Marken in grootmoeders tijd

Marken in grootmoeders tijd

Auteur
:   J. Schild
Gemeente
:   Waterland
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4752-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Marken in grootmoeders tijd'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

6. Een slaggie-om over de haven 1920.

De meisjes op de voorgrond zijn allemaal "Ketsers", dat wil zeggen dat zij op de Kets woonden. Ret is zondag, de meisjes zijn "bas" gekleed en maken een slaggie-om over de haven.

Van links naar rechts zien we Lobbetje Schipper met pop, Neeltje Roos, die jong overleden is, Neeltje Teerhuis en Sijtje Uidam. Ret kleine meisje aan de hand is mij onbekend. Vervolgens zien we Trijntje Zondervan, die later met Jan Bakkertje (Schouten) getrouwd was. Op de meerpaal staat een mij onbekend meisje. Ten slotte zien we Annetje de Waart en Lijsbeth Teerhuis.

Rechts op de achtergrond ontdekken we schipper Pietje van J aap Kes. Hij heeft op typische Markerwijze de hand tussen de "brook" (broek). Let ook op de grote petten die de twee jongetjes naast hem dragen.

7. Tussen Buurt 3 en Buurt 4, 1900.

Een maandag begin 1900. De was ligt te bleken en hangt in de "roop". De sloot is de afseheiding tussen Buurt 3 links en reehts Buurt 4, ook wel Frankrijk genoemd. De huizenrij reehts ziet er vrijwel nog zo uit. WeI zijn bijna alle huizen inmiddels geheel nieuw opgebouwd en vergroot.Op de voorgrond ligt een aantal grote stenen. Het zijn platronde zwerfstenen van 40 a 50 em. doorsnee, van oorsprong voorzien van een ijzeren ring, die door middel van een met lood ingegoten bout verankerd is. Zij worden ballaststenen of , ,sehuitestiene" genoemd. Zij werden in vroeger tijd op de zogenaamde haringsehuiten gebruikt. De grote steen lag midden aehter de mast en de kleine aan de kant, zodat je hem vast kon klemmen. De kleinere stenen werden ook gebruikt om de netten te laten zakken en op de bodem te houden. Op de stenen was vaak het huismerk van de eigenaar aangebraeht.

In de sloot ligt een "waterboot". Vit een "pet" (wel) werd zoet grondwater opgepompt en voor het vee in tonnen naar het land gebraeht. Er waren sleehts enkele van deze , ,petten" op Marken. Dit water werd niet als drinkwater gebruikt.

Overigens was men voor de watervoorziening op Marken hoofdzakelijk afhankelijk van de regen. In bijna alle huizen van voor 1932 was een regenput. In 1932 werd Marken aangesloten op het waterleidingnet. Voor die tijd kwam het nog wel eens voor dat de regenwatervoorraad uitgeput raakte. Men moest dan voor mens en dier water gaan halen in de Veeht. Enkele botters voeren de rivier op, vulden daar hun tonnen met regenwater en braehten ze, tegen 50 cent per ton van ongeveer 110 liter, naar Marken.

Het kon ook voorkomen dat , ,de bak weg was" , dat wil zeggen, dat er in de waterput zout water gelopen was, dat dus niet meer als drinkwater te gebruiken was. Bij beurtsehipper Barend Simons kon je aan de haven water kopen. In de winter gebruikte men gesmolten ijs voor huishoudelijke doeleinden.

Links op Buurt 3 zijn twee hooiklampen van Piet Zeeman en van K. Roos. In het begin van de jaren taehtig zijn de boerderijen verdwenen en zijn er in Marker stijl zes woningen gebouwd.

8. De lunchroom in het hoge water 1931.

Hoog water op Marken in 1931. De draaibrug is de verbinding tussen het Blankerspadje en de haven. Het hoge gebouw links achter is hotel De Jong.

De jongen in de roeiboot vaart voor het zogenaamde ashok langs. Hierin kon met zijn afval kwijt. Het werd met een bootje geleegd door Klaas de Bril (Kaars), die tevens lantaarnopsteker was, en Jan de Vries, de doodgraver.

Het grote gebouw met op de aanbouw het opschrift Amstelbieren, is de lunchroom van Sijmen Peereboom. Hij liet het pand in 1929 zetten na een zeer rijke ansjovisteelt. Het heeft echter slechts kort als lunchroom gefunctioneerd. In later jaren is er een fietsenmaker in gevestigd geweest. Bij de verbouwing van de school op het schooldijkje in de jaren dertig is het zelfs enige tijd als noodlokaal gebruikt.

De lunchroom is gesloopt in 1982.

9. Marken onder water 1924.

Een prachtige opname uit 1924. Links Moskou en Siberie, op de achtergrond de Kerkbuurt en rechts de begraafplaats. In de roeiboot op de voorgrond staat Klaas Dolfijn en zit Grietje Roos.

Tot 1932liep Marken een aantal malen per jaar onder water, meestal door herfst- en winterstormen. We dienen ons hierbij te realiseren dat het maaiveld van Marken een halve meter onder N .A.P. ligtl Het ongemak van het hoge water werd door de bevolking noodgedwongen geaccepteerd. Iedereen bereidde er zich op voor, zodat men niet verrast werd. Zo werden onder meer het onderhuis leeggehaald, de fuikenboot verankerd aan de rand van de terp waar men woonde en het vee veilig gesteld.

Tijdens noordwesterstormen kwam het water in het zuiden van de Zuiderzee zo hoog te staan, dat het gewoon over de dijk heen kwam. Van het eiland was dan niet meer te zien dan een paar terpjes en een aantal paalwoningen in de watermassa.

Soms gebeurde het, dat Marken in de zomer onder liep. Hierop was men vaak niet voorbereid, met alle ellende vandien.

Dokter Hartman, die van 1927 tot 1935 gemeentearts op Marken was, vertelde eens dat hij voor een bevalling bij hoog water met een roeiboot naar Rozewerf werd gebracht. De aanstaande moeder lag droog in de bedstee, maar de dokter assisteerde bij de bevalling terwijl hij tot zijn kruis in het water stond.

Op 28 mei 1932 is de Zuiderzee door de Afsluitdijk afgesloten, zodat Marken niet meer onder water loopt.

10. De Wijde Sloot als aanvoerweg naar de Kerkbuurt.

We zien twee buurtjes. De voorste rij huizen wordt Siberie genoemd en de achterste rij Moskou.

De drie aan elkaar staande huizen van Siberie zijn in 1882 gebouwd door ouwe Klaas Kaars. Het losse huis ernaast is in 1902 gebouwd door Jan van het Landje (Jan van Klaas Schouten).

De tweede rij, Moskou dus, dateert van 1914. Het huis aan de rechterzijde deed in die tijd dienst als timmerschuur van Willem Breekveld. Dit was een timmerman, die na de bouw van de kerk in 1904 op Marken is blijven hangen. Later trouwde hij met juffrouw Anna Ringeling, onderwijzeres van de openbare school, en werd hij mede-eigenaar van hotel De Jong.

Op de voorgrond zien we Outger Kes de groenteman, die zijn handel via de Wijde Sloot naar de Kerkbuurt brengt.

Links zijn twee vrouwen bezig met turven laden.

Ten slotte zien we op de kade bij de bootjes een hond, een huisdier dat in die tijd op Marken nog maar zelden voorkwam.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek