Krommenie in oude ansichten deel 3

Krommenie in oude ansichten deel 3

Auteur
:   J. Emmerig
Gemeente
:   Zaanstad
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1449-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Krommenie in oude ansichten deel 3'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

69 Of de tijd heeft stilgestaan! Natuurlijk is er in honderd jaar wel het een en ander gewijzigd. maar toch. We bevinden ons op een vandaag de dag nog zeer herkenbaar punt: de driesprong bij het vroegere cafe van Aukes 'Van ouds het Veerhuis', in de volksmond beter bekend als Het Tolhuis. Op het ANWBbord wordt vermeld rechtsaf naar Haarlem en Alkrnaar, toen een hoofdroute, nu een recreatieweg. Het grote huis op de achtergrond was de pastorie van de hervormde kerk en wordt nu in vrijwel dezelfde staat bewoond door de familie Dobber. Op de voorgrond, met de witte schorten, zijn kinderen van

Krijgsman. Links een hondenkar met eigenaar. Rechtdoorgaand kom je in 'het Laantje' en rechtsaf ga [e via het inmiddels verdwenen tolhek naar het fort Krommeniedijk.

70 Een al1eraardigst doorkijkje vanaf het Tolweggetje naar de Krommeniedijker kerk. Piet de long kiekte dit in 1900. Het zal wel zondagochtend geweest zijn toen de foto werd gemaakt, want deze vermoedelijk boerenfamilie was in hun beste goed gestoken. Vader draagt onder zijn arm het kerkboek mee en als de kerkklok dan kwart over negen aanwijst, weten we wel waar de reis naar toe ging. Hoart u het gebeier van de klok nog? Dit lornrnerrijke paadje is net als het Laantje met zijn oeroude wilgen vrijwel onveranderd gebleven. Helaas moesten de bomen in 1944-1945 voor brandstof

dienen en was het met het rustieke karakter gedaan. ]onge aanplant zorgde er echter weer voor dat vooral op het Laantje deze tijdgeest nog opgesnoven kan warden. Nu is het een ge-

lief de fiets- en wandelroute waarvan de loopgroepen van Lycurgus graag gebruik maken.

71 Hier zijn we dan op het uiterst westelijke deel van Krommeniedijk aangekomen, op het eerder bezongen Laantje. Als we onze blik naar het oosten laten glijden zien we de Spreeuwenbuurt met links cafe 'Van ouds het Veerhuis'. Rechts een wat zielig aandoende kerktoren zonder spits. De toren heeft vanaf 1913 vijftien jaar in deze trieste situatie verkeerd; geldgebrek verhinderde toen het herstel van de torenspits. Maar gelukkig kwam alles weer goed en in 1 928 kreeg de toren weer de spits waar hij recht op had. Deze op een namiddag in 1920 gemaakte foto laat heel goed de Ian-

delijke rust die er in die jaren heerste zien.

72 Na Krornmeniedijk weer verlaten te hebben, gaan we via de Taandijk naar de Nauernasevaart en ontwaren links van ons De Woudaap. Deze grate watermolen, die de waterstand van de Krommenieer Woudpolder regelt, is gebouwd in 1651. Lang heeft de molen op Uitgeester grandgebied vertoefd, maar na de laatste grenswijzigingen van Zaanstad behoort hi] weer tot Krommenieer gebied en zo zien wij hem ook, de laatste wiekendraaier van ons dorp. De molen behoorde in het verleden tot de

groep seinmolens in Noord-Holland. In de tijd zonder telefoon en telegraaf ging met een lampof vlagsignaal een boodschap via de molens de provincie door. Molenaar Borst is inmiddels aan zijn

pensioen toe en er is sprake van een elektrisch gemaal. We hopen echter dat het polderbestuur, met enig gevoel voor historie, deze Woudreus blijft koesteren, om hem in 200 1 zijn 350 jaar bestaan te laten vieren.

73 Hier een zeer oude opname uit 1865. Langs de Nauernasevaart gaande passeren we Taandijk en komen we watermolen

De Pulp tegen. Deze ziet u achter de molen op de voorgrond, die De Blauwe Arend heet. Molen De Pulp werd in 1634 op kosten van de bedijkers van de Schermer gebouwd.

Om deze polder droog te malen werd ter ontwatering de Nauernasevaart gegraven en deze molen diende om de waterstand van de banne Krommenie te regelen. De molen was een forse binnenkruier die in 1864 tot buitenkruier werd omgebouwd. Toen het stoomtijdperk aanbrak en er een stoomwatergemaal werd gebouwd moest deze molen in 1877, na 243 jaren trouwe dienst, het veld ruimen. De mole-

naarswoning bestaat echter nag. Het stoomgemaal is na de ingebruikname van een elektrisch gemaal nabij de Noordersluis buiten gebruik gesteld. Hier vestigde zich een olieverwerkend bedrijf in, dat De Rapide genaamd was. Oudere Krornmenieers kennen het gebouw dan ook beter als de Olierapide. Nu staat het aan de rand van de nieuwbouwwijk Willis en is het een architectenbureau van Ir. Starn.

74 Een vrij onbekende opname van hennepklopper De Blauwe Arend. Deze molen kreeg op 1 april 1693 zijn windbrief, de eerste eigenaar was Symon Blauew, waarmee tevens het Blauw van de Arend is verklaard. De molen werd in rederij gedreven en het werken in zo'n molen was een vrij stoffige en ongezonde bezigheid. In het molenlijf waren dan ook grate stofluiken aangebracht, die tijdens de werkzaamheden opengezet werden. Nadat de molen in 1904 een dieselmotor kreeg bleefhij nog tot

1913 in bedrijf en werd toen gesloopt. De molenschuren werden omge-

bouwd tot een dubbel woonhuis dat tot enige jaren geleden als zodanig dienstdeed. lets verder zuidelijk is nog het molenrestant van De Weldragende Karseboom zichtbaar.

Enige bebouwing van Kruispad en Visserspad is eveneens zichtbaar. In de verte gloren de schoorstenen om aan te geven dat de industrie in opkomst is.

75 Zo rond 1915 zien we hier de oude Veerbrug. Midden op de brug is de slingerkast nog te zien, waarmee de brug in die tijd met handkracht werd opengedraaid. ]arenlang was dit een tolbrug. men moest dus betalen om eroverheen te gaan. pas in 1930 werd de brug tolvrij. Een bekende brugwachter die velen zich nog wel zullen herinneren was Siem de Boer, die naast het opendraaien en sluiten van de brug tevens een sigarenwinkel aan de Wormerveerse kant dreef. Bij de brug was ook het eindpunt van de MEA-bus, dus Krommenieers waren genoodzaakt naar de brug te

gaan en tol te betalen, alvorens een ritje naar Zaandam kon worden begonnen. De linoleumfabriek was in die dagen al tot een flink complex uitgegroeid. Deze in 1899 opgerichte

industrie kreeg onder de naam Linoleum Krommenie wereldbekendheid en bracht onze dorpsnaam tot ver over de grenzen. In het begin van deze eeuw verdienden veel arb eiders uit

de ter ziele gegane mol ens hier hun boterham. Mede door deze Industrie, de weverijen en blikfabrieken, werd Krommenie een welvarende plaats.

Veerbrug en Fabrieken

Krommenie

76 Als slot van onze reis door Krommenie zien we hier in 1925 de bedrijvigheid van de Linoleumfabriek Noord. Dat de fabriek in tien jaar tijds een forse uitbreiding had ondergaan, kan men goed waarnemen door deze en de vorige foto te vergelijken. De vele schepen aan de kade van de Noordervaartdijk laten zien dat ook dergelijke transportbedrijven volop mee profiteerden

van de positieve bedrijfsontwikkeling. Na 1980 was het met dit complex gebeurd, de sloopkogel deed zijn vernietigende werk en maakte het gehele complex met de grand gelijk. Op deze plaats verrees een aan-

tal moderne woningen, het Forbocomplex genoemd. Een aantal straatnamen en een monument zijn de laatste herinneringen aan de Lum-Noord, die zijn praductie onder de naam

Forbo nu in het bedrijvencomplex Zuid voortzet. Met deze hommage aan onze honderdjarige Lum, is er een einde aan onze wandeling door oudKrommenie gekomen.

Krommenie, Noorder Vaartdijk.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek