Molens in Friesland in oude ansichten deel 2

Molens in Friesland in oude ansichten deel 2

Auteur
:   D.M. Bunskoeke en P. Timmermans
Gemeente
:  
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2082-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Molens in Friesland in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

59. Rijperkerk [Tietierksteradeel}, In het blad "Fen Fryske Groun" van 17 augustus 1928 werd de nevenstaande foto afgedrukt van de toen net verdwenen molen van polder 97. A1 eerder was er bij de molen een windmotor geplaatst, die de taak van de molen had overgenomen. Het met de stilstand gepaard gaande verval is op de foto duidelijk te zien. Het bijzondere aan deze spinnekop is de ondertoren: deze is zeskantig. Tegenwoordig zijn er geen zeskante spinnekoppen meer, De vangstok (zie afbeelding 37) is met twee touwen vastgezet om los slaan te voorkomen. De molen stond op 2,3 kilometer afstand ten westnoordwesten van de kerk.

60. Schraard (Wonseradeel). Op ongeveer driehonderd meter zuidzuidoostelijk van de kerk van dit dorp stond de spinnekop van polder 25. Deze molen dateerde van 1860 en moet, naar verluidt, pas in het begin van de jaren vijftig zijn verdwenen. Zo te zien kan de molen nauwelijks draaien zonder een koe te raken! Er zijn geen gevallen bekend waarin dat is gebeurd. Hoe verstandig zijn dan dus die spreekwoordelijk domme koeien, immers: meer dan eens is het gebeurd dat mensen door een klap van een molenroede verongelukten. Bij Schraard stond ook een overgeplaatste binnenkruier ("De Wolkenkrabber") uit Buiksloot (van 1920 tot 1950).

61. Sexbierum (Barradeel). In de Sexbierumer Zuiderpolder stond een forse, achtkante poldermolen, die we hier zien afgebeeld. De molen bestond al in 1854 op deze plaats en verdween aan het eind van de jaren twintig uit het landschap. De bemaling werd toen overgenomen door de molen van de Riedpolder onder Wijnaldum, die pas in 1952 verdween. In deze omgeving stonden meerdere poldermolens en Sexbierurn heeft vanouds ook een korenmolen gehad. Deze bestond al in 1521, toen de inwoners van Sexbierum zich verplichtten om hier hun graan te laten malen. De tegenwoordige molen staat op een andere plaats, niet langer ten westen maar ten noordoosten.

62. St. Annaparochie [Het Bildt}. Ten oosten van de Koudeweg naar Berlikum stond op 1,7 kilometer afstand van de plaats (in westzuidwestelijke richting) deze sierlijke molen. Hij dateerde van het eerste kwart van de vorige eeuw en heeft polder 6 bemalen. Prachtig is op deze foto de zelfzwichting te zien en rechts is nog de oude houten as te zien, die door een ijzeren werd vervangen. Volgens de heer De Beer (zie over hem het artikel in het "Fries Molenboek" van G.D. Wijnja) moet de molen aan het eind van de jaren twintig zijn verdwenen. Dit moet zijn gebeurd na het verdwijnen van de molen van de vorige foto (61).

63. St. Jacobiparochie (Het Bildt}. We blijven nog even in Het Bildt en gaan nu iets noordwestelijker. Links de molen bij Zwarte Haan (3,5 kilometer ten noordnoordwesten) van polder 4. Molenaar was Johannes de Vries, wiens familie ook de vorige molen (62) bemaalde. Begin jaren twintig kwam er zelfzwichting op de roeden en kort daarna waaiden die eraf. De romp is er nu nog en herbergt een gemaal. De rechter molen stond 3,1 kilometer ten noorden en bemaalde polder 2, ook wei Oostelijke polder geheten. Hij hoorde bij de boerderij van de familie Wassenaar en werd met twee andere (onder andere die van afbeelding 61 uit deel 1) in 1931 voor f 200,- op afbraak verkocht.

64. Sint Nicolaasga (Doniawerstal]. Aan de zuidzijde van de Opvaart van St. Nicolaasga, achthonderd meter ten zuidoosten van de kerk, stond de molen van de Slotpolder. In 1785 was deze polder door de Van Eysinga's gesticht; een nazaat, jonkheer T.A.J. van Eysinga, is ongeveer tweehonderd jaar later ook neg "molen-minded"! De molen, die via de vaart op het Tjeukemeer uitmaalde en later door Tijmstra werd gebruikt, verdween even voor of in 1930. Let op de brede, dubbele toegangsdeur tot de molen. Ook de molen van afbeelding 63 (links) had en heeft zo'n dubbele deur; de betekenis daarvan is onduidelijk. Qua bouw leek de molen op die van afbeelding 47 (rechts).

65. Sneek [Sneek}. Ongeveer op de plaats van deze molen staat nu een flat in de stadsuitbreiding De Stadsfenne. Het molenaarshuis links, "Sijtsingawier", werd in 1969 gesloopt. De molen aan de Groenedijk-oz. was at veel eerder gesloopt: in 1919 was het waterschap De Sneeker Oudvaart gevormd en door het nieuwe gemaal was de molen overbodig en verdween. De molen van afbeelding 65 uit deel 1 kwam toen ook stil te staan; deze werd niet meteen afgebroken. Hoe oud de afgebeelde rnolen van polder 104 is weten we niet; het rnolenaarshuis was van 1894. Molenaar was Klaas Hospes en eigenaresse het Old Burger Weeshuis te Sneek.

I

.

66. Sondel (Gaaster/and). Links zien we de molen van de Oude Sondeler polder, achthonderd meter oostzuidoosteJijk gelegen, Hij was ter vervanging van een spinnekop gebouwd en werd door Jan Peereboom bemaJen. Rond 1948 volgde sloop, na een tijd van stilstand. De rechter molen stond driehonderd meter oosteJijker en was van de Nieuwe Sondeler polder. Deze molen had in 1926 nog een nieuwe houten binnenroede van 12,05 meter gekregen, waarvoor M.M. van der Goot zorg had gedragen. De vaart op de voorgrond is de Sondeler vaart, waar de molen aan stond (noordzijde). Hier was de sloper al in de loop van de jaren dertig bezig om zijn betreurenswaardige werk te verrichten ...

67. Sorremorra (Utingeradeel). Een heel bijzondere molen is op deze foto van M. Kramer uit 1916 te zien. De molen dateerde waarschijnlijk van vaar 1800 en had nog een scheprad (open), evenals de molen op de achtergrond aan de Ruigesloot (half open). Sinds 1887 bemaalde de familie Peenstra deze molen, die eigendom was van J. Nijdam te Oldeboorn. De vlucht was ongeveer zeven meter en het rad had een doorsnede van circa drie meter, terwijl de schoepen zo'n tien centimeter maten. De exacte standplaats is te vinden op twee kilometer noordnoordwestelijk van de toren van Oldeboorn, aan het Oude Diep-oz, In februari 1927 sloeg de sloper toe en ook de achterste molen verdween rond die tijd. Ids Wiersma tekende deze molen aan de Ruigesloot nog.

68. Teems (Leeuwarden). In het in 1971 verschenen "Molenboek van Friesland" was deze molen nog te vinden onder nummer 61. Het is de molen van de Teernserpolder aan de Nauwe Greuns-wz., die in 1948 werd onttakeld. De zevenennegentig hectare werden sindsdien elektrisch bemalen. De romp van de molen verdween ook (rond 1975) waarmee de hoop om de molen te herstellen voorgoed de grond in werd geboord. In 1854 werd er al een molen in polder 34, zoals ze ook weI werd genoemd, aangegeven, maar dat zal weI een voorganger zijn geweest. De afgebeelde molen lijkt namelijk wat jonger te zijn, gezien de raampjes in het fraaie achtkant.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2021 Uitgeverij Europese Bibliotheek