Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 1

Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 1

Auteur
:   A.F. Neuhaus
Gemeente
:  
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4549-7
Pagina's
:   128
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2-3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

49. Een prachtig en indrukwekkend schouwspel! We bewonderen hier het "molen-schiereiland" De Hemmes, waar eens acht molens draaiden. Van links naar rechts: "De Kogrneeuw", "De Zeemeeuw", dan zien we flauw de roeden van "De Windhond", vervolgens "De Witte Klok", "De Oude Zwan", "De Roggebloem" en uiterst rechts "De Zaadzaaijer".

50. Aan de zuidkant van De Hemmes stond de grote oliemolen "De Oude Zwan" (links). Deze gewezen watermolen, met een vlucht van zesentachtig voet, bezat een lage onderbouw en was een "plattingmolen". Zijn scheldnaam luidde "De Ouwe Turk". Na de Koger oliekoopman Wietse Velthuis, werd de molen bezit van Jan Huysman. Nadat hij vier jaar had stilgestaan, werd de yang in 1923 weer opgehaald toen J. Schuddeboom (rechts) "De Oude Zwan" voor vierduizend gulden aankocht. Schuddeboom, molenaar in hart en ziel, vermaalde allerlei produkten om maar aan de kost te kunnen komen. Reeds na een paar jaar moest ook hij de pijp aan Maarten geven. "De Oude Zwan", die daarna jarenlang werkloos stond te kwijnen, starend naar het zuid-zuidwesten, behoorde op het laatst toe aan de firma J. Schoemaker. Hij werd in 1937 onttakeld. De onderbouw en de schuur bestaan nog steeds.

51. We werpen nu een blik op de Kalverhem of Hernmes, het land tussen De Kuil en De Poel. Links maalt "De Dude Zwan", dan volgen "De Zeemeeuw", "De Zaadzaaijer" en rechts ziet u "De Prolpot" stilstaan. Een rustiek plekje met veel Zaans schoon.

Zaangezicht (De Kuil)

52. Er zijn van de omgeving van Hemmes talrijke, sfeervolle ansichten in de handel gebracht. Ook deze kaart roept herinneringen op aan een stuk Zaanse molenbedrijvigheid van weleer. Boven de schuur van "De Zeerneeuw" steken de roeden uit van "De Zaadzaaijer", terwijl midden op de achtergrond "De Prolpot" en "De Poelsnip" zijn te zien, Dan komt "De Oude Zwan" aan de beurt en rechts staat "De Roggebloem",

Kalf bi] Zaandam

(·it;.:: The IlllPrlwtional Tt:ldi11ri Compnny, .i no-tcrdam

53. We zien hier op de voorgrond oliemolen "De Poelsnip" in bedrijf. Hij stond aan de Kalverpoel, vooraan op De Hemmes. "De Poelsnip" was de eerste Zaanse molen die met een ijzeren roed maalde. Deze werd op 20 augustus 1863 ingestoken. De molen werd in 1922 tot stellinghoogte gesloopt en daarna te Bude1 als korenmolen herbouwd. "De Poelsnip" behoorde tientallen jaren aan de firma T. Duyvis te Koog en bleef tot omstreeks 1917 olie slaan. De andere wiekendragers zijn, van links naar rechts: "De Oude Zwan", "De Prolpot", "De Zeemeeuw", "De Kogmeeuw" en "De Zaadzaaijer".

Lichtdruk J. M. Schalekamp, Buiksloot.

Groet van de Zaanstreek.

54. Even voorbij de rooms-katholieke kerk aan 't Kalf zagen we in vroeger jaren aan de Braakdijk dit drietal staan: achteraan oliemolen "De Strijd", die in de nacht van 21 op 22 februari 1949 verbrandde, vervolgens in het midden oliemolen "De Dood", eveneens in de as gelegd op 18 november 1915, en op de voorgrond staat de zeer grote oliemolen "Het Oude Bonte Kalf". Het "Ouwe Bont" sloeg met twee dubbele werken olie; het oliewerk bestond uit twee paar kantstenen, twee voor- en twee naslagen en hij bezat bovendien een poosje een pelwerk. De molen is in 1905 tot stellinghoogte afgebroken, terwijl de grote schuren en de onderbouw in 1936 voor woningbouw plaats maakten.

55. In het begin van de negentiende eeuw werden verschillende gortpelders tot rijstpelders ingericht. Een en ander leidde tot een zeer belangrijke bedrijfstak in de Zaanstreek, waarvan de windmolens in de aanvang profijt trokken. In de loop van de jaren tachtig werden zij steeds meer verdrongen door de stoomkracht. We zien hier rijstpelmolen "De Houtsnip", staand aan de Wormerringsloot nabij het Herenhuis. Hij werd in 1908 door Jacob Boerendans gesloopt. Eigenlijk moeten we hier spreken van de tweede "Houtsnip", want de oorspronkelijke molen met die naarn, gebouwd in 1727, verbrandde op 3 december 1863 en was sinds 1853 eigendom van Hendrik Blans. Deze liet molenmaker Gras een nieuwe "Houtsnip" bouwen. Die werd ingericht tot rijstpelder en kwam op naam van Klaas Blans, de zoon van de bouwheer. "De Hou tsnip" bleef tot de sloop toe voor de firma Blans pellen.

Groeten uit [{oHand

56. Op deze kaart ziet u oliemolen "Het Zwarte Kalf", eens een trouwe wachter aan de Poel. De molen rechts heet "De Sint Lucas", alias "De Schoenlapper", en werd in 1910 gesloopt. De "Lukes" stond aan de noordoosthoek van De Poel, nabij Haaldersbroek.

,.

57. Legio Zaanse molens zijn door vlammen ten onder gegaan. We zien hier een tweetal beelden van een brand die op zondagmorgen 14 september 1924 de grote, sterke oliemolen "Het Zwarte Kalf" binnen drie kwartier deed verwoesten. Hij dateerde van 1649 en was in de loop der tijd ingericht voer het verwerken en serteren van cacaoafvalprodukten. Hij behoorde toe aan de N.V. Zaanlandsche Cacaofabriek voorheen Teun Oly. Van 1908 tot 1922 was "Het Zwarte Kalf" een collectief bezit van de heren Hendrik Evenblij en Pieter Boorsma, de bekende molenkenner. Op de foto links zien we de molen in volle vlam staan, maar de vele toeschouwers werden hier niet onthaald op het draaien van een brand end molenkruis. Rechts ziet u de smeulende resten. Een van de neergestorte molenroeden werd naderhand opgelapt en heeft nog een tijdje in oliemolen "De Zoeker" gedraaid.

- .-.

- -- --

Uitg. Nauta, Felses:

't Kaif, Zaulidalll.

58. Een gezicht vanaf De Poel op De Schans met op de voorgrond "De Witte Klok" aan de Poeldijk. Deze goed gevorrnde molen, gebruikt om Javarijst te pellen, is meer dan een eeuw in het bezit geweest van de bekende Zaandijker koopmansfamilie Couwenhoven. De molen kwam op 25 maart 1922 in publieke veiling en werd gekocht door De Boer uit Oostzaan. Twee jaar later werd hij afgebroken en wederom opgebouwd te Oudorp, in de plaats van de verbrande korenmolen "Ret Roode Hert". De twee andere molens zijn "De Ooievaar" en "De Dood".

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek