmaalde.

Hij stond op de rand van de Krommenieer en Assendelver bandijk aan de Busch, ter hoogte van waar nu restaurant De Krokodil staat. Het was in feite een Assendelver molen, maar hij pikte het water uit de Krommenieer polder om de droge akkers van de boeren in Assendelft vruchtbaar te houden. Dat dit veel ongenoegen bij het Krommenieer polderbestuur gaf laat zich raden.

De klachten, vooral van de zeildoekreders, die rein water nodig hadden voor hun fabricage, waren niet van de lucht. Het was een Assendelver molen met Krornmenieer conflicten. In 1928 is de molen gesloopt en vervangen door een elektrisch pompgemaaltje. Stof tot conflicten is er daarna niet meer geweest.

38 We zijn weer terug in de Noorderhoofdstraat of, zoals deze kaart uit 1898 vermeldt, de Kerkbuurt. Rechts bevindt zich de boerderij van v.d. Berghe, waar nu een parkeerterrein en het bedrijfspand van accountant H. Dietz zijn, Links hiervan zien we de voormalige kapsalon van Piet Oosterhoorn, die tevens een tabakswinkel had. Piet en zijn zusters hebben na een arbeidzaam leven deze zaak in 1 978 gesloten. De kapsalon was een zeer oud gebouw en vond zijn oorsprong in de zestiende eeuw als logement In de Hollandse Tuyn. De hervormde kerk heeft hier nog aan de Zuiderhoofd-

straateentoegang, maar die verdween na de renovatie van 1965 en werd naar de Kerkpleinzijde verplaatst. Links zien we het monumentale woonhuis van Schots.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek