Lichtenvoorde in grootmoeders tijd

Lichtenvoorde in grootmoeders tijd

Auteur
:   G.J.A. Eppingbroek en B.H.W. van Lochem
Gemeente
:   Lichtenvoorde
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6264-7
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Lichtenvoorde in grootmoeders tijd'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Voorwoord

In 1970 werd de eerste maal een fotoboek over Lichtenvoorde uitgegeven, toentertijd samengesteld door de heer FAH. Wolbers. Dat boek heeft het gebracht tot drie herdrukken. Toen dan ook de vraag van de uitgever voor een nieuw samen te stellen fotoboek ons, de Vereniging voor Oudheidkunde te Lichtenvoorde, bereikte, hebben wij na enig beraad er in toegestemd hieraan mee te werken.

Na een jaar lang intensief speuren naar foto's en ansichtkaarten en de daarbij behorende gegevens ligt dan hier het resultaat. We willen hierbij allen danken die hieraan hun medewerking hebben verleend.

We hebben in dit boekje als het ware getracht een wandeling te maken door het Lichtenvoorde van zestig tot tachtig jaar gele-

. den, ja zelfs hier en daar nog wat verder terug. We gaan vanaf de oudste dorpskern rand de Varkensmarkt, via de Rentenierstraat, Dijkstraat, Driehoek, een stukje Lievelderweg en komen weer terug op de Driehoek. Dan via de Dijkstraat, Markt, Rapenburgsestraat, Raadhuisstraat, Varsseveldseweg, Patronaatsstraat, naar de Braekboomstraat. Hier een zijsprongetje naar de Molendijk en dan via Op de Akker, Nieuwe Maat, Dijkstraat weer terug naar de Markt. Daarna bezoeken we achtereenvolgens de kerkdorpen Lievelde, Vragender, Harreveld enZieuwent.

Waar in de teksten sprake is van tegenwoordig, heden ten dage, huidige of nu, wil dit zeggen, de situatie zoals deze zich aan ons voordeed in het najaar van 1995.

G.].A. Eppingbroek en B.H.W van Lochem

Dit fotoboek is een uitgave in samenwerking met de Vereniging voor Oudheidkunde te Lichtenvoorde.

Samenstellers: B.H.W van Lochem en GJA. Eppingbroek.

Aan onderzoek naar gegevens betreffende de geplaatste foto's werkten mee, ofhebben hierover gegevens verstrekt: Het GemeentearchiefLichtenvoorde en de volgende personen: B.H.W van Lochern, GJA. Eppingbroek, J,M.J, Kruip, G.H. Willemsen, H.H.J. Bennink, [.C. Wansing, mevrouw M. Tijhuis, mevrouw R. Berendsen, N.J,M. Adema, J, Eekelder, mevrouw A. Hulshof-Kolster, B. Tanck en T. Holkenborg.

Verantwoording geplaatste foto's:

Uit collectie Rijks Archief Gelderland te Arnhem: foto nr. 1. Uit collectie Gemeentemuseum te Arnhem: foto nr. 2.

Uit collectie GemeentearchiefLichtenvoorde: toto's nr. 36, 37, 40,41,75.

Uit collectieVereniging voor Oudheidkunde te Lichtenvoorde: foto's nr, 21, 29, 30,48,49,65,69.

Uit collectie G,J.A. Eppingbroek: foro's nr. 3,4, 5, 10, 12, 13, 14,15, 17,20,22,25,27,28,34,35,38,43,46,50,52, 53,54,55,56,57,59,60,62,63,66,67,68,73,74en omslagfoto.

Uit collectieJ,M,J. Kruip: foto's nr. 6,7,11,18,19,24,26,31, 32,33,42,51,72.

Uit collectie mevrouwWe. Buijnink-Wennink: foro's nr. 16,23,

39.

Uit collectie B.H.W van Lochem: foto's nr. 8,45,47,76. Uit collectie Th. Ravesloot: foto nr. 9.

Uit collectie N,J.M.Adema: foro's nr. 44,58. Uit collectie H.H,J. Bennink: foto nr. 61 .

Uit collectie G.B. Willemsen: foto nr. 64.

Uit collectie familie Hogenkamp-Nijs: foro's nr. 70, 71.

Detail uit een kaart omstreeks 1650 van landmeter Jan van Lindt, die deze maakte op aanwijzing van de gildemannen van Zieuwent. Het origineel, een kaart van 70 x 70 em van een groot deel van de gemeente, is in het Rijksarchief Gelderland te Arnhem. Op deze oudst bekende kaart waarop Lichtenvoorde zo in detail voorkomt, zijn veel van de huidige vormen van de oude kom van het "stadje" al herkenbaar. Van bovenaf ziet u bij de drie wegen die daar samen komen de huidige Driehoek terug, dan volgen we de weg over de beek, dit is de huidige Dijkstraat, rechtdoor komen we dan bij de molen,

de Molendijk, weer teruggaande naar de "Dijkstraat" maakt de weg een bocht naar rechts en komen we door de enige poort in het stadje, het stukje weg naar rechts is nu het stuk langs de Markt en de

Korte Rapenburgsestraat. Het "stadje" bestond toen alleen uit bebouwing random de huidige Varkensmarkt; links afgescheiden door grachten ligt het voormalige kasteel.

2 Het Huis te Lichtenvoorde, omstreeks 1743 getekend door Jan de Beijer. Origineel in het Gemeentemuseum te Arnhem. De stichting van een eerste burcht moet omstreeks 1312 plaatsgevonden hebben door Gijsbert, heer van Bronkhorst. In dat jaar protesteert de bisschop van Munster tegen de zonder zijn toestemming plaats gehad hebbende bouw. Gijsbert zegt echter dat hij op zijn eigen terrein heeft gebouwd. Het gebied verder eromheen behoorde tot het gebied van de graaf van Gelre. In 1381 onderstreept Gijsbert van Bronkhorst de gebondenheid van het Huis te Lichtenvoorde met het gebied van de

graaf van Gelre nog nadrukkelijk door het kasteel met voorburcht tot een open huis voor de hertog van Gelre te maken (Willem van Gulick). In 1664 heeft er, onder Maria Magdalena gravin van Lim-

burg Stirum, weduwe van graafHendrik van NassauSiegen, een verbetering en verbouwing van het huis plaatsgehad. Het huis werd echter nooit intensief bewoond en omdat het steeds

meer verviel, werd het op het eind van de achttiende eeuw (1780) afgebroken.

3 De Varkensmarkt in 1932, hier nog in functie als markt voor varkens en klein vee. Deze pluimveemarkt werd geopend door burgemeester J. van der Laar op 4 juni

1932. In de huizen om de markt woonden toen, vanaf links, H. Wildenborg, later FJ v.d. Mosselaar, dan halfverscholen het groente- en fruitwinkeltje van J.F. Weeber, daarnaast met de "nindeure" woonden Leis, August en de bekende Cornelis van Wijngaarden, dan het pand met de mooie pui, winkel en tapperij ]. Meekes (Meekes in d'n Hook), daarachter in het hoekje op deze foto niet zichtbaar, woonde J.H. Buitink (de Priisse) en H. te Dorsthorst (Kokssmid) met

zijn smederij. Dan precies achter in het midden van de foto het huisje waarin WB. Spanjer en W Engelbarts woonden. Daarnaast woonde Th. J. Elferink - Koenders (de vroegere baakster Bietemans

Bette), achterin het hoekje de weduwe van A. Hartjes, dan rechts van de markt G.W Kuyk (kantoorbediende) en de dames Te Poele, later Averdonk. Het pand waar meester Wouters woonde en later sla-

ger Froelink is nog net te zien.

4 Nogmaals de Varkensmarkt omstreeks 1925, maar nu een paar panden wat dichterbij. Links de woning van de familie Van Wijngaarden, midden cafe/winkel van de familie Meekes (Meekes in

d' n hook), dan rechts is nog een deel te zien van het huis van de familie Buitink (de Priisse) . Tussen Meekes en Buitink liep een gangetje naar de Bleekwal. Het cafe van Meekes werd in het laatste oorlogsjaar oak als noodschool gebruikt voor enkele klassen, die hier ondanks de stank en het lawaai van de smederij ernaast, halve dagen les kregen. De ene helft van de klas 's morgens en de andere helft 's middags. Personen op deze foto zijn, van

links naar rechts onder anderen: Leis van Wijngaarden, Toon Lueb en Mina Meekes (in de deuropening), kind, Rikie Kuijk en met hoed Jan Buitink (de Priisse) en geheel rechts Anna Buitink.

5 Nu de Varkensmarkt aan de andere kant, weer een foto omstreeks 1925, het huis aan de rechterkant van de foto ligt op de hoek van de Varkensmarkt en het straatje dat naar het Hofleidt. In de 18de en een deel van de 19de eeuw stond hier al het Meestershuis en woonde hier onder anderen de bekende meester G.H. Schepers. In 1852 werd dit pand gebouwd, ook weer als onderwijzerswoning. Op deze foto is in het pand gevestigd de fietsenzaak van Theo Dusseldorp sinds 1909 (nu in 1995 aan de Dijkstraat), daarvoor zat hier onder anderen Willemsen -Steenkamp, agent voor Singer-naaimachines. Na Dusseldorp zat hier onder andere supermarkt Paul Kruip.

In de woning ernaast woonde toen Johanna lavalye, een ongehuwde onderwijzeres. Daarnaast links woonde onderwijzer A.E. Wouters, later zat hier de slagerij van Froelink, nog later Rosendaal, nu,

in 1995, zit hier ongeveer Albert Heijn. De personen op de foto zijn, van links naar rechts: Herman Buitink, Joke Dusseldorp, Jan Weeber, Zus Kruip, Ioop Kruip en Agnes Kruip. De laatste drie bleven

toen ze op de bewaarschool zaten, tussen de middag eten bij cafe Meekes.

Lichteneoorde, lJarkensmarkf

6 Hier een familiefoto uit de oude doos en wel uit ongeveer 1900. Hierop staat de familie Meekes-Kruip, van het cafe van de Varkensmarkt, in hun zondagse kledij uit die tijd. Zie ook de prachtige muts van mevrouw Meekes. Op deze foto staan dan vader ]. Meekes en zijn tweede vrouw, mevrouw V'I.J. MeekesHartman (weduwe van].H. Kruip) , de tweehng uit haar eerste huwelijk - Jan Kruip links van haar, hij werd boomkweker aan de Lievelderweg, en Hendrik Kruip, geheel rechts, hij was de schilder uit de Rentenierstraat. Op schoot bij mevrouw Meekes haar dochter Marie

Meekes, later op het cafe. Voor de heer Meekes de andere dochter, Mina Meekes.

7 Van de hoek Varkensmarkt begin Rentenierstraat zien we de rechterkant in 192 5. Het rechter huis was de bakkerij en winkel van Bloemers. Dan verder de straat in het pand van B.G. Doppen, een levensmiddelenzaak, daarnaast het koperslagersbedrijf van A. Strank, later G.A. ter Bille, en hiernaast woonde de familie Te Winkel. Dan iets vooruitstekend het huis van de familie Mellink, met als beraep

het verslepen en transporteren van boomstammen. Dan helemaallinks op de foto, op de Ganzenmarkt, nog een van de woningen die in de oude openbare school gebouwd zijn; hier woonde ten tijde

van het maken van deze foto Truda van Velde, de oude dienstbode van dokter Besselink (in 1995 Th. Ravesloot). Op de foto staan vanaflinks met fietsTinus Kuyk (van de Varkensmarkt), met alpinopet

Martha Tijhuis, toen 13 jaar en op weg om boodschappen rand te brengen (zie mandje), haar ouders hadden een kruidenierswinkeltje verderop in de Rentenierstraat. Dan met schort Marietje Dussel-

dorp en het kleine meisje rechts was Rikie ter Bille, van genoemde winkel.

8 We gaan wat verder de Rentenierstraat in en komen dan aan de linkerkant bij de oude hervormde Johanneskerk, gebouwd in 1648. De foto laat een tekening zien, gemaakt door de heer ].B. van Lochem (schilder) in 1934. Zo zag de kerk er van binnen uit in de vorige eeuw tot aan 1934, toen er een grate restauratie plaatsvond. Het orgel, een 19de-eeuws ballustradeorgel, is gemaakt door Armbrost in 1846. Mogelijk vroeger aanwezige vleugelstukken en de dakversiering zijn hier niet meer aanwezig. Na 1934 onderging dit orgel weer een renovatie. Ook aandacht voor de zogenaamde kasten; deze gesloten banken waren bestemd voor ambts-

dragers en welgestelde ingezetenen. Deze laatsten hadden, na verkregen toestemming, deze kasten zelf moeten financieren.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek