Lith in oude ansichten deel 1

Lith in oude ansichten deel 1

Auteur
:   G.H.J. Ulijn
Gemeente
:   Lith
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4685-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Lith in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Lith, bij iedereen bekend als het "dorp aan de rivier", moet al heel oud zijn, want Lita komt het eerst voor in 968, als havenplaats waar tol geheven werd. In 1145 komt Lith voor als Litta. Later werd het ook wei Grotelit genoemd, dit ter onderscheiding van Lithoyen. Op 10 november 1326 staat hertog Jan van Brabant toe om ten behoeve van Oss, Lith, Lithoyen en Geffen een wetering te laten graven "van den zeedijk tot Gewande". In 1507 was er een .Blockhuys dat op ten Hammen te Lith Gemaect is" en aan de schout werd verkocht. Lith is ook verschillende keren "krijgsgebied" geweest. Zo werd het in 1504 door de Geldersen verwoest en in 1584 geplunderd. Behalve deze rampen veroorzaakte het water ook grote schade, zoals in 1545 en 1608, toen het water op 25 november tot boven aan de dijken steeg. Op 5 februari 1609 brak de Kesselsedijk door en twee dagen later bezweek de "Brugh dijck" bij de Lithse kerk en werden grote verwoestingen aangericht. Aan deze bijna jaarlijks terugkerende overstromingen kwam pas een einde na de dichting van de Beerse Overlaat in 1942. Het schijnt dat de heerlijkheid Lith in de achtste eeuw aan Aper, vader van de heilige Lambertus, toebehoorde en later ter boeting van de moord op deze heilige Lambertus gepleegd, aan de kathedraal van Luik is geschonken. Pas op 18 augustus 1671 werd Lith, door middel van een tractaat tussen de Staat der N ederlanden en de bis-

schop van Luik ,geruild tegen de heerlijkheid La Rochette. In 1707 had Lith 613 inwoners, waarvan 376 boven en 237 onder de 16 jaar. In 1795, 1870 en 1935 waren er respectievelijk 1019, 1252 en 1533 inwoners. Deze uitgave bestrijkt het tijdvak tussen 1875 en ongeveer 1930, waarbij ik een keuze heb gemaakt uit ansichten, foto's en documenten uit die tijd, die karakteristieke dorpsbeelden, feestelijke gebeurtenissen, bekende personen en andere interessante beelden tonen. Het viel niet mee een keuze te maken uit de grote hoeveelheid materiaal die ik ter beschikking had. Zonder de hulp van de Lithse mensen en Lithsdenkende mensen was deze uitgave niet geworden wat het nu is. In het bijzonder dank ik dr. G. Wiegersma uit Breda, drs. Van Tongerloo uit Utrecht, G. van der Lee uit Oss, H. Lacet uit Lithoyen, de Lithse gemeente, in het bijzonder burgemeester Van den Heuvel, en de Lithenaren J.A.M. van Mourik, A. de Goey, de familie Vendelmans, hotel Moira, pastoor H. Ariaans, de harmonie St.-Lambertus, Q. de Bekker, mejuffrouw Smits, Sprenger, busondernerning Ruys en zeker niet in de laatste plaats Bertuske van Elk en Ariaan van Geffen en allen die mij tips, foto's en gegevens hebben verstrekt. In dit boekje heb ik zoveel mogelijk geprobeerd de bijnamen te gebruiken van Lithse mensen. Mochten sommigen zich dit aantrekken, dan vraag ik bij voorbaat excuus.

Uitg. :B. Wolf.

CUn. ~ 8ezicht op bet Veer.

1. Zo kunnen we Lith binnenkomen met de veerpont waar, toen deze foto zo rond 1900 genomen is, Geldens veerman was. Omstreeks 1907 nam Verseveld dit van hem over. Wat een tijden waren dat, toen de joffers rich lieten roeien op de Maas en er slechts een kar tegelijk overgezet kon worden met het pontje. Aan de andere kant ligt het Lith van rond 1900, het dorp aan de rivier! Links zien we de veerweg, die bij de verlegging van de Maas in 1933 verlegd is. Daarachter ligt, tussen de bomen in, het notarishuis, dat door notaris Frijlink in 1845 gebouwd werd. Het torentje rechts is het protestantse kerkje.

2. Op de foto links, die genomen is op 11 november 1902, zien we de protestantse kerk. Reehts zien we de huizen staan die in die tijd bewoond werden door Friedus van Kessel en zijn zuster. Ze woonden in het huis dat het diehtste bij de kerk staat. In de deuropening staat deze zuster van Friedus. In het huis reehts woonde de veearts Noest. Door de Lithenaren werd hij Noesje genoemd, vanwege zijn geringe lengte. Hij nam altijd zijn hondje mee als hij bezoeken aflegde. Het portret reehts is van dominee S.D .J.H. (Sander) Krol, dominee van Lith van 1858 tot 1912. Iedereen kende hem als een keurig, vief', net heertje, dat altijd met zijn stokje door Lith liep.

ยท ,~

" -f.

~

{,

3. De bovenste foto toont ons de hervormde kerk vanuit het westen gezien, voordat de herstellingswerkzaamheden in 1939 waren voltooid. In hetzelfde jaar werden de twee linden gekapt. De kerk werd op 14 januari 1945 door een VI getroffen en volledig verwoest. Ook de openbare school en de hervormde pastorie werden met de grond gelijkgemaakt. De VI beroofde dominee B.M. van Tongerloo van zijn gezichtsvermogen. Bij de onderzoekingen van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek bleek dat het priesterkoor van de kerk behoord had bij een uit de vijftiende eeuw daterende gotische kerk. Tevens werden de fundamenten, van een grote uit tufsteen opgetrokken romaanse kerk uit omstreeks 1100 ontdekt. Op de onderste foto zien we de kerk vanuit het zuiden omstreeks 1920. De fotograaf, G. Wiegersma, stond bij deze opname bij de schuur van de hervormde pastorie, die ook door de VI is verwoest.

~-

4. Deze prachtige foto laat ons het interieur zien van de hervormde kerk. Deze opname is gemaakt ter gelegenheid van het afscheid van dominee S.D.J.H. Krol van de Lithse Hervormde Gemeente op 3 november 1912. Duidelijk is te zien hoe mooi deze kerk was met zijn prachtige preekstoel en kroonluchter. Na de V'l-explosie in 1945 en de verwoesting van de kerk werd in 1953 begonnen met de herbouw van de nieuwe kerk, die op 2 juni 1954 in gebruik werd genomen. Na de verwoesting werden de kerkdiensten tot 28 augustus 1949 in het huis van ouderling H. Romeijn gehouden. Op die datum kon de kerkzaal van de nieuwe pastorie in gebruik worden genom en.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek