Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 1

Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 1

Auteur
:   A.F. Neuhaus
Gemeente
:  
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4549-7
Pagina's
:   128
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2-3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

7..aangezicbt achter Zaandjjk

59. Een gezellige ansicht van omstreeks 1900. We ontdekken, van links naar rechts, de volgende wiekenzwaaiers: pelmolen "Sint Pieter", oliemolen "De Prolpot", pelmolen "Het Kuiken", oliemolen "De Zaadzaaijer", "De Witte Klok", oliemolen "De Roggebloem", dan op de voorgrond "De Windhond" en weer meer naar achteren "De Zeemeeuw" en "De Kogmeeuw". "De Ooievaar" maalt rechts.

Zaandam

( e. '77'

/

/

60. Deze kaart brengt de Kalverringdijk omstreeks de eeuwwisse1ing in beeld, Links ziet u oliemolen "De Os", dan volgt pelmolen "De Jonge Prinses", oliemolen "De Wind", "De Kat" (gesloopt in 1904) en rechts de legendarische pelmolen "De Grootvorst", die in 1928 verbrandde.

61. Oliemolen "De Vergulde Haan" aan de Kalverringdijk, die in het laatst van de vorige eeuw in het bezit was van molenbaas Jacobus Honig, die ook tegelijkertijd met "De Kat" en "Het Vette Schaap" olie sloeg. Tijdens de eeuwwisseling zien we op "De Haan" als blokmaler Jacob Stad werken en verder Jan Stad, Dirk van Keulen en Maarten Klokman. In 1903 kwam de molen in handen van de gebroeders Groot, die na de brand van "De Matsman" molenloos waren geraakt, De oude molen moest toen snel plaats maken voor een stenen maalderij, waarop de molennaam overging. Deze explosieve maalinrichting verbrandde grotendeels op 24 maart 1928, maar werd later weer in werking gesteld. Bij genoemde brand, vatte ook pelmolen "De Grootvorst" vlarn door overwaaiend vuur en werd zo een prooi van de rode haan.

62. Oliemolen "De Os" aan de Kalverringdijk nog in volle glorie. In 1859 zien we "De Os" in het brandcontract op naam staan van de Zaandijker Adrianus Houttuijn. De molen is dan verzekerd voor een bedrag van tienduizend gulden. Later werd Cornelis Snuif eigenaar en in 1892 maalden op "De Os": Albert Schaar, Comelis van Ederen, Arie Vogel, Pieter Grauw en Jan Kelder. Nog voor de eeuwwisseling komt de molen in handen van A.P. Dekker en na hem in die van Teun Oly, in compagnonschap met Kamphuis. In november 1910 sloeg "De Os" tijdens een rukwind zijn beide roeden weg, maar die werden terstond door molenmaker Vredenduin hersteld. Vijf jaar later laat de nieuwe eigenaar, Jan Stuurman uit Koog aan de Zaan, het binnenwerk door een bronsmotor van twintig pk. voortdrijven. De onttakeling volgde in juni 1916, toen Vredenduin opdracht kreeg de molenkap, kruis en stelling te verwijderen. In 1922 werd het oliewerk van de gesloopte "Poelsnip" bijgeplaatst. En al die tijd staat "De Os" als "doofpot" nu geduldig te wachten om in oude luister te worden herschapen.

:- -~--~

63. Een blik op het Zaandijker Wijd, waar oliemolen "De Bonte Hen" in het oog loopt. In 1846 kwam "De Bonte Hen", alias "De Kip", in het bezit van Teunis Crok. Bij de oprichting van Crok & Laan, in 1891, werd de molen als proefrnolen in dienst gesteld. Dat bracht mee dat blokmaler Breeuwer precies moest bepalen hoeveel olie er uit een bepaalde partij zaad zou kunnen worden geperst. "De Bonte Hen" werd na jarenlange verwaarlozing in 1935 omgetrokken. De onderbouw en de schuren bleven staan. Na een zeer grote restauratie werd "De Bonte Hen" in 1975 in zijn oude glans teruggebracht.

64. Oliemolen "De Zon", gesloopt in 1903, stond aan de Kalverringdijk, buitendijks aan de Zaan. Deze molen is in 1903 gesloopt; zijn schuur bleef staan en heeft lange tijd deel uitgemaakt van de gebouwen waarin de verfmaalderij Latenstein was gehuisvest. De laatste olieslager was Lucas Boekenoogen uit Wormerveer, die vanaf 1884 "De Zon" behcerde, Als laatste "oliepullen" stonden te boek: Willem Boon, Gerrit Mol en Jan Valk.

65. We bevinden ons ondertussen op het noordelijk grensgebied van Zaandam. Vanaf de Enge Wormerdijk aanschouwen wij dit beeld. Links de kolossale pelmolen "De J ange Prinses", binnendijks gelegen aan de Kalverringdijk. Het was een van de graotste wiekenzwaaiers in de Zaanstreek, die tot ongeveer 1907 gerst bleef pellen. "De Prinses" was tot 1898 in handen van de Wormerveerse peldersbaas Adriaan Aten en werd toen eigendom van A.P. Dekker, later handelend onder de firmanaam Van Waveren & Dekker. Nadien werd de molen aangekocht door Dirk Wakker, die hem van bestemming deed veranderen. "De Prinses" werd in 1934 onttakeld en in 1937 verder afgebraken. Op de achtergrand ontwaren we oliefabriek "De Engel" te Wormerveer met buurman "Het Jonge Vool". Op de voorgrand rechts ziet u nag de schuur van de in 1888 gesloopte oliemolen "De Jonge Prins", thans Wakker's Verfmdustrie.

66. We keren naar de westkant terug en komen nu aan de molens van Koog aan de Zaan toe. Aan de Dors achter Breedweer werd in 1848 de windlattenzaagmolen "De Eendracht", bijgenaamd "Lattenpik", gebouwd. In 1893 verkoopt de Koger E. Bramer deze kleine bovenkruier aan Maarten Prinsze, die door het afbranden van "De Pijpkan" om een nieuwe molen verlegen zat. Na diens overlijden, in 1909, kwam "De Eendracht" in handen van Jan Mulder. Toen de lattenzager in 1915 door stormweer werd geteisterd, besloot men over te gaan op motorisch zagen. De molen werd ten slotte in 1924 geheel afgebroken.

67. Een schilderachtig pIekje aan de Koekoeksloot, waar meeimolen "De Haan", alias "De Koekoek", tot 1921 zijn wieken uitsIoeg. In de loop der tijd moest hij nog al eens van bedrijfverwisselen en hij vermaalde ten Ieste zaagseI. Een uiterst gevaarlijke bezigheid! Op 15 februari 1921 vatte "De Koekoek" viam en ging hij reddeloos ten onder. Eigenaar was toen zakkenhandelaar Wieringa, die de molen verhuurde aan Schuddeboom, die we eerder op "De Oude Zwan" tegenkwamen. Het huis met de Zaanse pronkgevel bleef bij de brand gespaard, maar moest naderhand toch voor gemeenteuitbreiding plaats maken.

68. "De Locomotief", die we links zien staan, werd in 1868 geheel nieuw gebouwd, nadat paltrok "De Groene Jager" ten behoeve van de aanleg van de spoorlijn Zaandam-Uitgeest het veld moest ruimen. De nieuw gebouwde "Locomotief' kwam wat meer oostelijker dan zijn voorganger te staan. Een heel lang bestaan werd "De Locornotief" niet gegund, want in januari 1904 werd hij gesloopt en daarna weer opgebouwd aan het Weerpad te Zaandam, ter vervanging van de verbrande "Poelenburg". Boven de houtloodsen zien we de kleine bovenkruier "De Tulp" uitsteken, die ten noorden van de Relkenpadsloot zijn domicilie had. Houtzager "De Tulp" werd in 1894 tot stellinghoogte gesloopt. Hij behoorde met "De Locomotief' toe aan houtkoper Gerrit Honig, die in zaken werd opgevolgd door C.c. Honig Kzn.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek