Maurik in grootmoeders tijd

Maurik in grootmoeders tijd

Auteur
:   A.J.G. Hogendoorn
Gemeente
:   Maurik
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5938-8
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Maurik in grootmoeders tijd'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

VOORWOORD

De gemeente Maurik is ontstaan op 1 januari 1818, nadat de voorgaande gemeente, bestaande uit Ingen, Rijswijk, Maurik en Eck en Wiel, na een vijfjarig bestaan opgeheven was, In december 1818 overleed de burgemeester, IGLA. baron Neukirchen genaamd Nijvenheun. Maar voor die tijd was al door Provinciale Staten be slot en dat er een gerneentelijke herindeling zou komen. De gemeente zou gaan bestaan uit de dorpen Ravenswaaij, Rijswijk, Maurik en Eck en Wiel; en bestaat moment eel nog steeds uit die vier dorpen. Hoe lang nog is onduidelijk. In de jaren zeventig en tachtig van deze eeuw is er sprake van gerneentelijke herindeling gcweest, anna 1994 wordt er weer over gesproken. De eerste burgemeester, Dirk de Rooij, bleeftot 1863. Sinds het bestaan van de gerneente zijn er 14 burgemeesters geweest.

Het gerneentewapcn, dat in 1938 officieel werd aangenomen. is het wapen van dc eerste heren van Maurik. Rond 1300 werd door Gerrit, heer van Maurik, reeds met de droogscheerdersschaar gezegeld.

In 1850 tel de Ravenswaaij 320 inwoners. Eck en Wiel 490 inwoners, Rijswijk 548 inwoners en Maurik 1400 inwoners, dus de hele gemeente had 2758 inwoners. De begroting in 1850 was f 4056, in 1900 f 17.000 in 1994 ruirn 14 miljoen gulden. Het aantal inwoners bedroeg in 1900,4094, in 1950 4308 en in 1994 6237.

Om de sterke bevolkingsgroei van na de Tweede Wereldoorlog op te vangen zijn in aile dorpen uitbreidingsplannen opgezet. Ravenswaaij kreeg zijn Rozenstraat; Rijswijk het Hoekenburgplein e.o. Eck en Wiel kreeg een uitbreidingsplan rond het Ho!landse huis. Mauriks eerste uitbreidingsplan was de Bulkamp (Eendrachtstraat. Prinses Wilhelminastraat en Nieuwstraat). Daarna volgden de Slaag, Valentijn, Engelshof en het Meerenriet.

Eeuwen lang zijn ale vier de dorpen hoofdzakelijk op de landbouw georientcerd geweest. De schaalvergroting in de landbouw, die is ingezet na 1945, heeft crtoe geleid dat heel veel boerenbedrijven verdwenen zijn. De havens van Rotterdam trokken veel mensen vanuit de gemeente Maurik. Vele schepen hadden de vier dorpen als thuisbasis. De families Nout, Rijksen, Taken, Fakcn. Van Ochten, Wtcnweerde waren allemaal schippers met cen eigen schuit. Ze zijn vrijwei a!lemaal verdwenen. Zc vervoerden bakstenen, turf etc. De familie Rijksen vaart nog op de Noordster. maar heeft de gemeente Maurik niet meer als thuisbasis,

Na het midden van de vorige eeuw wordt de steenfabricage een van de belangrijkste takken van industrie. De eerste concessie wordt gegeven in 1861. Voor die tijd was er weI steenfabricage. maar met een beperkte produktie. Ravenswaaij bezat rond 1640 ook een steenfabriek. Wanneer de stecnfabriek in Ravenswaaij gesloten is. is onbekcnd. Totaal

waren er op het hoogtepunt zes steenfabrieken in de gemeente, in Rijswijk en Eck en Wiel een, in Maurik vier. In de jaren zestig van deze eeuw ontstond een overproduktie van stenen. De ene na de andere fabriek werd gesloten. Anno 1994 is aileen nog de Roodvoet in Rijswijk in bedrijf.

Na de bochtafsnijding bij Maurik rond 1960 ontstond het Eiland van Maurik. Sinds die tijd heeft de recreatie in de gemeente een belangrijke v!ucht genomen. Momenteel zijn er vijf campings in de gemeente.

Als u de toto's doorkijkt zult u zien dat er enorm veer veranderd is. Veel is afgebroken en vee! is gebouwd. Vee! oude gebouwen zijn afgebroken. (Stel eens voor dat die er allemaal nog zouden staan. Wat voor financiele druk zou dat betekenen!) Maar laten we alstublieft heel erg zuinig zijn op wat er nog is. Helaas blijken bestuurders van het belang daarvan nag steeds niet overtuigd te zijn. Het beste voorbeeld hiervan is het Dorpsplein in Maurik, dat sinds 1972 een enorrne wijziging heeft ondergaan. Toen werden de diaconichuisjes. de kosterie en het schoutenhuis afgebroken. In december 1993 werd plotseling het voormalige cafe Het Centrum afgebroken, onder het mom dat het gevaarlijk zou zijn voor de omgeving. Boven de zaal waren enige asbestplaten aangetroffen. In het cafe zelf nict. maar het rnoest tach maar worden afgebroken. Kort daarna beslaot de gemeenteraad am een nieuw gemeentehuis te gaan bouwcn

op de plaats van Oud Engelshof, een gedeeltelijk 17eeeuwse boerderij. Ook dit gebouw moet nag worden afgebroken. Het schuurtje dat er achter staat zal wei eenzelfde lot ondergaan.

Sinds 1992 heeft de gerneente Maurik een monumentencomrnissie, maar nag steeds geen gemeentelijke monumentenlijst. Zolang die er niet is, kunnen onder het mom van O'er zijn al ruim vijftig monument en in de gerneente" rustig monumenten worden afgebraken.

Als U de toto's bekijkt valt op hoeveel produktiehout (peppels, knotwilgen. iepen etc.) er langs de wegen standen. In de he le gemeente is geen iep meer langs de straat te vinden. Oak de peppels zijn in aantal sterk gereduceerd. Het zou leuk zijn am wat meer inheemse soorten langs de wegen te paten, in plaats van de soorten die men tegenwaordig plant.

Namen van mensen die me geholpen hebben bij het maken van dit boekje wil ik niet noernen. Maar een uitzandering maak ik wei: Frits van de Brenk. Vele malen heeft hij gehalpen. Verder wardt iedereen bedankt die op welke manier dan oak meegeholpen heeft aan de totstandkaming van dit baekje. Heel hartclijk dank hiervoor.

'avenswaai

Losptaats "Steenoven"

1. Vroeger was hier een cafe gevestigd. In de winter werden daar uitvoeringen gehouden. Ook was er een weegbrug voor suikerbieten die naar Putters hoek vervoerd werden. De eigenaar, de heer Van Wijk, staat met zijn vrouw voor het huis. Daarna woonde Leen Nout er. Rond 1924 is het pand afgebrand. Naast de voordeur zijn twee wapenstenen aangebracht, die verwijzen naar de familie Van Brummelen en baksteenfabrieage. In de 17e eeuw stond hier de steenfabriek van Dirk van Brummelen. Zijn grafzerk ligt nog in de kerk van Ravenswaaij, Op 28 augustus 1807 verklaarde een dementerende dominee Sporon dat bij de Steen oven een engel zou nederdalen. Dit was de druppel die de emmer deed overlopen. Dominee Sporon werd kort daarna met emerita at gestuurd.

2. Een blik op de Lekdijk. Geheellinks staat een schuurtje dat door Hannes Baauw verbouwd is tot een woonhuis. Dan voIgt het huis van Leen en Jappie Nout. Varkensboer Kees van Mourik woonde in het volgende huis, Dan stond er een winkel van Cor van Dijk. Kees Vendeloo was bijna blind. Hij speelde op een accordeon en bracht als het zo uitkwam ook nog de medicijnen van de huisarts rondo In het midden staat he! Blokhuis. Hier stond sinds 1410 een Iortificatie ter verdediging van de inwoners tegen de Hollanders en Stichtenaren. Lang heeft het niet bestaan. In 1523 werd het reeds afgebroken.

i(avenswaai Schooien huis

3. De school is gebouwd in 1862 voor f 3381. Oorspronkelijk waren er twee lokalen, die ieder drie klassen bevatten. Wegens dreigende opheffing werd de school omgevormd tot een christelijke school. Op 6 mei 1940 werd de Dominee Derksenschool geopend. Het gebouw op de ansichtkaart is gesloopt in de jaren vijftig. In de dcuropening staat waarschijnlijk mevrouw Klomp-de Haas. Oorspronkelijk was ze een onderwijzercs, die later met het hoofd van de school trouwde. Voor het huis langs licp een pad naar de kerk.

De Buurt, afrit Do - tra t

4. In 1897 werd voor het eerst gesproken over een zogenaamd paardepad in de Maurikse gemeenteraad. Het ecrste werd aangelegd in de Donkerstraat. Voor deze straat werd zelfs een apart comite opgericht. Links woonden Gerrit Jan en Buurt van de Oever met hun moeder, Het kleine huisje werd door Steven van Asch (voorin) en Rijk en Chris van Asch met hun moeder (achterin) bewoond. Daarachter stonden nog twee huisjes, die door Van Venloo en Van Ewijk bewoond werden. Voor het huis van Geurt van Mourik staat zijn vrouw. In het kleine huisje daarna woonde Dirk van Asch.

Huize ~fui winkel RAVE.~.,WA. 1:1

5. In 1402 is de Muiswinkel eigendom van Hubert van Culernborg, heer van Maurik. Later blijkt Marcus van Wees eigenaar te zijn. Zijn grafzerk ligt nog in de Ravenswaaijse kerk. Het huidige pand dateert van de 18e eeuw, maar heeft een oudere kern. Links van het huis bevond zich een stenen toren, die in 1946 afgebroken is. Het huis is altijd door pachters bewoond geweest, onder anderen door de families De Kock, Van Ommeren, Knechtjens, Van de Worp en sinds 1894 door de familie Van Coevorden, die nu eigenaar van het geheel is. Op het dak bevindt zich nog steeds een klein luidklokje, Sommige rnuurankers zijn voorzien van afbeeldingen.

De Stee~

RA VE:X W AAIJ

6. De hele buurt is in 1929 uitgelopen om op de Ioto te komen. Helemaallinks staat Aart Baauw, samen met zijn moeder Bee!. Hannes van Eck staat naast zijn fiets. Op het bouwland links zijn later enkele huizen gebouwd. In het midden staat de noodschuur van het polderdistrict. Hierin werden materialen opgeslagen voor noodgevallen. Daarnaast woonden Mart en Willern van Dijk-Rijksen, die een klein winkeltje hadden. Vervolgens Arie van Asch en Neeltje Baauw en Jan Verkuil, In deze buurt stond ook nog een waterpomp voor algemeen gebruik.

7. De Posthoorn is waarschijnlijk gebouwd voor de Ravenswaaijse pastoor. Tijdcns de Reformatic is cen gedcelte verkocht als cafe en het andere gedecltc heeft tot 1742 gediend als pastorie. In dat jaar werd de pastorie aan de Lekdijk gebouwd. Rond de eeuwwisscling woonde Hendrik van Arkcl er. Het andere huis is de slagerij van GerritJan Hoi geweest, Na de dood van dominee Pliester (1928) woonde mevrouw Pliester er. Geheel links is de achterzijde van de (oude) pastorie tc zien.

Pastorie met Kerk RA. YENSW .A..A.IJ

8. In 1742 werd voor de toemnalige predikant Joost D. Keer een pastorie gebouwd. Daarna is het nog een paar maal verbouwd. Daarnaast staat de in 1640 gebouwde St. Nicolaaskerk. De oude was in de Tachtigjarige Oorlog vernield. Rechts staat het huis van Rensje Furman-Nout en Gerrit Furman. rentenierend schipper. Op de Lekdijk staat Jan Jense uit Rijswijk met zijn hondekar, Hij ventte met boodschappen. Helemaallinks staat Hannes van Eck met naast hem Alida HoI.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek