Molens in Zuid-Holland in oude ansichten deel 1

Molens in Zuid-Holland in oude ansichten deel 1

Auteur
:   L. van Lambalgen
Gemeente
:  
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0088-5
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2-3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Molens in Zuid-Holland in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  10  |  11  |  12  |  13  |  >  |  >>

119. ROTTERDAM

Meer naar het dorp Overschie toe, voorbij de Schans, stond de bovenmolen van de polder Laag-Zestienhoven, de zogenaamde "Baliemolen". Achtkante poldermolens met balie kennen we nu ook niet meer; in deze omgeving waren er echter meer. Naast de molen, die in 1900 geheel nieuw op de plaats van een verbrande voorganger werd gebouwd, staat het hulpstoomschepradgemaal uit 1875. Op de achtergrond ziet u onder andere de molens aan de Schans. Groter contrast tussen het zeilschip en het later op de kaart aangebrachte vliegtuigje is niet denkbaar!

120. ROTTERDAM

Op bladzijde 51 van "Nederlandse Molens in oude ansichten" staat de bovenmolen met zeilen in de vreugd en hier ook, maar dan in de elders ook hiervoor gebruikelijke stand, dus komend. In tegenstelling tot de beide ondermolens met vijzel, had de bovenmolen een scheprad en een vlucht van 27,50 meter. De laatste molenaar was J. Merbis. In 1919 zou de molen door onweer zijn verbrand, zodat hem als nieuwe molen maar een zeer kort leven was beschoren.

121. ROTTERDAM

Dit zijn dan de beide ondermolens met vijzel, beide van het zuivere Zuid-Hollandse type, zonder vangstok, en gebouwd in 1788/89. De ene molen bemaalde het deel Oudendijk en de andere het deel Zestienhoven van "De Drooggemaakte Polders Zestienhoven en Oudendijk, genaamd Rijs-en-Daal", zoals de officiële poldernaam was. Het water kwam terecht in een met het peil van de bovenpolder Zestienhoven en Oudendijk gelijkliggende voorboezem en ging naar de bovenmolen, die dus twee polders bemaalde! In 1919 kwamen de molens buiten gebruik.

122. ROTTERDAM

Nog meer naar Overschie toe, aan de Koudenhoek, stond de korenmolen "De Eendracht" (daarvoor "De Gouden Leeuw" geheten) van P. Hartkoom. Het gezegde: "De Eendracht maalt macht" bewees de werkzaamheid! De molen werd in 1920 afgebroken. Als bouwjaar wordt 1870 maar ook 1797 genoemd. Op de kaart is de molen geheel Oudhollands opgehekt. Hij heeft ook zelfzwichting op de buitenroede gehad, wat voor deze streek vrij zeldzaam was. Ook de baard was erg mooi.

123. ROTTERDAM

Voorbij Overschie, dus naar Schiedam toe, stond aan de Delfshavense Schie "De Schulp", bekend als de molen van Treurniet. S.J. Noorda kreeg in 1839 bouwvergunning voor deze snuif- en specerij molen, die in zijn nadagen veevoeder maalde. De onttakelde romp met kap verbrandde geheel in de nacht van 21 op 22 juni 1957, waarmede één der laatste restanten van het vroeger aan molens zo rijke Overschie verdween. In totaal hebben er wel zo'n vijfendertig gestaan.

124. ROTTERDAM

Een andere plaats, waar veel molens stonden, was Delfshaven bij Rotterdam. Zeker dertien molens, waarvan vijf voor de plaatselijke branderijen werkten. Schiedam in het klein dus. Links staat zo'n moutmolen: "De Destilleerketel" uit 1727 en sinds mei 1940 een romp, waar in 1967 nog een stuk af ging omdat deze gevaarlijk werd. Rechts staat korenmolen "De Waakzaamheid" uit 1753, die in 1919 verdween. Voor Delfshaven bestaan grote, deels reeds gerealiseerde, restauratieplannen, waarbij hopelijk "De Destilleerketel" niet wordt vergeten!

125. SASSENHEIM

Voordat we naar het naburige Schiedam gaan, even iets heel anders, omdat we ons aan het alfabet moeten houden en omdat dit een bijzondere poldermolen is, met zijn halfgesloten buitenscheprad. De kaart geeft als standplaats "Holland" aan. Hoogstwaarschijnlijk is het de kleine, in 1904 nog malende, molen van de vermoedelijk in de tweede helft der achttiende eeuw gestichte polder De Bonte Kriel te Sassenheim; nu verdwenen. De vlucht van deze molen was maar veertien meter.

126. SCHIEDAM

Na het landelijk uitstapje in Sassenheim gaan we naar Schiedam, de vele walmolens bezoeken. Schiedam nam met maar liefst negentien van deze molens een bijzondere plaats in! De meeste waren moutmolens voor de vele plaatselijke branderijen. Te beginnen in het westen met rechts de nog bestaande "De Walvisch" uit 1794 en op de achtergrond de eveneens nog aanwezige "De Drie Koornbloemen" uit 1770; beide momenteel helaas niet meer malend te zien zoals hier.

127. SCHIEDAM

"De Drie Koornbloemen", aan de Vellevest nog eens, maar nu in volle grootte. De kaart is wat donker, maar geeft toch een goed beeld van de in de loop der jaren zwart geworden rompen, die eens rond "de brandende stad" stonden en tot de grootste van ons land behoorden. Een mooie gevelsteen herinnert onder andere aan het bouwjaar 1770 toen achttien branders met zesentwintig "portiën" of aandelen deze moutmolen voor gezamenlijke rekening lieten neerzetten.

128. SCHIEDAM

In het noorden, aan de Noordvest, staan nog steeds "De Vrijheid" en "De Noord", zij het niet malend zoals op deze kaart. De stelling van "De Vrijheid", uit 1785, ligt het hoogst boven straatniveau van alle nog bestaande Schiedamse molens: 18,50 meter. De in 1937 tot romp onttakelde "De

<<  |  <  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  10  |  11  |  12  |  13  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek