COVID-19 UPDATE : I.v.m met het Corona virus kan het zijn dat de levering van de Ansichtenboekjes vertraging oploopt. Het is nog steeds mogelijk om het boekje van het dorp of de stad van uw keuze te bestellen. We hebben een groot aantal boekjes op voorraad en deze kunnen direct geleverd worden. Echter boekjes die niet op voorraad zijn worden op dit moment tijdelijk niet gedrukt. Zodra onze drukker weer gaat produceren zullen we deze boekjes alsnog leveren. Houdt u dus rekening met langere levertijden dan er nu op de site vermeld staan. Wij hopen op uw begrip voor deze uitzonderlijke situatie.
Molens in Noord-Holland in oude ansichten

Molens in Noord-Holland in oude ansichten

Auteur
:   drs. H.A. Visser
Gemeente
:  
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1089-1
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Molens in Noord-Holland in oude ansichten'

<<  |  <  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  10  |  11  |  12  |  >  |  >>

HILVERSUM

Molen "De Ruiter"

99. RIL VERSUM

In een beschrijving uit 1877 lezen we: Het vlek Hilversum ligt aan de helling van een heuvelreeks, die in het Noord-Westen en Westen de plaats beschut. Het heeft veel lommerrijk geboomte, een bevallige omtrek en een groot aantal schone villa's en tuinen. Op de foto, die even na 1900 zal zijn genomen, is dan ook goed te zien dat de korenmolen "De Ruiter" aan de 's Gravelandseweg geheel in de bomen stond. Maar hoe mooi die bomenpracht ook is, zeker is dat de molen er veel last van heeft gehad. De windvang moet uitgesproken slecht zijn geweest. In 1921 werd hij gesloopt.

Uitg. Nauta, Velsen.

2709.

Groet uit UITHOORN.-

100. UITHOORN

Op de grens met de provincie Utrecht, aan het Amstel-Drechtkanaal, ligt het dorp Uithoorn. Naast de enorme rooms-katholieke kerk valt de korenmolen wel in het niet. Ongetwijfeld zal de vrije windvang door dat gebouw zeer zijn belemmerd. In dit verband kan worden vermeld dat over het recht op een vrije windvang in de loop der jaren door diverse molenaars een aantal processen werd gevoerd en met een beroep op art. 1401 van het Burgerlijk Wetboek vaak ook is gewonnen. Of windbelemmering de oorzaak is geweest van het verdwijnen van de Uithoornse molen is ons niet bekend.

101. HARENKARSPEL

De wipmolen kan als de oudste vorm van de poldermolens worden beschouwd. Voortgekomen en ontwikkeld uit de standerdmolen, werd de centrale spil of standerd van deze molens gewijzigd in een forse houten koker, waardoorheen de konings spil loopt, die het scheprad of de vijzel aandrijft. Op deze foto zien we de voormalige wipmolen van de Schaapskuilermeer te Harenkarspel.

102. BUIKSLOOT

Een wipmolen van kleiner formaat had de polder Banne Buiksloot te Buiksloot, nu opgenomen in de gemeente Amsterdam. Het was de molen "De Zwaluw", gesloopt in 1928 en vervangen door een elektrisch gemaal. Behalve dat het molentje nog een houten as had, valt ook op dat de wieken niet de gebruikelijke twee binnenzomen hadden doch slechts één. Bij de foto's 13 en 51 van "Molens in Zuid-Holland in oude ansichten deel 2", uitgegeven in deze zelfde serie, hebben we vermeld dat er ook molens zijn geweest met drie binnenzomen op de wieken.

103. ZUID-SCHARWOUDE

De grotere wipmolens, zoals die vooral voorkomen in Zuid-Holland, Utrecht en het Gelderse rivierengebied, werden meestal door de molenaars bewoond. Bij de kleinere - en daartoe kan men de meeste Noordhollandse rekenen - was dat uiteraard niet mogelijk en woonde het gezin in een ernaast staand huisje. Zo was het ook bij deze wipmolen te Zuid-Scharwoude, die een van de molens was van de polder Geestmerambacht. Hij is op 23 augustus 1934 afgebrand en heette "Het Hart".

104. OBDAM

Noord-Holland is niet bijzonder rijk aan wipmolens geweest en nu zijn er nog maar twee van over, beide buiten gebruik. De Noordhollandse wipmolen die nog het langst in bedrijf is geweest is die van de polder De Waal en Braken te Obdam, gebouwd in 1670. We zien hem hier nog malen met "twee lange halve". Hij is nu eigendom van de gemeente en heeft in de jaren 1973-1974 een grondige restauratiebeurt ondergaan.

105. HAARLEM

De andere in Noord-Holland nog aanwezige wipmolen is die van de voormalige Schoter Veenpolder aan de Heussenstraat te Haarlem. Het bouwjaar ligt vermoedelijk al voor 1600, zodat het hier een zeer oude molen betreft. De ansichtkaart laat de molen zien zoals hij omstreeks de eeuwwisseling nog geheel vrij in het veld stond. Die situatie is nu wel grondig veranderd en de molen draait al sinds jaren niet meer.

RLE.f E

106. AVENHORN

Volgens hetzelfde constructiesysteem als de wipmolen zijn ook de aardige kleine weidemolentjes gebouwd. Het wateropvoerwerktuig van deze molentjes, de waaier, is te vergelijken met een eenvoudig uitgevoerde houten centrifugaalpomp. Deze neemt de plaats in van de vijzel of het scheprad. We zien hier zo'n molentje bij Avenhorn, waarvan de wieken met oude zakken zijn belegd. Het bestaat niet meer.

107. WESTZAAN

Kleiner dan het molentje van de vorige foto is dat te Westzaan. De kleine wieken werden bij deze molentjes in plaats van met zeiltjes ook wel belegd met houten plankjes (borden), die er met wervels op werden vastgezet. De staart dient om de wieken automatisch op de wind te zetten, waardoor ze een minimum aan bediening vereisen. Links op de achtergrond zien we de pelmolen "Het Prinsenhof' en rechts de papiermolen "De Schoolmeester", beide nog bestaand.

108. DE SCHERMER

Bij de droogmaking van de Schermer in de jaren 1631-1635 werden ook enkele eilandjes ingepolderd. Het grootste van deze eilanden, "de Matten", heeft in deze droogmakerij lang een eigen en vrij zelfstandige plaats ingenomen en zo had het ook een eigen molentje. Met de invoering in 1929 van elektrische bemaling in de Schermer werd ook de kleine staartmolen gesloopt.

<<  |  <  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  10  |  11  |  12  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek