Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2

Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2

Auteur
:   A.F. Neuhaus
Gemeente
:  
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4550-3
Pagina's
:   128
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2-3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

9. Dit is oliemolen "Het Kaar" of "Oude Kaar", waarvan de windbrief werd gegeven aan Willem Jansz. Kaar in het jaar 1680. Op 16 november 1881liet J.e. van Wessem jr. deze molen overschrijven ten name van Jan Leguit, die tot 1893 gaandehouder bleef. Tot 1909 was hij eigendom van de Oostzaner koopman Gerrit de Ridder. Mechiel Stadt maalde daarna met de molen, die uitsluitend cacaoafvalliet verwerken. In de molenschuur was een cacaodoppensorteerderij geplaatst, die door een petroleummotor werd voortgedreven. Op tweede pinksterdag 28 mei 1917 woedde er boven de Zaanstreek een zwaar onweer, waarbij "Het Kaar" door de bliksem werd getroffen en weldra in lichter laaie stond. "Het Kaar", die in zijn nadagen aan de firma Jan Stuurrnan toebehoorde, ging reddeloos ten onder.

10. Vanaf de spoordijk van de Hoornse lijn was eens dit levendig molenpanorama te aanschouwen. Op de voorgrond loopt de Noordervaldeursloot. Van rechts naar links: "De Katuil" (gesloopt in 1898), "De Jonge Abraham" (gesloopt in 1916), "De Hondeman" (gesloopt in 1915), "De St. Willebrordus" (gesloopt in 1938), "De Boerenjonker" (gesloopt in 1898) en "De Zeeman" (verbrand in 1910). Helemaal achteraan zijn nog molens aan de Hemmes te zien. De woonwijk "Kogerveld" heeft zich thans van dit gebied meester gemaakt.

11. Aan de Knie (nu gedempt), ten noorden van de Noordervaldeursloot, stond tot 1895 de rappe oliemolen "De Oude Dekker", waarmee eertijds werd gepeld en tegelijkertijd olie werd geslagen. Naderhand werd alleen olie geslagen. In 1847 liquideerde de oliehandel van Adriaan van de Stadt, waarop "De Oude Dekker" in veiling werd gebracht. Voor een bedrag van f 6.030,- werd Adriaan Vos eigenaar. Gelet op deze vrij hoge koopsom (in een neergaande periode) mogen we aannemen dat "De Oude Dekker" een goede produktiemolen was. Naderhand kwam hij in handen van mr. Hendrik Jan Smit, olieslager met "De Krab", "De Wind", "De Boer" en in het dagelijks leven burgemeester van Zaandam. Deze deed in 1874 "De Oude Dekker" van de hand, ten gerieve van Pieter Keg. Rond 1885 kwam hij in bezit van de Koger Pieter Abr. Dekker, die hem uiteindelijk, in 1895, liet slopen.

12. Zeer lange tijd vormden "De Almanak", "De Zeilenmaker" en "De Duinjager" (van links naar rechts) een uniek drietal, dat aan de Gouw een bijzonder schilderachtige bekoring verleende. "De Duinjager" bleef ten slotte gespaard en wist zijn lev en te rekken met het malen van steenkool tot poeder. In 1960 werd het molenlijf op de schuur van de voormalige oliemolen "De Kat" aan de Kalverringdijk gebouwd.

13. De molenrijkdom was in dit gebied indrukwekkend! Hier op de voorgrond staat oliemo1en "De Jager". Zijn standp1aats was ten zuiden van het inmiddels geheel gesaneerde Pieterspad. Van 1846 tot 1864 maalde "Het Jagertje" voor Hendrik Blans uit Koog aan de Zaan. Nadien kwam de mo1en in handen van Klaas en Hendrik Brat te Oostzaan. Firma Hendrik Brat & Zonen liet ten slotte de molen op 8 mei 1894 uit de verzekering schrijven, waarna sloping vo1gde. Omstreeks 1850 (onder eigenaar Blans) raakte de mo1en deerlijk gehavend. Tijdens een stormvlaag was hij, door het breken van de keeren weertouwen, van de wind gesprongen. Dientengevolge ging hij linksom malen en kwam "met gat te wind". De wentelas, evenals alle andere delen van het gaandewerk, draaide "tegen de man in" en liep vast, met als gevolg dat de spil afbrak. Een oude olieslager die destijds de toestand beleefde, drukte zich zo uit: 't Was we! erg; de ingewanden stakke toe z'n pens oit. Links maalt pe1molen "Het Kuiken" en rechts zien we "De Zeilenmaker".

14. "Het Rad van Avontuur" stond aan weg en Zaan, bezuiden de Noorderbrug en vrijwel recht tegenover het voormalige Rad van Avonturenpad. De molen werd in 1648 gebouwd. Volgens overlevering zou zijn bouwheer, voordien een arme schoenmaker, eigenlijk door brutale moed een kapitaal hebben verworven, toen hij een lading huiden kocht van een scheepskapitein in Amsterdam en deze met grote winst van de hand deed aan een paar Engelse kooplieden, van wie hij wist dat zij de huiden perse moesten hebben. Van het verkregen geld zou hij de molen hebben laten bouwen en gaf deze de welgekozen naam. Tijdens de eeuwwisseling werkten op "Het Rad" Willem Woudenberg als blokmaler en verder S. Blees en Willem Blank. Cornelis Pieter Korff was de Iaatste telg van een oud koopmansgeslacht, die met "Het Rad" olie sloeg. Bijna een eeuw lang bleef de molen in diem familie. In 1914 maakte de sloper een eind aan zijn bestaan.

15. Rechts op de voorgrond, ten westen van de Gouw en ten noordenvan het huidige slachthuis, zien we pelmolen "De Boerenjonker". Op 8 augustus 1890 raakte hij in brand, doch bleef behouden. Hij verdween in maart 1898 door sloping. De laatste eigenaar was de oud-veehouder Maarten Visser. Meer naar links zijn waarneembaar pelmolen "St. Pieter" (in de verte), dan "De Jonge Abraham" en links "De Hondeman". Uiterst rechts zal "De Almanak" zijn.

16. Het Oostzijderveld nabij het Kalf. Van links naar reehts: de "St. Willebrordus", "De Oranjeboom" (standplaats aan de Kuil, aan het Krengelgat), "De Hondeman" en geheel reehts op de voorgrond "De lange Abraham".

Oostzijderveld.

Zaandam

17. Deze prentbrieflcaart is indertijd in de handel gebracht door Jac. Dekker Corneliszoon te Zaandam. Een nostalgisch plaatje! Het laat ons het Oostzijderveld zien in de dagen dat men er de koeien nog hoorde loeien en het gezoef van de molenroeden klonk. Trouwens, ook het melken was nog handwerk en met de staart in de wind! Links maalt "De Abraham", dan zien we boven de koeierug kap en roeden van "De Hondeman", terwijl uiterst rechts de "St. Willebrordus" volop in bedrijf is.

18. Pelmolen "De Sint Pieter" stond achter de katholieke kerk, ver 't land in. Hij behoorde toe aan het pellersbedrijf "Weduwe Engel van de Stadt. Hzn.", dat ook met "De Bootsman" werkte. In 1897 werd deze vennootschap ontbonden, waarna de mo1en uit het brandcontract werd geschreven. In maart 1903 vie! "De Sint Pieter" in slopershanden.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek