Lunteren in oude ansichten

Lunteren in oude ansichten

Auteur
:   Vincent Lagewey en Jan ten Ham
Gemeente
:   Ede
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4584-8
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Lunteren in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

VOORWOORD

Wie blij is dat ie in Lunteren leeft en ok nog um historie geeft, wie dialekt en dracht waordeert en oud-gebruuk nog respekteert, is bli], dat hij sinds jaor en dag en 't mooi Lunteren leeve mag!

Dit is een van de gedichtjes van Jan Willem uut 't Woud en iedereen die dit kan onderschrijven is beslist bijzonder ingenomen met de verschijning van het boekje .Lunteren in oude ansichten", samengesteld door de geboren Lunteraan Jan ten Ham en onze vroegere plaatsgenoot Vincent Lagerwij.

Ondanks het feit dat in het verleden al twee boekjes met oude ansichtkaarten van Lunteren verschenen, is het zeer zeker zinvol hieraan een derde boekje toe te

voegen, daar niet aIleen oude ansichten, maar ook een aantal unieke foto's van voor 1930 een aanvuIlend beeld geven van niet slechts straat- en dorpsgezichten, doch 66k van de toenmalige bewoners, alom bekende families en van de openbare en de christelijke lagere school, van koninginnedagen en verenigingen uit grootmoeders tijd, die in de loop der jaren al dan niet zijn opgeheven. Kortom, kostbare informatie over het interessante verleden van ons dorp, de toenmalige PareI van de Veluwe.

Van de zes buitendorpen die de gemeente Ede telt is Lunteren zeker uniek door de nog steeds vrij hechte dorpsgemeenschap en de waardering voor het grijze verleden. Dit wordt ieder jaar weer massaal en geanimeerd gedemonstreerd op de in de regio overbekende Oud-Lunterse dagen, die al bijna tien jaar een ge-

woonte zijn geworden op de laatste zaterdag in augustus. Klederdracht, oude gewoonten en gebruiken en het dialect worden dan met verve aan de vergetelheid onttrokken, onder meer in de .Reutemeut", de kilometerslange optocht die een geweldige belangstelling geniet uit de gehele omgeving en die geheel is afgestemd op de jaren twintig, de periode waar je in dit boekje zo voortreffelijk bij wordt bepaald. Voornamelijk in de laatste veertig jaar hebben in ons dorp ingrijpend aanpassing, uitbreiding en modernisering plaatsgevonden. Het landelijke Lunteren, het vroegere heidedorp aan de rand van de Gelderse Vallei, een eldorado voor schilders, een inspiratiebron voor schrijvers en een lustoord voor vakantiegangers, heeft zich aangepast aan het moderne toerisme en de huidige economie. Veel ging hierbij verloren, maar

ook kon gelukkig veel worden behouden en mede daardoor bleefLunteren, dat binnenkort het 660-jarig bestaan waarschijnlijk op gepaste wijze zal herdenken, binnen de gemeente Ede een uitzonderlijke gemeenschap met een eigen dialect, een eigen dorpse moraal en een Veluwse gemoedelijkheid. De bevolking, die zich nog steeds sterk verbonden voelt met het dorpse verleden, zal ongetwijfeld door middel van dit boekje met bijzondere belangstelling over de schouder kijken naar, op zijn Lunters gezegd, "die goeie ouwe tied".

Brand Wolfswinkel

1. Sinds de eeuwwisseling is De Pauwhof voor iedereen die vanuit het zuiden Lunteren binnenkomt een echte blikvanger. Deze, vooral door het torentje nogal opvallende villa, werd destijds gebouwd in opdracht van de Haagse chemicus P. van Bijsterveld, die zich in Lunteren vestigde als uroloog. Zijn patienten kwamen uit het gehele land, hetgeen voor de Lunterse pensions een lucratieve zaak was. Na het vertrek, in 1914, van Van Bijsterveld uit Lunteren is het huis enige jaren in gebruik geweest als hotel. Het heette toen De Dennenhof. Daarna is het jarenlang een particulier bejaardentehuis geweest en tot voor kort was de Dannenborg, zoals het huis nu heet, eigendom van de Stichting Philadelphia.

WEG NAAR EDE. LUNTEREN

2. Vroeger werd het eerste gedeelte van de Dorpsstraat omzoomd door prachtige oude bomen, zodat men als het ware door een tunnel het dorp in- of uitging. Die bomen zijn in het begin van de jaren dertig aan het toenemende verkeer ten offer gevallen, ondanks felIe protesten vanuit de Lunterse bevolking. Ook het huis van boomkweker Fredrik Jacob Hassley, .Rosmurshoim", gaat achter een mooie bruine beuk schuil, Naast de lantaarnpaal staat een gietijzeren paal met een bordje, dat aangeeft dat daar een fietspad begint. Maar iets wat daarop lijkt valt op deze foto echt niet te ontdekken.

S ?? natorium -Bethesda ?. LUNTEREN.

,

3. Huize De Zandkamp, aan het begin van de Oude Arnhemseweg, was een goed voorbeeld van wat in het begin van deze eeuw als landhuis gebouwd werd. Het huis heeft, evenals De Pauwhof, in de loop der jaren diverse namen en bestemmingen gehad. Als pension heette het Esperanza, als sanatorium, zoals het op deze foto uit 1910 is afgebeeld, Bethesda; de naam De Zandkamp dankte het aan schoolmeester-in-ruste B. Wigman, wiens familie er van 1917 tot 1964 in woonde. Het werd ten slotte in 1977 gesloopt. In het huisje helemaal rechts woonde toen Jan van Diermen, die als knecht bij Hassley werkteo

4. Op de hoek van de Boslaan, achter een rijtje linden, stond tot het midden van de jaren dertig dit leuke witte huisje. Toen moest het plaatsmaken voor een modem landhuisje en aIleen de naam daarvan, De Lindenhoek, herinnert heden ten dage nog aan die mooie bomen. De drie mannen in hun witte kielen zijn schildersknechts, waarschijnlijk in dienst bij de gebroeders Roelofsen, die er een schildersbedrijf op na hielden. Geheel rechts staat Steven van Stuijvenberg en in het midden Willem van Surksum - wie de derde was hebben we helaas niet kunnen achterhalen.

UITG. NAUTA, VELSEN.

LUNTEREN, - Stationsweg.

5. Voorbij het witte huisje van de vorige foto kijken we even naar reehts de Boslaan in. "Stationsweg" staat er op deze kaart en daarmee wordt mogelijk aangegeven hoe trots men omstreeks 1910 in Lunteren op de spoorverbinding met Ede en Nijkerk en het daarbij behorende station was.

6. Dit was ooit het huis van de kinderen Roelofsen. Breunis en Gijsbertus, die als huis-, rijtuig- en decoratieschilders hun dagelijks brood verdienden, woonden daarin samen met hun twee zusters, Henriette en Alice. De beide broers verwierven zich vooral grote populariteit als oprichters van de muziekvereniging Kunst na Arbeid. Na het overlijden van Gijsbertus, die zijn broer en zusters overleefde, bleek dat zij het huis met de bijbehorende grote tuin aan "hun" muziekvereniging hadden nagelaten. Deze erfenis werd door Kunst na Arbeid in dank aanvaard en na enige verbouwingen om het geschikt te maken voor oefenruimte, werd het huis in 1966 onder de naam "Euterpe" door de muzikanten in gebruik genomen.

7. Voorafgaand aan een voetbalwedstrijd tussen leden van de plaatselijke middenstandsvereniging en de Lunterse sportvereniging, op een veld dat ergens aan de Molenweg gelegen moet hebben, werd deze foto gemaakt. Bij de linker doelpaal staat, compleet met bretels, J. Brouwer met naast hem respectievelijk H. van de Top, de bakkers Geert Knevel en Steven van de Brand, J. van Essen, G. van Staveren, Willem van de Kaa, C. van Koutrik, Teunis Lagerweij en, met pet, Eltje Elzinga. V66r hen knielen metselaar G. Beek, Piet van Stuijvenberg, Henk Jan van Holland, Johan Rijnaard, een onbekende, Ben van de Brand en bakker Gerritsen. En dan, liggend, Jan Roekamp, weer twee onbekenden, garagehouder P. Dijs, loodgieter Jan Schreuder, slager Van Hunnik en garagehouder J an Barth.

8. Sinds haar oprichting in 1907 is "Kunst na Arbeid" niet meer uit het dorpsleven weg te denken geweest. Aan aile feestelijkheden en andere hoogtepunten werd op muzikale wijze luister bijgezet en in later jaren waren de jaarlijkse uitvoeringen evenementen waar men in Lunteren naar uitkeek. Deelname aan concoursen behoorde ook tot de activiteiten en zo treffen we het gezelschap op 25 augustus 1928 in het Gelderse Hattum. Daar werd het hele korps random het vaandel op de foto gezet. We zien dan, om maar weer achteraan links te beginnen, J. en E. Herikhuisen, G. Varekamp, compleet met hoge hoed C. Heebink , naast het vaandel een supporter die naamloos blijft, H. van Middendorp, J. van Diermen en J. de Bruin. Achter de grate tram staat T. de Jager, met naast hem T. Wolfswinkel, J. Beekhuizen, T. van Donkelaar, J. van de Pol, G. Klomp, H. van Mourik, J. Schut, W. van Middendorp, twee dames De Bruin en mevrauw Kelderman. Achter hen staat B. van Hal. Weer een rij lager ontwaren we E. Wolfswinkel, J. Kelderman, Henri Fransen, D. Schreuder, C. van de Brand en T. de Bruin. H. Klomp, G. van Dijk, een breed lachende Brand Wolfswinkel, W. van de Brand en A. Boon zijn er maar bij gaan zitten. Helaas heeft niemand ons kunnen vertellen welk resultaat "Kunst na Arbeid" die dag heeft behaald.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek