Molens in Noord-Brabant in oude ansichten

Molens in Noord-Brabant in oude ansichten

Auteur
:   drs. H.A. Visser
Gemeente
:  
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1561-2
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2-3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Molens in Noord-Brabant in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

69. BAARLE-NASSAU

In dit dorp, op de grens met Belgie, heeft ook een ronde grondkorenmolen gestaan. Hij stond aan de Alphense weg en kwam in 1903 in de plaats van een afgebrande open standerdmolen. Bijzonder oud is de molen niet geworden, want in de nacht van 12 op 13 juli 1956 is hij volkomen uitgebrand en niet meer hersteld. De romp is nog aanwezig.

70. HOOGE MIERDE

Er zijn ook grondmolens of, zoals ze ook wel worden genoemd, grondzeilers die op een natuurlijke of kunstmatig opgeworpen verhoging zijn gebouwd, Elke molenaar weet: hoe hoger de molen is gebouwd, hoe beter de windvang. Ook bij de grondmolen te Hooge Mierde was dat te zien. Hij was eigendom van de familie Van Himbergen en verdween in 1936 door afbraak.

71. DIESSEN

Het kleine Diessen (bij Hilvarenbeek) heeft toch nog twee windmolens en een watermolen gehad. De ene windmolen werd na opgelopen storm schade in 1949 onttakeld. De andere, hier op deze foto, stond nabij de weg naar Baarschot op de Diessense heide. De v66r 1830 gebouwde molen werd vele jaren bemalen door de familie Willems, het laatst door F.H.M. Willems. Deze laatste heeft de molen in 1953 laten onttakelen, nadat hij in 1942, na jaren van stilstand, nog van Van Bussel stroomlijnwieken was voorzien.

72. DE HEEN (gemeente Nieuw-Vossemeer)

De nog bestaande korenmolen "De Heense Molen" of "De Vos" te De Heen (gemeente Nieuw-Vossemeer) staat ook op een kleine verhoging, in dit geval aan de weg van Steenbergen naar Sint Philipsland. Het is een zeer oude molen, die gebouwd werd in 1714. Althans, dit jaartal staat op de baard en op een steen vermeld. Met zijn witte romp vormt deze molen nog steeds een mooi en duidelijk accent in het Westbrabantse landschap. Een restauratie, uitgevoerd door de firma Van Straten uit Almkerk, is in 1980 gereedgekomen. De gemeente Nieuw-Vossemeer, die nu eigenaar is, wilde de molen verhuren aan de laatste eigenaar, A. Blauw, die hem in de weekeinden zallaten draaien.

73. ERP

Het vroeger zo rnolenrijke Erp telde, inclusief die in de buurtschappen, niet minder dan vijf windmolens. Nu niet een meer. In het dorp zelf stonden twee stellingmolens (foto's 132 en 133) en een grondmolen. Deze laatste zien we hier. Hij werd in 1849 aan de huidige Watermolenstraat gebouwd. Aanvankelijk deed hij dienst als hulpkracht van de eveneens aan die straat gelegen, in 1897 gesloopte waterradmolen op de Aa. Van 1883 tot 1897 was hij eigendom van de gemeente Erp, daarna werd hij bemalen door molenaar Franssen. In 1949 beschadigde een storm de molen zodanig dat hij niet meer hersteld en geheel gesloopt werd. Op de plaats waar hij stond staat nu een klompenfabriek. In 1932 werden Dekkerwieken aangebracht.

'"-- '; -?

--

. - ..:-"'~'

2"6.

OIT<T. N.auta, Velsen.

Groet uit )1EEUWEK.

74. MEEUWEN

Aan de Provinciale weg, aan de zuidzijde van de weg van Dussen naar Eethen, prijkte tot voor een aantal jaren deze aardige grondmolen met zijn witte romp. Het bouwjaar is 1740. Via de familie Walraven kwam de molen in 1922 in 't bezit van Jac. Vos, wiens nazaten naast de molen een grote fabriek van vogelvoeders en dergelijke hebben gesticht. In de oorlog heeft de molen veel van het granaatvuur te lijden gehad, maar herstel volgde toch weer. Eerder, in 1940, waren er stroomlijnwieken van Van Bussel aangebracht. Nu de wieken zijn afgenomen en de romp in verval is geraakt, herinnert nog de naam van de fabriek, "De Witte Molen", aan de fraaie wiekendrager van weleer, die in zijn romp nog een merkwaardige gedenksteen heeft.

75. HOOGERHElDE

De gewoonte van sommige molenaars in het uiterste westen van de provincie, tegen Zeeland aan, om hun molens van buiten te witten, werd ongetwijfeld van hun Zeeuwse collega's overgenomen. Zo ook de fraaie witte korenmolen van Hoogerheide, in de zuidwesthoek van de provincie, bij de overgang naar Zuid-Beveland. De verwaarloosde molen, die op een heuvel aan de Huijbergseweg stond en vermoedelijk in 1744 werd gebouwd, is in 1944 uitgebrand en de romp is naderhand ook verdwenen. De laatste molenaar was I.A. Schoutens.

76. ELSHOUT (gemeente Heusden)

De Jaatste grondkorenmoJen die we nader willen bezien, was weI van een bijzonder type. De molen "De Vooruitgang" te Elshout bij Waalwijk in het Land van Heusden was een zogeheten "kettingkruier". Een staart ontbrak en in de pJaats daarvan was er een kettingwiel onder de uitgebouwde kap, met afhangende ketting. Met behulp van die ketting werd de kap op de wind gezet. Van dit type zijn er in ons land sJechts enkele geweest (zie ook foto 145). De in 1847 gebouwde molen, die de laatste tijd verwaarJoosd en met uitgenomen roeden stond, werd ten sJotte in 1951 gesloopt. De Jaatste moJenaars waren de gebroeders Rombouts.

77. LANGENBOOM

Van aile nog bestaande windmolens in Noord-Brabant zijn de ronde bergmolens wei het meest talrijk. Niet minder dan vijftig stuks zijn daar nu nog te vinden. Geen enkel ander type telt nog zoveel vertegenwoordigers. Het is een zeer doelrnatig molentype, met voldoende ruimte voor de uitoefening van het bedrijf en zonder een toch vrij veel onderhoud vergende zwichtstelling. We zien hier de voormalige bergkorenmolen te Langenboom (gemeente Mill en St. Hubert), die omstreeks 1911 werd gebouwd. De molen van de familie Huisseling, die van Van Busselwieken was voorzien, verdween in 1955 door afbraak.

78. BERGEIJK

Hoe talrijk de molens vroeger in het Brabantse land hebben gestaan, blijkt uit een opmerking van de Brabantse onderwijzer en plaatselijk geschiedschrijver P.N. Panken omstreeks de eeuwwisseling (rond 1900). In zijn tijd kon hij uit de kap van de nog bestaande standerdmolen te Bergeijk niet minder dan achtentwintig molens zien staan. Nu is daar ter plaatse alleen de inmiddels prachtig gerestaureerde standerdmolen nog over. De ronde bergmolen, die in de buurtschap 't Loo he eft gestaan, zien we hier. Deze molen, die als enige molen in zuidoost-Brabant zelfzwichting heeft gehad, is door afbraak verdwenen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek